Yıl 2017, Cilt 1 , Sayı 3, Sayfalar 306 - 319 2017-12-07

(HADİS İSNADI BAĞLAMINDA) İBN ZERKÛN (ö. 586/1190)

Hikmetullah Ertaş [1]


Hz. Osman döneminden (27/648)) itibaren Müslümanların yöneldiği Endülüs, Târık b. Ziyâd ile Musa b.Nusayr’in (95/714) fütühâtları sonrasında Emevî Devletine bağlı valilikler şeklinde İslâmî kimliğine kavuştu. 140/758’de kurulan Endülüs Emevî Devleti, yaklaşık üç asır sonra küçük şehir devletçiklere dönüşerek Tevâifu’l-mulûk denilen yapılar halinde XV. Yüz yılın ortalarına kadar devam etti. Sekiz asra yaklaşan bu süreçte Müslümanlar Endülüs’te Tefsir, Hadis, Fıkıh başta olmak üzere pek çok alanda başarılı ilmî faaliyetler gösterdi. İşte bu çalışmada mevcut ilmî birikimden optimal düzeyde faydalandığını düşündüğümüz hicri altıncı/miladi on ikinci asrın Endülüs’ünde yaşamış, fıkıh ve hadis ilimlerinde meşhur, İşbîliye (Sevilla)lı Kâdı İbn Zerkûn’un ilmi yönü ele alınmıştır. Çalışmada Zerkûn’un hayatı, hocaları, eserleri ile öğrencilerinden bahsedildikten sonra kendisine ulaşan rivayet zincir(ler)ine değinilerek sahip olduğu isnatların Endülüs coğrafyası bağlamında taşıdığı değere atıflar yapılmıştır. Bu minval üzere Zerkûn’un talebesi İbn Halfûn’un, hocası isnadıyla eserinde yer verdiği (rastgele seçilen)bir rivayet, (hadis eserlerinde taranarak) senet tahliline tabi tutulmuştur. Sözkonusu rivayet, intihâsı bakımından çözümlenmiş, Zerkûn’un isnadındaki raviler diğer eserlerdeki ravilerle eş zamanlı olarak paralel biçimde incelenmiştir. Çalışmanın neticesinde İbn Zerkûn’un sahip olduğu isnadlar bakımından hicri altıncı asrın Endülüs’ünde çok önemli muhaddislerinden olduğu kanaatine varılmıştır.


İbn Zerkûn, Endülüs, Hadis
  • Abd b. Humeyd, K. (1988). El-Müntehab min Müsnedi Abd b. Humeyd, thk, Subhî el-Bedri- Mahmut Muhammed Halîl, Kahire: Mektebetü’s-Sünne.
  • Bezzâr, A.(2009). Müsned. thk, Mahfûz Abdurrahman vdğr., Medine: Mektebetü’l-Ulûm. C. 8.
  • Dabbî, A. (1967). Buġyetü’l-mültemis fî târîhi ricâli ehli’l-Endelüs, Kahire: Dâru’l-Kitâbi’l-Arabî.
  • Ebû‘ş-Şeyh, M. (1987). Kitâbu’l-Emsâl fi’l-Hadîsi’n-Nebevî, thk, Abdu’l-alî Abdulhamid Hâmid, Hind:Dâru’s-Selefîyye.
  • Ebu’l-Fadl, Z.(1997). Hadîsu’z-Zührî, thk, Hasan b. Muhammed b. Ali el-Balût, Riyad: Edvâu’s-Selef.
  • Hamevî, Ş. (1995). Mu’cemu’l-Buldân. Beyrut: Dâru Sâdr. C. 1-3-4.
  • Hatîp el-Bağdâdî, A. (2002). Tarîhu Bağdât, thk, Beşşâr Avvâd Maruf, Beyrut: Dâru’l-Ğarbi’l-İslâmî. C. 2-12.
  • İbn Abdülhâdî. (1996). Tabakâtu Ulemâu’l-Hadis, thk, Ekrem el-Bûşî ve İbrahim Zeybek, Beyrut: Muessesetü’r-Risâle. C.4.
  • İbn Ferhûn, B. (t.y). Ed-Dîbâcü’l-müzzeheb fî ma’rifeti a’yâni ‘ulemâ’i’l-mezheb, thk. Muhammed Ahmedî, Kahire: Dâru’t-Turâs. C. 1-2.
  • İbn Halfûn, (t.y.). el-Mu’lim bi Şuyûhi’l-Buhârî ve’l-Müslim, thk., Ebu Abdurrahman Adil b. Said, Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye.
  • İbnü’l-Ebbâr, M. (1995). Et-Tekmile li-Kitâbi’s-Sıla, thk., Abdüs’Selâm. Lübnan: Dâru’l-fikr. C. 2.
  • Kandemir, M.Y.(1994). Ebû Zer el-Herevî, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, C.10: 269-270.
  • Kehhâle, Ö. (t.y.). Mu’cemü’l-Müellifîn, Beyrut: Dâru ihyâ i’t-Turâs. C. 9.
  • Koçyiğit, T. (1988). Abd b. Humyed, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, C. 1: 58.
  • Kudâî, M. (1986). Şihâbü’l-aħbâr (Müsnedü’ş-Şihâb), thk. Hamdî b. Abdülmecid es-Silefî, Beyrut: Müessetür’r-Risâle. C. 2.
  • Merrâküşî, M. (2012). Ez-Zeyl ve’t-tekmile li-kitâbeyi’l-Mevsûl ve’s-Sıla, thk., İhsan Abbas, Muhammed b. Şerîfe ve Avvâd Marûf. Tunus: Dâru’l-Ğarbi’l- İslami. C. 4.
  • Mizzî, Y. (1980). Tehzîbu’l-Kemâl fi Esmâir-Ricâl, thk, Beşşâr Avvâd Marûf, Beyrut: Müessestü’r-Risâle. C.1-12-20-33.
  • Özel, A. (1991). Bâcî, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, C. 4: 414-415.
  • Öztoprak, M.(2013). Endülüs Hadisçiliğinde Sahîhayn Algısı ve Doğu İslâm Dünyasıyla Karşılaştırılması, Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, (34): 109-136.
  • Ubûdî, C. (1999). İbn Abdülber- en-Nemerî, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, C. 11: 269-272.
  • Ubûdî, C. (2001). İşbiliye, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, C. 23: 428-429.
  • Yardım, A. (1994). Ebu’ş-Şeyh, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, C. 10: 343-344.
  • Zehebî, Ş. (1998). Tezkiretu’l-Huffâz, Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-İlmiyye. C.4.
  • Zehebî, Ş. (2003). Târîhu’l-İslâm ve Vefeyâtü’l-Meşâhîr ve’l-A’lâm, thk, Beşşâr Avvâd Ma‘rûf, Y.y.: Dâru’l-Ğarbi’l-İslâmî. C. 7-8-9-10-11- 12-13-14-40-44.
  • Zehebî, Ş. (2006). Siyeru A’lâmi’n-Nubelâ, Kahire: Dâru’l-Hadis. C.5-6-8-10-12-13-16-17-21-22-23.
  • Ziriklî, M. (t.y.). el-Alâm, Y.y.:Dâru’l-İlm, C. 1-6.
Konular Sosyal
Bölüm Mevcut Sayı
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-2621-626X
Yazar: Hikmetullah Ertaş (Sorumlu Yazar)
Kurum: NİĞDE ÖMER HALİSDEMİR ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 7 Aralık 2017

