Arap Dilinde ‘Aded ve Ma‘dūd: Kur’an Örneği

Öz

‘Aded ve ma‘dūd/temyiz Arapçada öğrenilmesi zorunlu önemli konulardan biridir ve konu, erillik-dişilik, tekillik-çoğulluk gibi meselelerle ve farklı konularla ilişkilidir.  Zira ‘aded ve ma‘dud bazı hallerde birbirine hareke ve cinsiyet açısından uyarken bazı durumlarda birbirine tamamen aykırı olmakta, diğer bazı durumlarda da farklı kurallar geçerli olmaktadır. Çünkü adedin temyizinin kendine has özellikleri vardır. Nitekim ‘aded müfred veya cemi olabilmekte, ayrıca harekesi metnin içinde geçen sayıya göre değişmektedir. 

Bu makalede, Arapça temel kaynaklara bağlı olarak aded ve onun temyizinin halleri detaylı biçimde ele alınmıştır. Bu çerçevede, Kur’an metninde geçen sayılar tespit edilmiştir. Yapılan araştırmada bütün sayıların ilahî kitapta yer almadığı anlaşılmış, var olanların da 30’u geçmediği görülmüştür. Ayetlerde geçen sayıların farklı vesilelerle ve değişik amaçlarla kullanıldığı sonucuna ulaşılmıştır.

---

Anahtar Kelimeler

• ‘Aded/sayı,ma‘dud/sayılan,temyiz,kurallar,Kur’an

Kaynakça

1. Kaynakça• Abdulbākī, Muḥammed Fuād, el-Mu‘cem el-Mufehres li Elfāẓi’l-Ḳur’āni’l-Kerīm, Dāru’l-Kutub el-Miṣriyye, Kahire, 1945.• Bin Seyyide, Ebu’l-Ḥasan, el-‘Aded fi’l-Luġa, Thk: ‘Abdullāh en-Nāṣir, ‘Adnān eẓ-Ẓāhir, Mektebet Mişkāt, 1993.• Da‘kūr, Nedīm Ḥuseyn, el-Ḳavāid et-Taṭbīḳiyye fi’l-Luġa el-‘Arabiyye, Muesseset Baḥsūn, Beyrut, 1998.• Ebū Zehra, Muḥammed, Zehratu’t-Tefāsīr, Dāru’l-Fikir el-‘Arabī, Beyrut, Trhz.• el-Cārim, ‘Alī, Muṣṭafā Emīn, en-Naḥvu’l-Vāḍiḥ fī Ḳavāid el-Luġa el-‘Arabiye, ed-Dāru’l Miṣriyye es-Su’ūdiyye, Kahire, Trhz.• el-Enbārī, Ebu’l-Berakāt, El-İnṣāf fī Mesāil el-Ḫilāf beyne’n-Naḥviyyīn: el-Baṣriyyīn ve’l-Kūfiyyīn, el-Mektebe el-‘Aṣriyye, Kahire, 2003.• el-Enbārī, Ebu’l-Berakāt, Esrāru’l-‘Arabiyye, Daru’l-Erḳam, Beyrut, 1999.• el-Ḫabbāz, Aḥmed, Tevcīh el-Lem‘, Thk: Fāyiz Zekī, Dāru’s-Selām, Mısır, 2007.• el-Ḥalebī, Muḥammed Yūsuf, Şerhu’t-Teshīl, Thk: ‘Alī Muḥammed Fāḫir, Dāru’s-Selām, Kahire, 2007.• er-Rāciḥī, ‘Abduh, et-Taṭbīḳu’n-Naḥvi, Mektebetu’l-Ma‘ārif, Riyad, 1999. • es-Sāmerrāī, Fāḍil, Me ‘ānī en-Naḥv, Dāru’l-Fikir, Ürdün, 2000.• es-Suyūṭī, Celāleddīn, Hema’ el-Hevāmi ‘ fī Şerḥ Cāmi’ el-Cevāmi‘, Thk: ‘Abdulḥamīd Hindāvī, el-Mektebe et-Tevḳīfiyye, Mısır, Trhz.• Ḥasan, ‘Abbās, en-Naḥvu’l-Vāfī, Dāru’l-Ma‘ārif, Mısır, B.15.• İbn ‘Aḳīl, ‘Abdullāh bin ‘Abdurraḥmān, Şerḥ İbn ‘Akīl ‘Alā Elfiyeti İbn Mālik, Thk: Muḥyiddīn ‘Abdulḥamīd, Dāru’t Turās, Kahire, 1980.• ‘İyd, Muḥammed, en-Naḥvu’l-Muṣaffā, Mektebet eş-Şebāb, Kahire, 1975.• Muḫtār ‘Umer, Aḥmed, Mu‘cem eṣ-Ṣavāb el-Luġavī, ‘Ālem el-Kutub, Kahire, 2008.