Türkiye Jokey Klübü İzmit Harası Safkan İngiliz Kısraklarında Tesbit Edilen "EHV-1" (Kısraklarının Virüsü Abortüs) Enfeksiyonu, Koruyucu Aşılamalar ve Alınan Sonuçlar

Öz

TJK/izmir harasındaki kısraklarda 1991 yılı başlarında salgın şekilde abort çıkmış ve 60'dan fazla kısrak yavru atmıştır. Hastalık etkenini tespit etmek üzere 9/1 O Mart 1991 tarihinde vak'aya el konulmuş olup atık 6 adet fetüse otopsi yapılarak virolojik, bakteriyolajik ve histopatolojik yönlerde tetkik yapılmak üzere uygun şartlarda marazi maddeler (fötal karaciğer , akciğer ve böbrekler) alınmış ve Etlik Veteriner Kontrol Araştırma Enstitüsüne iletilmiştir. Marazi maddelerin bakteriyolajik muayenelerinde patojen bir etken ürememiştir . Histopatolojik yoklamalarda Hemotoxilen-Eosin yöntemi kullanılmıştır . Bu tekikierde fötal karaciğer ve bronchiolus epitel hücreleriyle dalak reticulum hücrelerinde "EHV-1" enfeksiyonu için karekteristik intranuclear acidophilic inclusion cisimciklertespit edilmiştir. Virolojik araştırmalarda ise kuzu böbreği primer epitel hücre kültürlerinde "CPE" yapan virus i bir ajan üretmiştir . ·üretilen virus Federal Almanya Münih Veteriner Fakültesi ve ingiltere Pirbright Hayvan Sağlığı Enstitüsünde "EHV-1" olarak identifiye edilmiştir.Ayrıca yavru atan kısraklardan alınan kan serumları "Newmarket Hayvan Sağlığı Viroloji bölümüne" gönderilmiştir. örnekleme suretiyle gönderilen 20 adet kan serumunun tümünde 1/80 - 1/640 dilüsyonlarda spesifik "EHV-1" antikarlarının saptandığı adı geçen enstitü tarafından bildirilmiştir. Adı geçen harada EHV-1 enfeksiyonunun tespiti üzerine; Abort salgının kontrol altına alınması ve eradikasyonu için bir program hazırlandı. Bu amaca varmak için 1970 yılından beri Etlik Veteriner Kontrol Araştırma Enstitümüzde geliştirilerek devlet haralarındaki damızlık safkan arap atlarında kullanımına başlanan "attenüe canlı kısrak virusi abortüs aşısının Yılmaz , Salih (11) T JK/ izmit harasındaki 3 aylık taylar dahil tüm atiarda kullanılmasına başlanmıştır. 1991 yılı ikinci yarısından 1994 sezonu sonuna kadar söz konusu harada 4000 adetten fazla tek tırnakli aşılanmış olup salgın abortüsler tamamen önlenmiştir. Bu sonuç bize kullandığımız attenüe canlı kısrak virusü abortüs aşısının çok iyi bir immünite verdiğini göstermektedir. Halen koruyucu aşılamalarımız bir programa bağlı olarak peryodik aralıklarla titizlikle sürdürülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Türkiye
• TJK
• Türkiye Jokey Klübü
• Jokey Klübü
• İzmit
• İzmit Harası
• Kısrak
• EHV-1
• Koruyucu Aşılama

EHV-1 infection in purebred english mares in Türkiye Jokey Culub (TJK) izmit Farm, protective vaccinations and result obtained.

Öz

In TJK izmit Farm abortions occurred among at the beginning of 1991 and more than 60 mares aborted. In order to recover the infections agent fetal livers, lungs and kidneys from aborted fetus of 6 mares were submitted to Etlik Veterinary Control and Research Institute under steril conditions. These materials were examined in bacteriology, virology and histopathology laboratories in the institute. In bacteriological examinations no patogen microorganisms were recovered. At the histopathological examitaions, acidophilic intranuclear inclusion specific for EHV-1 infection were seen in liver, bronchial epithelial and spleen reticulum cells. The stain used w as Hematoxylen-Eosin. in virogical examinations , an agent producing "CPE" in lamp kindey primer cell culture was propageted. This isoiate w as sent to Munich Veterinary Faculty Germany and Pirbright institute Animal Healt England fortype specification and identificaition of the agent as identical as "EHV-1" virus. Seperately 20 sera of the aborted mares w as sent to the Newmarket Animal Healt institute, virological section. Totaly inthere 20 sera sample have been found specific EHV-1 antibodies in the 1/80 and 1/640 serum dilution. Afterthis identifıcation , a control programme w as papered forthe control of EHV-1, equine viral abortion ona foremention ed farm and attenuated equine viral abortion vaccine produced in Etlik Veterinary Control and Research lsntitute has been usedon horses and state farms since 1970. (Yılmaz Salih, This vaccine has been inoculated to all horses including 3 month-age foals since 1991 . More than 4000 horses have been vaccinated by the end of insemination season of 1994. The vaccine yielded a high level of immunity and prevented abortion cases of very high ineidence at present preventive vaccination. lt will be conducted regular in future.

Kaynakça

1. Başkaya , H ., Keskintepe,H ., Doğuer , M . , iyigören,B ., Yılmaz , S ., Demiryonguç, A. : An outbreak equine viru.sabartion in Türkey.1. isolation and idendifacition od Rhinopneumonitisvirus in cell cultures. A.Ü.Vet. Fakültesi dergisi, cilt: XV, no:3-4, (1968)
2. Eryans, J.T, . Control of equine infectious diseases by immunization. Cornell Vet. 56: 278-287. (1965)
3. Dimock, W.Wç and P.R. Edwars.: is there a filtrable virus abction in m ares? Suppi.Bull, 293-301. (1933)
4. Doll, E.R., Bryans, J.T. , Mc Collum, W.H. and Crowe, N.E.W.: isolation of a filtrable agent causing arteritis of horses and meres. lts differentiation from the equine abertion virus. Cornell vat.47: 3-41. (1957)
5. İyigören,B., Yılmaz,S . : Karacabey kısraklarında çıkan salgın abortüslerin tetkikinden sonra Tarım Bakanlığına sunulan rapordan . (1962)
6. Doli,E.R. : Viral Rhinopneumonitis in equine medicine and Surgery first edition. American Veterinary publications, 158-165. (1963)
7. Karpas, A: Characterisation of a new herpes-like virus isolated from fo al kindey. Ann. lnst.Past. 110, 688, 696. (1966)
8. Miessner,J. und Harms,F., Tierseuchen und ihre Bekampfung: 145- 146. Dtsch .Tierarztl. schr.45, 685-689. (1948)

9. Klummer, G. , and Waterson, A.P., Equine herpes virus. Virology: 412- 416. (1965)
10. Seldmaier, H., MünhenerTierarztliche Wschr. 89,57. (1938)
11. Yılmaz , S., 1969-1970 de Domuz böbreği epitel hücre kültüründe izole ve idanfiye edilen "Rhinopneumonitis Virusu" Etlik Veteriner Bakteriyoloji Enstitüsü Dergisi, 3,11-12,55-62. (1971)