Zoofrazeologisms in Azerbaijani and Turkish languages and phonetic, lexical, morphological, syntactic variants.

Öz

Fauna-related phrazeological units in all languages as it is, in the Azerbaijani and Turkish languages significant layer is holding. Zoophrazeologizms in Azerbaijani and Turkish languages components both home, both forest, made up of the names of wild animals. Azerbaijani and Turkish languages processed zoofrazeologisms connecting one of the aspects in them optionality features that is. Both languages have such phrazeological units as phonetic, lexical, morphological, syntactic variants. Phonetic variants are related to phonetic transformation. That change is the result of the vote. Lexical variance the combination of the words contained in phraseology in other words, to be replaced, but it does not change the content. There is a morphological variant of the phrazeological units with the change in the composition of the components grammatical form. Syntactic variance occurs phrazeological combinations the composition of the components as a result of change. Phrazeological units improving as well as the phrazeological units from the configurations one by one. Phrazeological units Components what's more it's a matter of time as well as the modern Azerbaijan, phrazeological resources but also widely used in Turkic languages. The zoofrazeologisms, which are developed in Azerbaijani and Turkish languages, are selected according to more specific features. The fact that we have been observing in zoosproezeologistics in both languages is that the whole of the Turkish identity is related to evolution, as we know it is. This is due to the coexistence of their homes and their development. This coexistence is closely tackled by the most commonly used household goods and farms in the language of the countryside.

Anahtar Kelimeler

• zoofrazeologism. phonetic
• lexical
• morphology
• syntactic
• variants

AZERBAYCAN VE TÜRK DİLLERİNDE ZOOFRAZEOLOGİZMLER VE ONLARDA FONETİK, LEKSİK, MORFOLOJİK, SİNTAKTİK VARİYASYON.

Öz

Fauna ile ilgili frazeolojik birimler tüm dillerde olduğu gibi, Azerbaycan ve Türk dillerinde de önemli kat oluşturuyor. Azerbaycan ve Türk dillerindeki zoofrazeologizmlerin bileşenleri hem ev, hem de orman, çöl hayvanlarının isimlerinden oluşmaktadır. Azerbaycan ve Türk dillerinde kullanılan zoofrazeo­logizmleri birleştiren hususlardan biri de onlarda variyasyonq özellik­lerinin olmasıdır. Her iki dilde böyle frazeoloji birimler fonetik, leksik, morfoloji, sintaktik variyasyona sahiptir. Fonetik variyasyon onlardaki fonetik dönüşüm ile ilgilidir. Yani ses değişmesi sonucunda ortaya çıkar. Leksik variyasyon frazeoloji birleşmenin içerdiği kelimelerin diğer kelimeyle değiştirilmesi, ancak içeriğinin değişmemesidir. Frazeoloji birimin morfolojik variyasyonu içeriğindeki bileşenlerin gramer şeklinin değişmesiyle ortaya çıkar. Sintaktik variyasyonsa frazeoloji bileşiklerin içerdiği bileşenlerinin yerinin değişmesi sonucunda ortaya çıkar. Frаzеоlоji variyasyon hem de frаzеоlоji birimlerin bileşenlerinin alınmasıyla düzelir. Frаzеоlоji birimlerin bileşenlerinin alınmasıyla düzelen rariyasyonları hem çağdaş Azerbaycan, hem de Türk dillerinin frаzеоlоji fоndundа yayğın olarak kullanılıyor. Azerbaycan ve Türk dillerinde kullanılan zoofrazeologizmler daha çok benzer özelliklerine göre seçilir. Her iki dilde kullanılan zооfrаzеоlоgizmlerde gözlemlediğimiz bu genellik tüm türk hаlklаrının hayvancılıkla alakasının diyebiliriz ki, aynı olduğundan haber verir. bu durum onların hem evlerinin, hem de tarihsel gelişiminin ortaklığı ile bağlıdır. Bu ortaklıksa dil yаruslаrı içerisinde halkın ev ve tarımıyla en çok bağlı olan frаzеоlоji gаttа daha da sağlamlaşarak yaşamaktadır.  

Anahtar Kelimeler

• zoofrazeologizm
• fonetik
• leksik
• morfolojik
• sintaktik
• variyasyon

Kaynakça

1. Asmalımecit Fikret Adil. (2014), Sel Yayıncılık, s. 135
2. Azerbaycan nağılları. (masalları). (2005), "Şerg-Gerb" Yayınları, Bakü, Cilt I. s. 360
3. Bayaramov. H. (1978), Frazeologiyanın esasları. Bakü.
4. Baykurt. F. (2006), Yılanların öcü. İstanbul, s. 659
5. Gündüz Aka. (2005), Toprağın kızları. İstanbul, s. 232
6. Güntekin Reşat Nuri. (2007), Çalı kuşu. İstanbul, s. 900
7. Güntekin Reşat Nuri. (2014), Miskinler teknesi. s.208
8. Kaçak Nebi destanı. (2005), Bakü, Lider Yayınları, s. 96

9. Kemal Bibaşar. (1953), Pembe kurt. İstanbul, s. 82
10. Kemal Tahir. (2013), Devlet Ana. ISBN. s. 656
11. Köroğlu destanı, (2005), Bakü, Lider Yayınları, s. 552
12. Mahmudova. G. (2009), Türk dillerinin frazeologiyası. Bakü, s. 284
13. Mirzeliyeva. M. (2009), Türk dillerinin frazeologiyası. Bakü, I cilt, s. 216
14. Sermet Muhtar Alus. (1934), Harp zenginin gelini. İstanbul, s. 400