Fen Bilimleri Öğretmenlerinin Dünya Vatandaşlığına İlişkin Karakter ve Değer Yargıları

Barış Gürleyen; Nurhan Öztürk

doi:10.56423/fbod.1086081

Fen Bilimleri Öğretmenlerinin Dünya Vatandaşlığına İlişkin Karakter ve Değer Yargıları

Öz

Bu araştırmada fen bilimleri öğretmenlerinin dünya vatandaşlığı için karakter ve değer yargılarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubu Türkiye’nin her bölgesinden üçer tane tesadüfi örnekleme yöntemine göre belirlenmiş 21 ilde görev yapan 438 fen bilimleri öğretmeninden oluşmaktadır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden biri olan tarama (survey) modeli benimsenmiştir. Araştırma verileri araştırmacı tarafından hazırlanan “Kişisel Bilgi Formu” ile Lee ve ark. (2013) tarafından hazırlanan ve araştırmacılar tarafından Türkçe’ye uyarlanan “Dünya Vatandaşlığı için Karakter ve Değerler Ölçeği” ile toplanmıştır. Araştırmanın verileri SPSS 26 istatistik paket programı ile analiz edilmiştir. Araştırmanın verileri dünya vatandaşlığı için karakter ve değer yargılarının cinsiyet ve bilimsel yayın takibi değişkenine göre farklılaşma durumu ilişkisiz örneklemler t-testi, kıdem değişkeni ve yaşanılan bölgeye yönelik farklılaşma durumlarının tespiti için tek yönlü ANOVA testi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonunda fen bilimleri öğretmenlerinin cinsiyet, bilimsel yayın takibi, mesleki kıdem ve yaşadıkları bölge değişkenleri açısından dünya vatandaşlığına ilişkin karakter ve değer yargıları anlamlı bir farklılık göstermemiştir.

Anahtar Kelimeler

Fen Bilimleri Öğretmenleri, Dünya Vatandaşlığı, Sosyo-Bilimsel Konular

Kaynakça

Akhan, N. E. & Kaymak, B. (2021). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin küreselleşme, küresel eğitim ve küresel vatandaş kavramına yönelik görüşleri. Milli Eğitim Dergisi, 50(229), 129-155.
Brown, T. A. (2015). Confirmatory factor analysis for applied research. Guilford publications.
Browne, M. W. & Cudeck, R. (1993). Alternative ways of assessing model fit. In K. A. Bollen AND J. S. Long (Eds.), Testing structural equation models (pp. 136−162). Newbury Park, CA: Sage.
Can, A. (2014). SPSS ile Bilimsel Araştırma Sürecinde Nicel Veri Analizi, 3. Baskı, Pegem Akademi, İstanbul.
Carr, A. (2002). Grass roots and green tape: Principles and practices of environmental stewardship. Sydney: Federation Press.
Ceylan, Ş. (2014). Okul öncesi öğretmenlerinin dünya vatandaşlığı eğitimi ile ilgili görüşleri. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 7(1), 78-93.
Choi, K., Lee, H., Shin, N., Kim, S. & Krajcik, J. (2011). Re-conceptualization of cientific literacy in South Korea for the 21st Century. Journal of Research in Science Teaching, 48(6), 670–697.
Colucci-Gray, L., Giuseppe Barbiero, E.C. & Gray, D. (2006). From scientific literacy to sustainability literacy: An ecological framework for education. Science Education, 90, 227–252.
Çelikten, L. (2015). Sınıf öğretmenlerinin küresel vatandaşlık düzeyleri ile öğrencilere aktarmak istedikleri değerlere ilişkin görüşleri arasındaki ilişki. Yüksek Lisans Tezi, Niğde Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Niğde.
Çermik, F. (2015). Sosyal girişimcilik, küresel vatandaşlık ve çevre davranışı arasındaki ilişki: Yapısal eşitlik modellemesi. Doktora Tezi, Atatürk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.

