GÜMRÜK BİRLİĞİ ÖNCESİ VE SONRASINDA TÜRKİYE VE AVRUPA BİRLİĞİ ARASINDAKİ YUMRU BİTKİLER DIŞ TİCARETİ

Öz

Tarımın ülke ekonomilerinde önemli bir yeri vardır. Tarımın önemli alt grubundan biri olan bitkisel ürün çeşitlerinden biri olan yumru bitkiler insan beslenmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Tarımsal ürünler çoğu zaman dış ticarete konu olmaktadır. Türkiye ile AB arasında yürütülen bitkisel ürünler dış ticareti kalemlerinden birisi de yumru ürünleridir. Yapılan bu çalışmanın amacı Türkiye-AB arasındaki gümrük birliğinin yumru ürünler ihracat ve ithalatı üzerinde yarattığı etkiyi ortaya koymaktır. Türkiye’nin gerek gümrük birliğine katılımdan önce gerekse sonrasında AB ile yaptığı yumru ürünler dış ticaretinde net ihracatçı bir ülke konumundadır. Türkiye’nin net ihracatçı ülke konumu ikinci dönemde daha belirgin bir hale gelmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Gümrük Birliği
• İhracat
• İthalat
• Bitkisel Ürünler
• Yumru Ürünler

FOREIGN TRADE OF TUBER PLANTS BETWEEN TURKİYE AND THE EUROPEAN UNION BEFORE AND AFTER THE CUSTOMS UNION

Abstract

Agriculture has an important place in national economies. Tuber crops, one of the plant product varieties that is an important subgroup of agriculture, play an important role in human nutrition. Agricultural products are often subject to foreign trade. One of the items of foreign trade of plant products carried out between Turkiye and the EU is tuber products. This study aims to examine the effect of the customs union between Turkey and the EU on export and import of tuber products. Turkiye is a net exporter country in its foreign trade of tuber products with the EU both before and after its accession to the customs union. Turkiye’s as a net exporter country became more evident in the second period.

Keywords

• Customs Union
• Export
• Import
• Plant Based Products
• Tuber Products

Kaynakça

1. Contingent Business İnterruption (CBI). (2024), What ise the demand for fresh fruit and vegetables on the European market? https://www.cbi.eu/market-information/fresh-fruit-vegetables/what-demand.
2. Çalışkan, M.E., Onaran, H., Arıoğlu, H. (2010). Overview of the Turkish Potato Sector: Challenges, Achievements and Expactations. Potato Res. (2010) 53:255-266. https://doi.org/10.1007/s11540-010-9170-1.
3. Engindeniz, S., Karakuş, Ö. (2008), Türkiye’nin AB Ülkelerine Patates Dış Satımındaki Gelişmeler. Ege Üniv. Ziraat Fak. Derg., 45/ (1): 65-75. https://izlik.org/JA43WN82KW
4. Erbaş, S., (2024), Salep Tarımı ve Endüstrisi Fizibilite Raporu. Batı Akdeniz Kalkınma Ajansı. https://baka.gov.tr/assets/upload/dosyalar/salep.pdf.
5. European Commision. (2019), Agriculture and Rural Developmant, ‘Sugar’. https://agriculture.ec.europa.eu/farming/crop-productions-and-plant-based-products/sugar_en.
6. The Statistical Office Of The European Union (EUROSTAT). (2024). The EU Potato Sector- Statistics on Production, Prices and Trade. https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=The_EU_potato_sector_-_statistics_on_production,_prices_and_trade.
7. Food and Agriculture Organization (FAO). (1993). Chapter 1 – Introduction. https://www.fao.org/4/x5415e/x5415e01.htm.
8. Giri, N. A., Ambedkar, B., Ve Sakhale, B. K. (2019). Sweet potato (Ipomoea batatas L.): A valuable tropical tuber crop: A review. The Pharma Innovation Journal, 8(6), 182-191.

9. Kanat, Z. (2023), Ürün Raporu Şeker Kamışı ve Şeker Pancarı. Tarımsal Ekonomi ve Politika Geliştirme Enstitüsü. TEPGE YAYIN NO:388, ISBN: 978-625-94245-3-8
10. Ketenoğlu, O. Obalı, O. K., Güney, K., Tuğ, G. N., Güven, F. ve Körüklü T. (2011). Ekonomik Bitkiler, Palme Yayıncılık.
11. Gültekin, R., Patates Tarımı ve Ekonomisi. Apelasyon. https://apelasyon.com/icerikler/tarim/patates-tarimi-ve-ekonomisi.html
12. Stark, J.C., Love, S.L., Knowles, N.R. (2020). (2020). "Tuber quality." Potato production systems. Springer. Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-030-39157-7_15.
13. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). (1969-2023), Gümrük Tarife İstatistikleri Pozisyonu (GTIP).
14. Tümertekin, E., Özgüç, N. (2018) Ekonomik Çoğrafya, Küreselleşme ve Kalkınma Çantay Kitabevi.
15. Yegül Z. (2022), Ürün Raporu Patates. Tarımsal Ekonomi ve Politika Geliştirme Enstitüsü.
16. Yegül Z. (2024), Tarım Ürünleri Piyasaları, Patates. Tarımsal Ekonomi ve Politika Geliştirme Enstitüsü.