«Cryptosporidiosis»

Öz

Cryptosporidiosis

Öz

Cryptosporidium türleri, Coccidia grubu protozoonlardan olup, insanların, memeli hayvanların, kanatlıların, balıkların ve sürüngenlerin sindirim kanalı epitel hücreleri içinde çoğalıp gelişirler. Buna ilaveten kanatlılarda trachea, bursa fabricius ve conjunctivada, insan ve domuzlarda solunum sisteminde, Rhesus maymunlrında safra kesesi, safra yolları ve pankreasda lokalize olurlar. Bu etkenler özellikle buzağı ve insanlarda .ishallere, bazı konakçılarda ise subklinik enfeksiyonlara neden olmaktadırlar. Onceleri seyrek bulunduklrı ve konakcıya özgü oldukları düşünülen bu protozoonların şimdi her yerde mevcut Dünya'nın her tarafında oldukları ve birçok konakçılarının bulunduğu ve normal konakçıların dışında immun yetersizliği olan bireylerde fırsatçı patojen olarak bilinmektedir. üzeilikle kazanılmış immun yetersizlik sendromlularda bu protozoonun oluşturduğu enfeksiyon uzun süreli ve hayatı tehdit eden bir durumla sonuçlanır. Immunolojik olarak yeterli bireylerde ise bu etkenler kısa süreli, kolera benzeri hastalık oluşturabilir. Cryptosporidium türlerinin gelişmeleri diğer enterik Coccidia türlerine benzer ve enfeksiyon oocystlerin oral yolla alınması ile oluşur. Extracellular olmaları ile diğer Coccidia türlerinden ayrıldığı bildirilmişse de, bunların konakçı hücresine ait membranlarla çevrili olarak bulundukları, bu nedenle de gerçek anlamda extracellular olmadıkları ortaya konmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Cryptosporidiosis
• M.Arda SEYİSOĞLU
• 1992
• Etlik Veteriner Mİkrobiyoloji Dergisi

Kaynakça

1. Burgu. A. (1984) : Türkiye'de buzağılarda cryptosporidiumların bulunuşu ile ilgili ilk çalışmalar. A.Ü. Vet. Fak. Derg. 31 (3): 573-585.
2. Burgu, A. (1984) : İnsanlarda cryptosporidiosis ve zoonoz önemi A.Ü. Vet. Fak. Derg. 31 (3) : 586-593.
3. Current, W.L. (1985) cryptosporidiosis. JAVMA. 187 (12) : 1334 - 1338.
4. Current, W.L. and Reuse. N.C. (1986). A comparison of endogeneous development of three isolates of cryptosporidium in suckling mice J. Protozool. 33 (1): 98-108.
5. Current, W.L., Upton, S.J and Haynes, T.B. (1986) : The life cycle of cryptosporidium baileyn. sp. (Apicomplexa, cryptosporidiidae) infecting chickens . J. Protozool. 33 (2) : 289-296.
6. Fayer, F. and Ungar, B.L.P. (1986) : Cryptosporidium spp. and cryptosporidiosis. Microbiological Reviews. 50 (4) : 458-438.
7. Fayer, R., Andrews, C., Ungar, B.L.P. and Blagburn, B. (1989) : Efficiacy of hyperimmune bovine colostrum for prophylaxis of cryptosporidiosis in neonatal calves. J. Protozool. 75 (3) : 393-397.
8. Heine, J., Pholens, J.F.L., Moon, H.W. et al. (1984) : Enteric lesions and diarrhoea in gnotobiotic calves ınonoinfected with cryptosporidiosis species. J. Infect. Dis. 150 : 768-775.

9. Mouten, D.J., Van Kruiningen, H.J. and Lein, D.H. (1974) : cryptospordiosis in a calf. JA VMA. 165 (lO) 914-917.
10. Moon, H. Woode, G.N. and Alırens F.A. (1982) : attempted chemoprophylaxis of of cryptoporidiosis in calves. Vet. Re c. ll O : 181.
11. Özkul, İ.A., Alçığır, G. ve Karaer, Z. (1989) : Oğlaklarda cryptosporidiosis. 6. ulusal parazitoloji kongresi, 26-29 eylül, İstanbul.
12. Özkul, İ.A., Alçığır, G .. Karaer, Z. ve Kutsal, O, (1989) : Piliçlerde cryptosporidiosis. 6. ulusal parazitoloji kongresi, 26-29 Eylül, !stanbul.
13. Sandford, S.E. (1987) : Enteric cryptosporidial infection in pigs. 184 cases (1981- 1985). JAVMA. 190 (6) : 695-698.
14. Sobieh, M., Tacal, J.V., Wilcke, B.W .• Lawrence, W. and El-ahraf, A. (1987). Investigation of cryptosporidial infection in calves in San Bemardina Caunty, California JA VMA. 191 (7) : 816-818
15. Tzipori, S. (1983), cryptosporidiosis in animals and huınans. Microbiol. Dev. 47. 84-96.
16. Tzipori, S .. Smith. M., Halpin, C., Angus, K.W., Sherwood, D.and Campbell, T. (1983 ), Experimental cryptosporidiosis in calves : elinical manifestations and pathological findings. Microbioi. Rev. 112. 116-120.
17. Tzipori, S. (1979) : Cryptosporidiosis in perspective. J. parasitol. 75 (1) : 179.
18. Willson, P.J. and acres, S-D. (1982). A comparison of dichromate solution floatation and fecal smears for diagnosis of cryptosporidiosis incalves. Can. Vet. J. 23 : 240-246
19. Zeybck. H., Gültek. A., seyisoğlu, M.A. (1989) : Ankara yöresi sağlıklı ve ishalli buzağılarda paraziter hastalık etkenlerinin saptanması. I. Uluslararası önemli buzağı hastalıkları sempozyumu, 26-29 eylül, Etlik-Ankara