Çermik, F., Çalışoğlu, M. & Tahiroğlu, M. (2016). Sınıf öğretmenlerinin küresel vatandaşlık eğitimi ile ilgili görüşlerinin incelenmesi. Electronic Turkish Studies, 11(3), 775-790.
Decarlo, L.T. (1997). On the meaning and use of kurtosis. Psychological Methods, 2(3), 292-307.
Demircioğlu, İ. H. & Tokdemir, M. A. (2008). Değerlerin oluşturulma sürecinde tarih eğitimi: Amaç, işlev ve içerik. Değerler Eğitimi, 6(15), 69-88.
Durmuş, G. (2017). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının küresel vatandaşlık ve çokkültürlü eğitime yönelik tutumlarının incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Amasya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Amasya.
Engin, G. & Sarsar, F. (2015). Sınıf öğretmeni adaylarının küresel vatandaşlık düzeylerinin incelenmesi. International Journal of Human Sciences, 12(1), 150-161.
George, D. & Mallery, M. (2010). SPSS for Windows Step by Step: A Simple Guide and Reference, 17.0 Update, Boston: Pearson.
Göl, E. (2013). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının küresel vatandaşlık tutum düzeylerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kırşehir.
Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., Anderson, R. E. & Tatham, R. L. (2013). Multivariate Data Analysis: Pearson Education Limited. Hirst, P. & Thompson, G. (2007). Küreselleşme Sorgulanıyor (Ç. Erdem & E. Yücel, Çev.), Dost Kitabevi, Ankara.
Hu, L. & Bentler, P. (1995). Evaluating model fit. In R. H. Hoyle (Ed.), Structural equation modeling. Concepts, issues, and applications (pp. 76−99). London: Sage.
İçen, M. & Akpınar, E. (2012). Küresel vatandaşlık eğitiminin uluslararası sorunların çözümündeki rolü. Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 277-290.
Kan, Ç. (2009). Sosyal bilgiler eğitiminde küresel vatandaşlık. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 26(26), 25-30.
Karasar, N. 2012. Bilimsel Araştırma Yöntemi, 24. Baskı, Yayın Dağıtım, Ankara.
Kılıç, G. B., Haymana, F. & Bozyılmaz, B. (2010). İlköğretim fen ve teknoloji dersi öğretim programı’nın bilim okuryazarlığı ve bilimsel süreç becerileri açısından analizi. Eğitim ve Bilim, 33(150), 52-63.
Lee, H., Chang, H., Choi, K., Kim, S.W. & Zeidler, D. L. (2012). Developing character and values for global citizens: Analysis of pre-service science teachers’ moral reasoning on socioscientific issues. International Journal of Science Education, 34(6), 925–953.
Lee, H., Yoo, J., Choi, K., Kim, S. W., Krajcik, J., Herman, B. C. & Zeidler, D. L. (2013). Socioscientific issues as a vehicle for promoting character and values for global citizens. International Journal of Science Education, 35(12), 2079-2113.
Lickona, T. (2009). Educating for character (How our schools can teach respect and resposibility). New York: Bantam Books.
MacCallum, R. C., Browne, M. W. & Sugawara, H. M. (1996). Power analysis and determination of sample size for covariance structure modeling. Psychological Methods, 1(2), 130−149.
Milli Eğitim Bakanlığı [MEB] (2005). İlköğretim Okulları Fen ve Teknoloji Dersi (6, 7 ve 8. Sınıflar) Öğretim Programı. Ankara: Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
Milli Eğitim Bakanlığı [MEB] (2013). İlköğretim Kurumları Fen Bilimleri Dersi (3, 4, 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar) Öğretim Programı. Ankara: Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
Milli Eğitim Bakanlığı [MEB] (2018). Fen Bilimleri Dersi (İlkokul ve Ortaokul 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar) Öğretim Programı. Ankara: Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
National Science Teaschers Association [NSTA] (1971). http://www.jstor.org/stable/24120048 (Erişim Tarihi: 31 /05/2021)
National Research Council [NRC] (1996). National Science Education Standards. USA: National Academy Press, Washington, DC. http://www.nap.edu/openbook.php (Erişim tarihi:15.02.2021).
Osler, A. & Starkey, H. (2005). Changing citizenship: Democracy and inclusion in education. New York: Open University.
Osler, A. & Vincent, K. (2002). Citizenship and the challenge of global education. Wiltshire: Trentham Books.
