KISITLAR TEORİSİNDE KAPASİTE KISITI VE BİR UYGULAMA

Öz

Kısıtlar teorisi işletmeler için bir kontrol metodu ve süreç iyileştirme mekanizmasıdır. Kısıtlar teorisi sisteminde oluşan kısıt türlerinden biri olan kapasite kısıtı, bu teorinin en önemli kavramlarından biridir. Teorinin kullanım alanlarını ve yapılan uygulamalarla edinilen sonuçları daha iyi kavrayabilmek ve analiz edebilmek için literatür taraması yapılmıştır. Teori kısaca anlatılmış ve kapasite kısıtı üzerinde durulmuştur. Yapılan uygulamanın çatısını oluşturan kapasite kullanımı ve kapasite çeşitleri arasındaki ilişki açıklanmıştır. Kısıtlı katkı payının uygulamalarda nasıl hesaplandığı matematiksel formül ile gösterilmiş ve uygulama bu formül çerçevesinde oluşturulmuştur. Bu çalışmada bir örnek kullanılmış ve bu örnek uygulama sonucunda önemli veriler elde edilmiştir.Yapılan uygulamada kapasite kısıtının uygulanması işletme satışlarının arttığı görülmüş hem de bu satışlara bağlı olarak ürün seçiminde verilen kararın işletme karını da arttırdığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Kısıtlar Teorisi,Kapasite Kısıtı,Kısıtlı Katkı Payı

CAPACITY CONSTRAINT WITHIN THE THEORY OF CONSTRAINTS AND AN APPLICATION

Öz

The theory of constraints is a control method for enterprises and a process improvement mechanism. Capacity constraint, a type of constraint that arise in the system of constraints theory, is one of the most important concepts of this theory. Literature review was conducted in order to better comprehend and analyze the usage areas of the theory and the results obtained from its applications. The theory is briefly described focusing on the capacity contraint. Capacity utilization, which constitutes the roof of the implemented applications, is explained in relation to capacity types. The mathematical formula of how the constrained contribution is calculated in practice is shown and the application is formed within the framework of this formula. A case was examined in this study and important data were obtained as a result of this case study. The study showed that, the implementation of the capacity constraint has increased business sales and this increased the business profit together with the decision made in product selection.

Anahtar Kelimeler

• Theory of Constraints,Capacity Constraints,Constraint Contribution

Kaynakça

1. Büyükyılmaz, O. Gürkan, S., (2009). Süreçlerde En Zayıf Halkanın Bulunması: Kısıtlar Teorisi , Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5 (9), 177–195.
2. Everett E. A. ve EBERT, R. J.(1992).Production Operations Management, PrenticeHall, Inc.
3. Goldratt, E. M. (1994). It‘sNot Luck, TheNorthernRiver Pres, Great Barrington
4. Goldratt, E.M. (1997). Critical Chain, TheNorthernRiverPress, Great Barrington
5. Kaygusuz, S.Y., (2007). Kısıtlar Teorisi: Varsayımlar, Süreç ve Bir Uygulama, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Fakültesi Dergisi, 60( 4), s.133-156.
6. Kaygusuz, S.Y.,(2011/a). Kısıtlar Teorisi ve Yönetim Muhasebesi, 1. Baskı, Bursa: Dora Yayınları.
7. Kaygusuz, S.Y., (2011/b). Kısıtlar Teorisi ve Maliyet Hacim Kâr Analizi: Bir Çalışma Sayfası Modellemesi, Muhasebe ve Finansman Dergisi, 52, 171-188
8. Sahin, Ş.,(2012). Kısıtlar Teorisine Göre Sanayi İşletmelerinde Çalışanların Motivasyonu Ve İşletme Başarısına Etkisi: Pvc Üretim İşletmesi Üzerine Bir Uygulama(yayınlanmamış doktora tezi),Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı, Konya

9. Tekin, M.,(1997). Konya Sanayi Bölgesi Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerde Kapasite Kullanımı Araştırması, 1. Baskı, Konya: S. Ü. Karaman İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Yayınları
10. Tezcan, M. Ö., (2002). Kısıtlar Teorisi Yaklaşımı İle Darboğaz Kaynak Yönetimi (yayınlanmamış yüksek lisans tezi), Uludağ Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Bursa
11. Utku, B. D.,(2007). Kısıtlar Teorisine Dayalı Süreç Katkı Muhasebesinin Muhasebe Yöntemleri Çalışması(yayınlanmamış doktora tezi), Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Antalya
12. Ünal E. N., Tanış, V. N. veKüçüksavaş, N. (2005). Kısıtlar Teorisi Ve Bir Üretim İşletmesinde Uygulama, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14(2), 433-448