Yıl 2017, Cilt 1 , Sayı 2, Sayfalar 233 - 272 2017-11-07

TÜRK EL SANATLARININ KÜLTÜREL BELLEĞİ: EL EMEĞİ GÖZ NURU ANTEP İŞİ

Meltem Öner [1]


 

Halk sanatları kültürel bir bellektir. İçerisinde sadece yaratıldığı topluma özgü maddi ve manevi değerler bütününü taşımaz aynı zamanda toplumun çevresini, doğasını, duygu ve düşünce tarnı yeniden yorumlayarak araçlara aktardığı bir  sunumdur. Başlangıçta sadece  insanlunun beşeri  ihtiyaçlarını, karşılanmasından yola çıkarak günlük yamın ine kattığı becerileri zaman içerisinde giyim, kuşam, dokuma, işleme, süsleme, mimari gibi birçok alanda ilkel halinden çıkmış zamanla da kendisini halk sanatına dönüştürmüştür. Bu durumun temelinde halkın beğeni algısı yatmaktadır.  Halkın beğeni algısı aynı zamanda toplumun sanat yorumuyla paralellik gösterir ki bu durum sanatsal yorum için önemli bir bilgi birikimidir. Sanatsal beğeninin oluşum süreci, zaman içerisinde toplumların duygu, düşünce, teknik ve  estetik  üsluplarıyla  birleşerek  el  sanatları  ünlerinin  çeşitlenmesine  ve  çoğalmasında  neden olmuştur.  Bu  ürünler  zaman  içerisinde  özellikle  kadınlar  tarafından  tasarlanıp,  el  emeği  olarak sandıklarda saklanıp, çeyiz olarak anneden kıza miras olarak aktarılarak, Türk kültürünün önemli bir parçası haline gelmişlerdir. Bu mirasın önemli bir temsilcisi olan Gaziantep yöresine ait Antep İşi ise makkatli bir  işleme  tekniği olmasının yanında tarihsel  ve  ltürel bir  birikime sahip  olmakta ve günüzde kadınlar arasında hanım usta ve çırak ilişkisiyle öğretilen bir meslek olarak kabul edilmektedir. Bu makalede, alan araştırması ve kaynak taraması sonucu elde edilen Antep İşinin tarihi ve ltürel değeri, yapılış amacı, kullanım yeri, işleme aşamala, teknikleri ve işlemede kullanılan malzemeleri hakkında elde edilen bilgiler yer almaktadır. Bulgular sonucunda bu el sanatının, günüzde ki  durumu değerlendirilmekte ve  Somut Olmayan Kültürel Mirasın önemli bir  parçası olan  Antep İşlerinin gelecek kuşaklara sağlık bir şekilde ulaştırılması için çözüm önerileri sunulmaktadır.

El Sanatları, Gelenek, Çeyiz, Giyim, Antep İşi
  • Artun, E. (2012). Türk Halkbilimi. Adana: Karahan Kitabevi.
  • Barışta, H. Ö. (1995). Türk İşleme Sanatı Tarihi. Ankara: Gazi Üniversitesi Yayınları. Erinç, M.
  • S. (2004). Sanat Psikolojisine Giriş. Ankara: Ütopya Yayınları.
  • Fischer, E. (2010). Sanatın Gerekliliği. İstanbul: Payel Yayınevi.
  • Gaziantep Ticaret Odası. (2010). www.ipekyolununustalari.org.tr (15Haziran 2015). Glassie, H. (2002).Turkish Traditional Art Of Today. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
  • Gökalp, Z. (1976). Türk Medeniyet Tarihi. İstanbul: Kültür Bakanlığı Yayınları. Gürel, M. (1959).
  • Gaziantep El İşleri. Gaziantep Kültür Dergisi, 22 (Ağustos): 9
  • Karakelle, A. (2008). Erzurum’da Çeyiz Geleneği Üzerine Bir Araştırma. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Geleneksel Türk El Sanatları Anabilim Dalı, Ankara.
  • Köklü, H. (2002). El İşlemeleri. İstanbul: Ya-Pa Yayınları. Köylüoğlu, A.(2009). Kadim Şehir Gaziantep. İzmir: Neşa Ofset.
  • Oğuz, M. Ö. (2009). Somut Olmayan Kültürel Miras Nedir?. Ankara: Geleneksel Yayıncılık.
  • Özbaş, M. (1952). Çeşitli Antep Ajurları. İstanbul: Osmanbey Matbaası. Özbel, K. (ty). El Sanatları VIII Antep Nakış İşleri. Ulus Basımevi.
  • Tazebay, N. (1960). Antep İşinin Mahiyeti. Gaziantep Kültür Dergisi, 34(Ekim): 17-20
  • Tokuz, G.(2015). Antep İşinde Beslenme Kültürümüzden İzler. Metro Gastro Dergisi, 76 (Ocak-Şubat-Mart):150-157.
  • Türkçe Sözlükler Dizisi. (1998). Türkçe Sözlük 1- 2. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
Konular Sosyal, Sanat
Bölüm Mevcut Sayı
Yazarlar