Bibtex @araştırma makalesi { farabi357125, journal = {Al Farabi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi}, issn = {2564-7946}, address = {farabikongresi@gmail.com}, publisher = {İksad Yayınevi}, year = {2017}, volume = {1}, pages = {306 - 319}, doi = {}, title = {(HADİS İSNADI BAĞLAMINDA) İBN ZERKÛN (ö. 586/1190)}, key = {cite}, author = {Ertaş, Hikmetullah} }
APA Ertaş, H . (2017). (HADİS İSNADI BAĞLAMINDA) İBN ZERKÛN (ö. 586/1190). Al Farabi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi , 1 (3) , 306-319 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/farabi/issue/32765/357125
MLA Ertaş, H . "(HADİS İSNADI BAĞLAMINDA) İBN ZERKÛN (ö. 586/1190)". Al Farabi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 1 (2017 ): 306-319 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/farabi/issue/32765/357125>
Chicago Ertaş, H . "(HADİS İSNADI BAĞLAMINDA) İBN ZERKÛN (ö. 586/1190)". Al Farabi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 1 (2017 ): 306-319
RIS TY - JOUR T1 - (HADİS İSNADI BAĞLAMINDA) İBN ZERKÛN (ö. 586/1190) AU - Hikmetullah Ertaş Y1 - 2017 PY - 2017 N1 - DO - T2 - Al Farabi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 306 EP - 319 VL - 1 IS - 3 SN - 2564-7946- M3 - UR - Y2 - 2017 ER -
EndNote %0 Al Farabi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi (HADİS İSNADI BAĞLAMINDA) İBN ZERKÛN (ö. 586/1190) %A Hikmetullah Ertaş %T (HADİS İSNADI BAĞLAMINDA) İBN ZERKÛN (ö. 586/1190) %D 2017 %J Al Farabi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi %P 2564-7946- %V 1 %N 3 %R %U
ISNAD Ertaş, Hikmetullah . "(HADİS İSNADI BAĞLAMINDA) İBN ZERKÛN (ö. 586/1190)". Al Farabi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 1 / 3 (Aralık 2017): 306-319 .
AMA Ertaş H . (HADİS İSNADI BAĞLAMINDA) İBN ZERKÛN (ö. 586/1190). injosos. 2017; 1(3): 306-319.
Vancouver Ertaş H . (HADİS İSNADI BAĞLAMINDA) İBN ZERKÛN (ö. 586/1190). Al Farabi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi. 2017; 1(3): 319-306.