Yıl 2019, Cilt 3 , Sayı 4, Sayfalar 138 - 147 2019-12-30

Türkiye'de Petrol Piyasasında Regülasyon Uygulamalarının Değerlendirilmesi

Gökben GÜNEY [1] , İhsan Erdem SOFRACI [2]


    Elektrik ve doğalgaz piyasalarından sonra yapısal sorunları nedeniyle etkinsizliğin yoğun yaşandığı piyasalardan birisi de petrol piyasalarıdır. 2005 yılından beri Türkiye’de, 5015 sayılı kanun ile petrol piyasasında serbest piyasa koşulları hakim kılınmaya çalışılmaktadır. Bu çalışmada, dünyadaki gelişmeler ve hukuki düzenlemeler ile petrol piyasasında rekabet koşullarını sağlamaya yönelik çalışmaların etkinliği sorgulanmaktadır. Çalışma, petrol piyasalarında vergi oranları da dikkate alınarak ortaya çıkan fiyatların, dünya fiyatları ile karşılaştırılmasında Türkiye’de petrol üzerindeki vergi yükünün ağırlığına vurgu yapması bakımından önem taşımaktadır. Ayrıca, son dönemde petrol piyasasında düzenleyici kurumların sektöre ilişkin yaklaşımlarının rekabeti sağlama konusunda başarısız olması, petrol fiyatları üzerinde olumsuz bir takım etkiler yaratmaktadır. Rekabet Kurulu ise; son yıllarda yapılan şikayetler doğrultusunda 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkındaki Kanunu ihlal gerekçesiyle çeşitli dağıtım şirketlerinin soruşturma kapsamına almaktadır. EPDK(Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu) ile Rekabet Kurulu arasındaki yetki çatışmaları bir yana bırakılırsa, petrol piyasasına ilişkin mevzuat ve yükümlülüklerin birlikte oluşturulması ve süreç içerisinde Düzenleyici Etki Analizi çalışmalarıyla taçlandırılmasının petrol piyasasında etkinliği arttıracağı söylenebilmektedir.

Petrol Piyasası, Düzenleyici Kurumlar, Düzenleyici Etki Analizi
  • BP Statistical Review of World Energy Haziran, 2017.
  • Erol, M. (2003). “Doğal Tekellerin Düzenlenmesi ve Telekomünikasyon Sektöründe Düzenleyici Kurum”, DPT Uzmanlık Tezi, Yayın No: 2680.Karaosmanoğlu, H.S. (2006). “Düzenleyici Etki Analizi ve Türkiye Uygulaması”, DPT Uzmanlık Tezi, Yayın No: 2691.
  • Noreng, O. (2006). “Crude Power: Politics and The Oil Market”, I.B.Tauris Publishers, London.Solak, A.O. (2012). “Petrol Fiyatlarını Belirleyici Faktörler”, Uluslararası Alanya İşletme Fakültesi Dergisi, C:4, S:2, s.117-124.
  • Wlazlowski S. (2001). “Petrol and Crude Oil Prices: Asymmetric Price Transmission”, MPRA, Aston University.
  • https://www.epdk.org.tr/Detay/Icerik/3-0-107/yillik-sektor-raporu (05.03.2019)
  • https://www.enerji.gov.tr/tr-TR/Sayfalar/Petrol (02.06.2019)
  • https://www.enerji.gov.tr/File/?path=ROOT%2F1%2F.Documents%2FStratejik+Plan%2FETKB+2015-2019+Stratejik+Plani.pdf (10.05.2019)
  • http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2014/01/20140122-9.htm (18.02.2019)https://tr.globalpetrolprices.com/gasoline_prices/ (22.03.2019)
  • www.mevzuat.gov.tr (14.08.2019)
  • https://www.iea.org/Textbase/npsum/weo2017SUM.pdf (26.07.2019)
  • www.gib.gov.tr (04.01.2019)
  • https://www.dunyaenerji.org.tr/dunya-enerji-gorunumu-2018-yonetici-ozeti-uea/ (25.09.2019)
  • http://www.mapeg.gov.tr/petrol/orta%20dönemli%20arz%20talep%20projeksiyon/Orta_Donemli_Petrol_ve_Gaz_Arz-Talep_Projeksiyonu.pdf (16.09.2019)
  • https://www.tepav.org.tr/upload/files/1293715114- 3.Turkiye_Akaryakit_Sektorunde_Serbestlesme_Sonrasi_Fiyat_Hareketleri.pdfhttp://www.petder.org.tr/Uploads/Document/c7f1909e-7c4d-4009-a6cc-ce201287f7d7.pdf?v-636709747071199016 (27.04.2019)
  • https://www.rekabet.gov.tr/Dosya/sektor-raporlari/1-akaryakit-pdf (17.09.2019)
  • https://www.epdk.org.tr/Detay/Icerik/1-1051/kurumsaltarihce (13.02.2019)
  • http://www.mevzuat.gov.tr/Metin.Aspx?MevzuatKod=7.5.5719&sourceXmlSearch=&MevzuatIliski=0 (19.05.2019)
  • http://www.mevzuat.gov.tr/Metin.Aspx?MevzuatKod=1.5.4054&sourceXmlSearch=&MevzuatIliski=0 (23.02.2019)
  • https://www.mmo.org.tr/sites/default/files/EnerjiGorunumu2018_1.pdf (26.07.2019)
  • https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=File:Total_environmental_tax_revenue_by_type_of_tax,_EU-28,_2017_YB20 (03.05.2019)
  • https://www.tbmm.gov.tr/kanunlar/k5227.html18.png (06.07.2019)
  • https://www.ab.gov.tr/siteimages/pub/komisyon_ulke_raporlari/2018_turkiye_raporu_tr.pdf (27.08.2019)
Birincil Dil tr
Konular İktisat
Bölüm Mevcut Sayı
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-2567-1068
Yazar: Gökben GÜNEY (Sorumlu Yazar)
Kurum: DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0001-5622-6250
Yazar: İhsan Erdem SOFRACI (Sorumlu Yazar)
Kurum: MERSİN ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 30 Aralık 2019

APA GÜNEY, G , SOFRACI, İ . (2019). Türkiye'de Petrol Piyasasında Regülasyon Uygulamalarının Değerlendirilmesi. Al Farabi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi , 3 (4) , 138-147 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/farabi/issue/51269/649650