Süt Sığırcılığında Yapılan İşletmelerdeki İneklerde Laktasyon Döneminde Uygulanan Teat Dipping ve Kuru Dönemdeki Sağaltımın Mastitis Oluşumu Üzerindeki Engelleyici Etkileri ve Süt Üretimine Olumlu Etkilerinin Araştırılması

Öz

Bu çalışmada, 1065 süt ineğinin iki laktasyon dönemi boyunca ayda bir kez C.M.T. ile muayenesinde pozitif reaksiyon saptanan subklinik mastilisli hayvanlardan alınan 2578 süt örneği bakteriyolajik ve mikolojik olarak incelenmiştir. Ayrıca, teat-dipping'in etkinliğini belirlemek amacıyla işletmelerde bulunan 134 ineğe bu uygulama yapılmış ; 110 inekte ise teat-dipping uygulanmamıştır. Öte yandan izole ve idenlifiye edilen etkenlerin antibiyogramları yapılarak duyarlı bulunan antibiyotiklerle kuru dönemde sağaltım denemeleri yapılmıştır. kamu ve özel sektöre ait 6 işletmede bulunan toplam 1065 süt ineğinde C.M.T. yapılan muayenelerde 244 hayvanda (% 22.9) pozitif reaksiyon saptanmıştır. CM.T. sonucunda alınan 2578 süt örneğinin yapılan bakteriyolajik yoklamasında 763 Staph.aureus, 464 Staph.epidermidis, 146 Str.agalactiae, 83 Str.uberis, 28 Str.fecalis, 167 Corynebacterium spp., 46 E.coli, 5 Pseudomonas spp, 11 Bacillus spp ve 37 mantar spp. izole ve idenlifiye edilmiştir. Izole ve idenlifiye edilen etkenIerin yapılan antibiyogram testlerinde genellikle, Gentamisin, Oksitetrasiklin, Tetrasiklin, Karbenisilin, Neomisin, Ampisilin ve Kolistin sülfat' ın en duyarlı oldukları belirlenmiştir. Teat-dipping uygulanan ve kuru dönemdeki antibiyogram sonucuna göre sağaltılan ineklerden ancak 13 (% 9.70)'ünde bir sonraki laktasyon döneminde mastilise rastlanmasına karşılık , teat-dipping uygulanmayan gruptaki ineklerden 86 (% 78.18)'inde mastitis görülmüştür. Böylece teatdipping'in büyük ölçüde engelleyici bir faktör olduğu vurgulanmıştır. öte yandan işletmelerde saptanan subklinik mastilisli hayvanların kuru dönemde seçilen uygun antibiyotikle yapılan sağaltım denemelerinden de olumlu sonuçlar alınmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Süt Sığırcılığı
• İneklerde Laktasyon
• Teat Dipping
• İneklerde Kuru Dönem
• Mastitis
• Mastitis Oluşumu
• Süt Üretimi
• Süt
• Nedret AYDIN
• Demet İŞCAN
• H. Yıldırım ORAN
• Diner ÇETEGEN
• İdris TOSUN
• Figen TAVUKCUOĞLU

«lnvestigations into preventive effect of teat dipping during lactation perıod and treatment of mastitis in dry period on mastitis occurrence and positive effects on milk production»

Öz

In this study, a total of 1065 dairy c attı e w ere subject ed to C.M .T. once a month for a period of two lactation seasons and according to the positive test results, a total of 2578 milk samples obtained from cattle with subclinical mastitis were subjected to, both bacteriological and fungal examinations. On the other hand, in order to evaluate the efficiency of teatdipping, this treatment was applied to 134 dairy cattle in these farms while 11 O cattle were left as untreated controls. Addition ally, antibiotic susceptibilities of the isolated and identified organisms were determined and treat trials were conducted in dry period. Among 6 public and private dairy farms, 244 out of 1065 (22.9 %) cattle were found to give positive c :M.T. reactions A total of 763 Staph.aureus, 464 Staph epidermidis, 146 Str.agalactiae, 83 Str.uberis, 28 Str. faecalis, 167 Corynebacterium spp, 46 E.coli, 5 Pseudomonas spp.,111 Bacillus spp and 37 mold spp were isolated and identified following the bacteriological examinations of 2578 milk sample obtained according to the C.M.T. results. Antibiotic susceptibility tests conducted on these isolated and identified organisms revealed that Gentamycin, Oxytetracycline, Tetracycline, Carbenicilline, Neomcyine, Ampicilline and Colistine sulphate were found to be most effective. Among the cattle subjected to teat-dipping and treated during dry period according to the antibiotic susceptibility tests, only 13 cattle (9 .70 %) developed mastitis in the following lactation period where, 86 ca tt le (78.18 %) in the untreated group developed mastitis in the same period. Therefore, teat-dipping was shown to be an important preventive factor. On the other hand, treatment of cattle during dry period with selected antibiotics gave encouraging results.