Yazar: Meltem Öner
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 7 Kasım 2017

Bibtex @araştırma makalesi { farabi349793, journal = {Al Farabi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi}, issn = {2564-7946}, address = {farabikongresi@gmail.com}, publisher = {İksad Yayınevi}, year = {2017}, volume = {1}, pages = {233 - 272}, doi = {}, title = {TÜRK EL SANATLARININ KÜLTÜREL BELLEĞİ: EL EMEĞİ GÖZ NURU ANTEP İŞİ}, key = {cite}, author = {Öner, Meltem} }
APA Öner, M . (2017). TÜRK EL SANATLARININ KÜLTÜREL BELLEĞİ: EL EMEĞİ GÖZ NURU ANTEP İŞİ. Al Farabi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi , 1 (2) , 233-272 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/farabi/issue/31754/349793
MLA Öner, M . "TÜRK EL SANATLARININ KÜLTÜREL BELLEĞİ: EL EMEĞİ GÖZ NURU ANTEP İŞİ". Al Farabi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 1 (2017 ): 233-272 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/farabi/issue/31754/349793>
Chicago Öner, M . "TÜRK EL SANATLARININ KÜLTÜREL BELLEĞİ: EL EMEĞİ GÖZ NURU ANTEP İŞİ". Al Farabi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 1 (2017 ): 233-272
RIS TY - JOUR T1 - TÜRK EL SANATLARININ KÜLTÜREL BELLEĞİ: EL EMEĞİ GÖZ NURU ANTEP İŞİ AU - Meltem Öner Y1 - 2017 PY - 2017 N1 - DO - T2 - Al Farabi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 233 EP - 272 VL - 1 IS - 2 SN - 2564-7946- M3 - UR - Y2 - 2017 ER -
EndNote %0 Al Farabi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi TÜRK EL SANATLARININ KÜLTÜREL BELLEĞİ: EL EMEĞİ GÖZ NURU ANTEP İŞİ %A Meltem Öner %T TÜRK EL SANATLARININ KÜLTÜREL BELLEĞİ: EL EMEĞİ GÖZ NURU ANTEP İŞİ %D 2017 %J Al Farabi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi %P 2564-7946- %V 1 %N 2 %R %U
ISNAD Öner, Meltem . "TÜRK EL SANATLARININ KÜLTÜREL BELLEĞİ: EL EMEĞİ GÖZ NURU ANTEP İŞİ". Al Farabi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 1 / 2 (Kasım 2017): 233-272 .
AMA Öner M . TÜRK EL SANATLARININ KÜLTÜREL BELLEĞİ: EL EMEĞİ GÖZ NURU ANTEP İŞİ. injosos. 2017; 1(2): 233-272.
Vancouver Öner M . TÜRK EL SANATLARININ KÜLTÜREL BELLEĞİ: EL EMEĞİ GÖZ NURU ANTEP İŞİ. Al Farabi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi. 2017; 1(2): 272-233.