Erzurum İli ve Yöresindeki Sığır ve Koyunlarda Sarılık ve Kan İşeme Semptomlarıyla Seyreden Hastalıklarda Clostridium Oedematiens, Leptospira ve Kan Protozoonlarının İnsidansının Belirlenmesi.

Öz

Erzurum ili ve yöresindeki sığır ve koyunlarda 1990 yılı içinde bir yıl boyunca yapılan araştırmada sarılık ve kan işeme ile seyreden hastalıklarda Cı . oedematiens, Leptospira ve kan protozoonlarının insidansı belirlendi. Elde edilen sonuçlara göre, koyunlar için toplam 145 vaka üzerinden Leptospirosis insidansı %· 0.04, kan protozoonları insidansı %43, B.icretohemoglobinuri insidansı %0.07 bulunmuştur. Sığırlar için şüpheli 49 vaka üzerinden Leptospirosis insidansı %16, kan protozoonlan insidansı %18 B.icterohemoglobinuri insidansı %0.4 bulunmuştur. Sonuç olarak Erzurum ilinde sarılıkla seyreden hastalıklarda kan protozoonlarının gerek sığır gerekse koyunlar için birinci sırada yer aldığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Sığır
• Koyun
• Kan İşeme
• Sarılık
• Clostridium Oedematiens
• Leptospira
• Kan Protozoonları
• Erzurum
• Sığırlarda Sarılık
• Koyunlarda Sarılık
• Özden ÖZKAN
• Ruhi DÖRTERLER
• Ferhan HOŞTÜRK
• 1993
• Etlik Veteriner Mikrobiyoloji Dergisi

«Studies on the determination of the incidances of Cl. oedematiens, leptospira and blood parasites in the disease with jaundice and haematurie in the calıle and sheep in Erzurum region»

Öz

Studies on the determination of the incidances of Clostridium oedemotiens, Lestospira and blood parasites in the diseases with jaundice (icterus) and haematurie in the cattle and sheep of Erzurum province and region. In this research carried on for 1 year on the cattle and sheep diseases with jaundice and haematurie the incidance of Cl. oedematiens, Lestospira and blood parasites were determined.According to the results amogn totally 145 suspected cases for sheep, the incidance of Leptospirosis was found to be 0.4 %, the incidance of blood parasites was found to be 43 %, the incidance of B. icterohemoglobinurie was found to be 0.07 %. Amanog the suspected 49 cases for cattle, the incidance of Leptospirosis was found to be 16 %, the incidance of blood parasites was found to be 18 %, the incidance of Cl. oedamatiens was found to be 0.2 %. Consequently, the blood parasites took the fırst place among the diseases w ith jaundice and heamaturie of both cattle and sheep.

Kaynakça

1. AKÇAY, Ş. ve PAMUKÇU, M. : Yurduınuz s ığırlarında Leptospirosis olayları Türk Vet. Hek. Der. Derg. 30: 1990
2. ALP, H. : İstanbul ili sığırlarında Babesia bovis'in yaygınlığının ELISA ile saptanması. Uluslararası Paraziter lmminoloji sempozyumu. Pendik İstanbul. 1992
3. ANON. : Kırsal Kalkınma Projeleri Uygulamalarına ait tecrübeler Erzurum Kırsal kalkınma Projesinin değerlendirilmesi sempozyumu. Erzurum. 1987.
4. ANON,: Anaplasmosis, Piroplasmosis, and Theileriesis amogst cattle and sheep in Turkey and control of the disease. Bul!. off. lnt. Epiz., 86, 1976.
5. ARDA. M., MlNBAY. A., AYDIN.N. : Özel Mikrobiyoloji. Ank. Üniv. Vet. Fak. Yayın. 284. Ders kitabı . 1982.
6. ARDA. M. : Genel Bakteriyoyoji. Ank. Üniv. Vet. Fak. Yayın. 342. ders kitabı 242. Ank. Üniv. Basımevi, Ankara. 1978.
7. BERKOGLU, A. : Sağlam sığırların karaciğerlerinden Clostridium oedematiens İzolasyonu, identifikasyonu ve Bacıllary hemoglobinuira ile ilişkisi üzerinde araştırmalar. Pendik Hay. Has. Arşt. Ens. Derg. (1): 25-40 : 1989.
8. Mikrobiyolojide kullanılan biokimyasal testler ve besiyerleri Ank. Üniv. Vet. Fak. Yayın. 298, Yardımcı ders kitabı: 199- 1974.