Kaynakça

1. ALAÇAM, E. (1948) : Mastitisin sağıtımı . 1. Mastitis semineri, 15-16 Kasım 1984 A. Ü. Vet. Fak. S : 85-92.
2. AYDIN, N. (1975) : lneklerde mastitis klinik ve laboratuvar teşhis metodları . Türk Vet. Hek. Biri. Mrkz. Kons. Yay. No : 14.
3. AYDIN, N. (1984) : Masıilisten korunma yöntemleri ve immunizasyonin önemi. Etlik Vet. Mikrobiol. Enst. Derg. 5, 6-7 : 113-123.
4. AYDIN, N. ve COŞKUNER , M.R. (1982-1983) : Ankara bölgesinde klinik ve subklinik mastitislere neden olan aerobik mikroorganizmaların ve mantarların izolasyon, ideniilikasyon ve antibiyotiklere karşı duyarlılıklarının saptanması üzerinde çalışmalar. Etlik Vet. Mikrobiol. Enst. Derg. 5, (4-) : 7-28.
5. BATU, A. (1979) : Sığır mastitisi. Pendik Vet. Mikrobiol. Enst. Yay. No : 5. M.E.B., Istanbul.
6. BLOOMFIELD, G. (1987) : Bovine Mastitis. By V and O Publications, UK.
7. BRAMLEY, A.J. (1985) : The source of mastitis pathogens for a dairy herd and their control. Procaeding of IDF symposium "Progress in the control of bovine mastitis" Kieler Milchwirtschaftliche. Forschungberichte, 37 Published by Verlag Th. Man n. FRG, S ·:375-380.
8. DODD, F.H. and GRIFFIN, T.K. (1975) : The role of antibiotic therapy at draying of in the control of mastitis. Proceeding of "Seminar on mastitis Control 1975", IDF Bulletin Document 85, S : 282-302.

9. DODD, F.H., STGARD, D.R. and GRIFFIN, T.K. (1977) : Strategy of Mastitis Control. J. Am. Vet. Med. Ass. 170 : 1124.
10. DOĞANELI, M.Z. ve ALAÇAM, E. (197) : Sağım ve Mastitis. Vet. Hek. Dern. Derg. 47 : 1-44.
11. GODINHO, K.S. and BRMALEY, A.J. (1980) : This efliciacy of teat dips of diltering persistence on teat skin preventing intramammary infection by Str.uberis and E.coli in dry Cows.Brit. Vet. J. 16,574-579.
12. HILLERTON, J.E. and WALTON, A.W. (1991) : ldentification of subclinical mastitis with a hand-held electrical conductivity meter. Vet. Rec. 128, 513-515.
13. İZGÜR, H (1980) : ineksierde subklinik mastitislerin sağaltımları üzerine çalışmalar. Doktora Tezi. A.Ü. Vet. Fak. Ankara.
14. KING, J.S., MORANT, S. V. and BRAMLEY, A.J. (1977) : The bactericidal activity of a teat dip containing chlorhexidine an centrimide Vet. Rec. 101 : 421 -423.
15. MARSHALL, A.B. (1981) : Summer mastitis. NIRD Technical Bullatin 4, "Mastitis Control and Herd menagement" S : 81-94.
16. MORSE, G.E. (1977) : Evaluation of mastitis control programs. J. Am. Vet. Med. Ass. 10: 1247.
17. NATZKE, R.P. (H~77) : Role of teat dipsan hygiene in mastitis control. Colloquium on Bovine Mastitis. JAVMA, 170, 1 O (2), 1196, 1198.
18. PANKEY, J., PHILPOT, W.N., BODDIE, R.L. and WATIS, J.L. (1983) : Evaluation of nine teat dip formulations under experimental challenge to Staph.aureus and Str.agalactiae. J. dairy Sci. 66, 1 : .161-167.
19. PHILPOT, W.N. (1979) : Control of mastitis by hygiene and therapy. J. Dairy Sci., 62 : 168-176.
20. SCHUL TZE, W. and MERCER, H.D. (1976) : Non-lactating cow therapy with a formulation of penicillin and novobiocin. Therapetic and prophylactic effects. Am. J. Vet. Res. 37,11 : 1275-1279.
21. SCHARN, M.F.H. (1981) : Methods of teat desenleetion alter milking . NIRD Technical bullatin 4, "Mastitis control and Herd Management", S : 67-69.
22. SHELDRAKETR. F. and HOARE, R.I.F. (1980): Efieel of a desenfectal udder wash and apost-milking teat dip of the bacterial population of the teat and of the rate of new intramammary infection. J. Dairy Res. 47, 3 : 253-258.
23. ŞANLI, Y. (1984) : Mastitis sağıtımında Kemoterapotik ilaç seçenekleri ve meme içi Farmakokinetik. 1. Mastitis Semineri, 15-16 Kasım 1984, A. ü. Vet.Fak., S: 93-117.
24. TEKELI, T., BAYSAL, T. ve GÖKÇAY, Y. (1985) : lneklerde subklinik mastitislerin kuru dönemde panisilin - Streptomisin kombinasyonuyla sağıtımı üzerinde çalışmalar. S.Ü. Vet. Fak. derg. 1, 71 -79.
25. UYSAL, Y. (1984) : Mastitis olaylarının önlenmesinde meme yıkamada kullanılan dezenfektanların etkisi. 1. Mastitis Semineri, 15-16 Kasım 1984, A. Ü. vet. Fak., S : 118-126.
26. WILSON, C.D. (1981) : Antibiotic therapy in mastitis control NIRD Technical Bulletin 4, "Mastitis Control and Herd Manegement" S : 113-127.
27. WOODS, J.M. (1977) : Therapy of nonlactating cows. Colloquim of Bovine Mastitis. Javma, 170, 10, (2), 1195.