A Comparative Analysis Of The Traces Of War In Heinrich Böll’s Story „Yolcu, Sparta’ya Varırsan Eğer“ And Wolfgang Borchert’s „Ama Fareler Uyurlar Geceleyin“

Öz

In German literature, the post-war period refers to the time after 1945. That same year, World War Ⅱ ended, Germany was defeated, cities were reduced to rubble, people were mentally and physically exhausted. Among the writers who produced works despite the ruins during this period, Heinrich Böll and Wolfgang Borchert stand out. Both writers lived through World war Ⅱ and made their experiences the central theme of their works. Both writers are particularly known for their work in the short story genre. In their stories from the period known as Rubble Literature (Trümmerliteratur) not only are the destructions on the battlefield depicted, but also the collapse in people’s souls and society. In this study, Böll’s story entitled “Yolcu, Sparta’ya Varırsan Eğer“ and Borchert’s “Ama Fareler Uyurlar Geceleyin“ are examined comparatively. The aim of this study is to identify the differences between the two writer’s stories by drawing on similarities, and to prove the presence of Traces of war. Although there are studies on the short stories of both writers to date, a comparative analysis of these two stories has not been found. Therefore, this study also aims to fill a gap in the field. Demonstrating the presence of the war theme in different stories by two different writers is also expected to contribute to the field.

Anahtar Kelimeler

• Böll
• Borchert
• Comparison
• Short Story

Destekleyen Kurum

No external funding was used to support this research.

Etik Beyan

It has been declared unnecessary.

Teşekkür

Not declared.

HEİNRİCH BÖLL’ÜN „YOLCU, SPARTA’YA VARIRSAN EĞER“ VE WOLFGANG BORCHERT’İN „AMA FARELER UYURLAR GECELEYİN“ BAŞLIKLI ÖYKÜLERİNDE SAVAŞIN İZLERİNE YÖNELİK KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ

Öz

Alman edebiyatında savaş sonrası dönem 1945 sonrasına işaret etmektedir. Aynı yıl, Ⅱ. Dünya Savaşı bitmiş, Almanya yenilmiş, şehirler enkaza dönüşmüş, insanlar ruhsal ve bedensel olarak çökmüştür. Bu dönemde yıkıntılara rağmen yazmış yazarlar arasında Heinrich Böll ve Wolfgang Borchert öne çıkmıştır. Her iki yazar Ⅱ. Dünya Savaşı’nı yaşamış ve deneyimlerini eserlerinin temel konusu yapmışlardır. Her iki yazar özellikle kısa öykü türünde tanınmışlardır. Yıkıntı Edebiyatı (Trümmerliteratur) adı verilen döneme ait olan öykülerinde sadece cephedeki yıkımlar değil, insanların ruhunda, toplumda oluşan çöküşler de anlatılmaktadır. Bu çalışmada, Böll’ün “Yolcu, Sparta’ya Varırsan Eğer“ ve Borchert’in “Ama Fareler Uyurlar Geceleyin“ başlıklı öyküleri karşılaştırmalı olarak incelenmektedir. Çalışmanın amacı, her iki yazarın öykülerinde benzerliklerden yola çıkarak farklılıkların da ortaya çıkarılması ve savaşın izlerinin varlığının kanıtlanmasıdır. Her iki yazarın kısa öyküleri üzerine günümüze dek yapılmış araştırmalar bulunmakla beraber, bu iki öykünün karşılaştırmalı bir analizine rastlanmamaktadır. Bu nedenle, bu çalışma ile alandaki bir boşluğun doldurulması da hedeflenmektedir. Farklı iki yazarın farklı öykülerindeki savaş temasının varlığının gösterilmesinin de alana katkı sağlanması beklenmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Böll
• Borchert
• Karşılaştırma
• Kısa Öykü

Destekleyen Kurum

Bu araştırmayı desteklemek için dış fon kullanılmamıştır.

Etik Beyan

Gerek olmadığı beyan edilmiştir.

Teşekkür

Beyan edilememiştir.

Kaynakça

1. Aytaç, G. (1990). Çağdaş Alman edebiyatı. Başbakanlık Basımevi.
2. Best, O.F. (1994). Handbuch Literarischer Fachbegriffe: Definitionen und Beispiele. Fischer.
3. Borchert, W. (2022). Ama fareler uyurlar geceleyin (K. Şipal, Çev.). Yapı Kredi Yayınları.
4. Bozkurt, A. (2025). Wolfgang Borchert’in “Die Küchenuhr” adlı kısa hikâyesinin üslup özellikleri. Uluslararası Dil, Edebiyat ve Kültür Araştırmaları Dergisi, 8(4), 1588–1600. https://doi.org/10.37999/udekad.1703344
5. Böll, H. (2011). Yolcu Sparta’ya varırsan eğer (İ. İgan, Çev.). İstanbul: Can Yayınları.
6. Erkurt, G. (2021). Savaş sonrası Alman edebiyatı: Hermeneutik ve Alımlama Estetiği odaklı karşılaştırmalı çözümlemeler. Çizgi Kitabevi.
7. Fırtına, Ö. (2025). The image of the old couple in Kafka’s and Borchert’s stories: A comparative analysis. III. International Gelenekten Geleceğe Scientific Studies Congress Book, 50-55.
8. Fırtına, Ö. (2023). An analysis of Wolfgang Borchert’s play entitled Draußen vor der Tür in the context of the Phenomenon of Homelessness in Society. 14. International Conference on Culture, Civilization and Social Sciences Proceedings Book, 1-6.

9. Fırtına, Ö. (2011). Literatur und Geschichte: Am Beispiel von Wolfgang Borcherts Kurzgeschichte Die Küchenuhr. Littera 29, 239-246.
10. Karabulut, M. (2022). Die Kriegsspuren in der Kurzgeschichte “Nachts schlafen die Ratten doch” von Wolfgang Borchert. The Journal of Academic Social Science Studies, 15(89), 119–130.
11. Kırmızı, B. (2016). Wolfgang Borchert’in kısa hikâyeleri üzerine bir inceleme. Mecmua, (2), 1–10. https://izlik.org/JA76NH26XN
12. Nalcıoğlu, A. U. (2016). Wolfgang Borchert’in üç öyküsünde dil, üslup ve içerik incelemesi. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 56, 1–11. https://izlik.org/JA82KT58WX
13. Özdil, S., & Erkurt, G. Ş. (2023). Nazi Almanyası’nda ve savaş sonrasında çocuk olmak: Seçili öykülerdeki çocuk karakterlerin dönem edebiyatı bağlamında karşılaştırmalı çözümlemesi. Korpusgermanistik, 2(1), 33–54. https://izlik.org/JA49AJ83CZ
14. Rühmkorf, P. (2007). Wolfgang Borchert mit Selbstzeugnissen und Bilddokumenten. Rowohlt. Schulze, H. (2006). Kleine deutsche Geschichte. DTV.
15. Schröter, K. (2007). Heinrich Böll mit Selbstzeugnissen und Bilddokumenten. Rowohlt.
16. Weidermann, V. (2006). Lichtjahre: Eine kurze Geschichte der deutschen Literatur von 1945 bis heute. Kiepenheuer & Witsch.
17. Zümrüt, N. (2023). Alman edebiyatında kısa hikâyelerin tarihsel gelişimi ve toplumsal koşulların yansıtılmasındaki rolü. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Sakarya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.