COMPARATIVE HISTORY: BEGINNING, DEVELOPMENT, METHODOLOGY AND THE SITUATION IN TURKEY

Öz

Historical sociology aims to carry out accurate social analysis by a joint study of history and sociology and to take into consideration all factors making history. Historical sociology which began to be developed gradually at the end of 19. century; has began its main development at the end of II. World War and gained a momentum in 1960s in the world. Based on the investigation on the reasons of thisorder and continuity formation would make easier the understanding of social principles and process; the historical sociology makes effort to analyze historical facts correctly. Therefore; it adopts a problem focused historiography and uses comparative method to determine the similarities and differences between social facts and procedures as well. As the comparative history improves in terms of methodology, it has brought perspective to history and has potentiated the analysis. While the interest on comparative history increases in the world within development process; in Turkey social history has come to the forefront with the effect of Annales ecole and as for comparative history evenly could not
be a focus of interest. This study aims to present the comparative history’s development process and the general framework regarding its status in Turkey. 

Anahtar Kelimeler

• Historical Sociology
• Comparative History
• Historiography

Karşılaştırmalı Tarih: Doğuşu, Gelişimi, Metodolojisi ve Türkiye'deki Durumu

Öz

Tarihsel sosyoloji; tarih ve sosyolojinin ortak çalışması ile sağlıklı toplumsal analizler yapmak ve tarihin oluşturulmasında bütün unsurları dikkate almak amacındadır. Yavaş yavaş 19. yüzyılın sonunda şekillenmeye başlayan Tarihsel Sosyoloji, asıl gelişimine II. Dünya Savaşı sonrası başlamış ve Barrington Moore, Theda Skocpol gibi isimlerle 1960’lı yıllarda Dünya’da önemli bir ivme kazanmıştır. Tarihsel Sosyoloji, toplumsal dönüşümlerin benzer koşullar altında düzen ve süreklilik göstererek şekillendiğini kabul eder. Bu düzen ve sürekliliğin oluşum nedenlerinin incelenmesinin toplumsal ilkeleri ve işleyişi anlamayı kolaylaştıracağından hareketle; Tarihsel Sosyoloji, tarihsel olguları doğru analiz etme gayreti içindedir.  Bu nedenle; sorun odaklı bir tarih yazımını benimser ve toplumsal olgular ve süreçler arasındaki benzerlik ve farklılıkları tespit edebileceği Karşılaştırmalı Yöntemi kullanır. Karşılaştırmalı tarih, yöntem olarak geliştikçe tarihe perspektif kazandırmış ve yapılan analizlerin gücünü arttırmıştır. Dünya’da gelişim süreci içinde karşılaştırmalı tarihe ilgi giderek artarken Türkiye’de ise Annales ekolünün etkisi ile sosyal tarih ön plana çıkmış; karşılaştırmalı tarih ise aynı oranda ilgi odağı olamamıştır. Bu çalışma Karşılaştırmalı Tarihin gelişim sürecini ve Türkiye’deki durumu hakkında genel çerçeveyi ortaya koymayı amaçlamaktadır. 

Anahtar Kelimeler

• Tarihsel Sosyoloji
• Karşılaştırmalı Tarih
• tarih yazımı

Kaynakça

1. McMichael, P. (1990). Incorporating Comparison within a World-Historical Perspective: An Alternative Comparative Method, American Sociological Review, 55, 3, 385-397.
2. Skocpol, T. ve Somers, M. (1980). The Uses of Comperative History in Macrosocial Inquiry, Comparative Studies in Society and History, 22, 2, Cambridge University Press,174-197.
3. Ergut, F. (2002). Sosyal Bilimlerde Tartışma Ortamının Kurgulanması ve Tarihsel Sosyolojinin İmkânları, Toplum ve Bilim, 91, 213-228.
4. Iggers, G. (2000). Bilimsel Nesnellikten Postmodernizme Yirminci Yüzyılda Tarih Yazımı, Çev. Gül Çağalı Güven, İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
5. Skocpol, Theda. (2004). Devletler ve Toplumsal Devrimler Fransa, Rusya ve Çin’in Karşılaştırmalı Bir Çözümlemesi, Çev. Erdem Türközü, Ankara: İmge Kitabevi.
6. Moore, B. (2003). Diktatörlüğün ve Demokrasinin Toplumsal Kökenleri Çağdaş Dünyanın Yaratılmasında Soylunun ve Köylünün Rolü, Çev. Şirin Tekeli- Alaeddin Şenel, Ankara: İmge Kitabevi.
7. Fildiş, B. (2015). Braudel’i Tarihsel Sosyoloji Bağlamında Okumak, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8, 41, 789- 794.