9. BULU, A.A., DÖRTERLER, R., ÖZKAN, Ö., HOŞTÜRK, F.: Doğu Anadolunun bazı illerinde (Kars, Artvin, Gümüşhane, Erzurum) sığır ve koyunlarda Lestospirosis vak'aları ,yayılışı ve seratipler üzerinde araştırma. Etlik Vet. Mikr. Derg. 6 (6) : 1990.
10. DEGER, S. : Van ilinde Babesiosisin insidansı. Doktora tezi. Ank. Üniv. Vet. Fak. 1990.
11. GÖKSU, K. : Yerli koyunlarımızda Babeiade ve Theileridae'lerin Epizootiolojik durumlarıyla biolojilerine dair araştırmalar. Ank. Üniv. Vet. Fak. : 205 çalışmaları. 107, 1967.
12. GÖKSU. K. : Rhiphicephalus bursa Canesirini ve Fanzago 1877 (Acarina: ixodisdea) nın saha Iabaratuar şartlarında bioekolojisi üzerinde araştırmalar. An k. Ün iv . Vet. Fak.Derg. 16 (4), 1969.
13. GÜVEN, S. ve NADAS, Ü.G. : Anaerob semineri. Anaorob mikroorganizmalar ve bakteriolajik muayene yöntemleri, Pend. Vet. Kont. Araş. Ens. Teksir. 1977.
14. HAKİOGLU, F., BATU, A., SARISA YIN, F., VURAL, A., SİNA, M. Koyun Hast alıkları. Pendik Vet. Ko nt. Araşt. Ens. Yayın . No: 3, ls tan bul, 1971.
15. KURTPINAR, H. :Türkiye kenclcri. Güven Matba as ı. Ankara, 1954.
16. MlMlOGLU, M., GÖSKU, K., SAYIN, F.: Veteriner ve Tıbbi Protozooloji 2. Ank. Üniv. Vet. Fak. Yay. 248. Ankara, 1969.
17. MOORHOUSE, P.D.S. : T.C. Erzurum Kırsal Kalkınına Projesi Konsultan raporu. Erzurum, 1988.
18. NADAS, Ü.G. : Anaerob semineri. Anaerob mikroorganizmalar ve bakteriolajik muayene yöntemleri. Pendik Hay. Hast. Araş . Ens. Teksir, 1988.
19. TAŞÇI, S. : Van bölgesinde sığır ve koyunlarda görülen kene türleri ile bunların taşıdığı kan parazitleri arasındaki ilişkileri . Ank. Üniv. Vet. Fak. Derg. 36 (1) : 1989.
20. TINAR, R. : Veteriner Prozotooloji. Uludağ Üniv. Vet. Fak. Ders notları. Bursa, 1983 .
21. ULAŞ , ·H. : Türkiye'de sığır ve koyunlarda Leptospirosisin yayılışi ve tipleri uzerine serolajik araştırmalar. Ticaret malınaacılık T.A.Ş. İzmir. 1962.
22. UNAT. E.K., Y AŞAROL, Ş., MERDlVENCl, A. : Türkiyenin parazitolojik coğrafyası. Ege Üniv. Vet. Fak. Yay. 284: Ders kitabı, 1982.
23. VAN NESS, G.B. and ERlCKSON, K.: Ecology of bacillary haemoglobinuria. J. Amer. Vet. Med. Ass. 144, 1964.