Oxfam, (2006). Global citizenship guides: Teaching controversial issues. Oxfam Development Education, UK.
Özer, M. & Engeç, N. (2015). Temizlik: Analizden Önce Verilerin Taranması (Editör: Mustafa Baloğlu), Çok Değişkenli İstatistiklerin Kullanımı, Ankara: Nobel Yayıncılık.
Özkan, S. (2020). Sınıf öğretmenlerinin sosyal bilgiler dersine ilişkin tutumları ve küresel vatandaşlık görüşleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi Bülent Ecevit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Zonguldak.
Özkan, T. (2006). İlköğretim öğretmenlerinin küresel eğitime yönelik görüşlerinin değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana.
Öztürk, N. (2019). Character and values for global citizens: A study with preservice science teachers. Başkent University Journal of Education, 6(2), 345-352.
Öztürk, N. (2022). Çağdaş yaklaşımlarla etkinlik destekli sosyobilimsel konuların öğretimi. B. Namdar (Editör). Sosyobilimsel konular ve küresel vatandaşlık. Ankara: Nobel Yayıncılık.
Rapoport, A. (2010). We cannot teach what we don’t know: Indiana teachers talk about global citizenship education. Education, Citizenship and Social Justice, 5(3), 179-190.
Ratcliffe, M. & Grace, M. (2003). Science Education for Citizenship: Teaching Socioscientific Issue. Open University Press, Maidenliead, 190 s.
Robbins, M., Francis, L. J. & Elliott, E. (2003). Attitudes toward education for global citizenship among trainee teachers. Research in education, 69(1), 93-98.
Sadler, T. D. (2004). Informal reasoning regarding socioscientific issues: A critical review of research. Journal of Research in Science Teaching: The Official Journal of the National Association for Research in Science Teaching, 41(5), 513-536.
Streitwieser, B. & Light, G. (2010). University students and conceptions of global citizenship: A case study. Center for global engagement, Buffett center for international and comparative studies, Northwestern University, Working Paper Series.
Tabachnick, B. G. & Fidell, L. S. (2013). Using Multivariate Statistics. Boston, Pearson.
Türksever, F. (2019). Öğretmen adaylarının sosyobilimsel konular hakkındaki görüş ve tutumları ile dünya vatandaşlığına dair değer yargılarının incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Adnan Menderes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Aydın.
Uçar, M. E. (2020). Temel kavramlar. M. Kağan, & N. Yılmaz (Editör), Karakter ve değer eğitimi (2. Baskı, s.1-23). Ankara: Pegem Yayıncılık.
Uzunsakal, E. & Yıldız, D. (2018). Alan araştırmalarında güvenirlik testlerinin karşılaştırılması ve tarımsal veriler üzerine bir uygulama. Uygulamalı Sosyal Bilimler Dergisi, 2(1), 14-28.
Yetisir, M. I. & Kaptan, F. (2008). STS from a historical perspective and its reflection on the curricula in Turkey. International Journal of Environmental and Science Education, 3(1), 3-8.
Yüksel, A. (2018). Öğretmenlerin çokkültürlü yeterlik algılarının küresel vatandaşlık algıları üzerine etkisi ve kültürel zekânın bu ilişki üzerindeki aracı etkisinin belirlenmesi. Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Zeidler, D. L., Walker, K. A., Ackett, W. A. & Simmons, M. L. (2002). Tangled up in views: Beliefs in the nature of science and responses to socioscientific dilemmas. Science education, 86(3), 343-367.
Wilson, J.C. (2011). Service-learning and the development of empathy in US college students. Education & Training, 53(2/3), 207–217.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Üzerine Çalışmalar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Barış Gürleyen
0000-0003-0672-2525
Türkiye

Nurhan Öztürk ^*
0000-0001-8624-3609
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

29 Haziran 2022

Gönderilme Tarihi

11 Mart 2022

Kabul Tarihi

5 Haziran 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 10 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.56423/fbod.1086081

IZ

https://izlik.org/JA99TS29FP

APA

Gürleyen, B., & Öztürk, N. (2022). Fen Bilimleri Öğretmenlerinin Dünya Vatandaşlığına İlişkin Karakter ve Değer Yargıları. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, 10(1), 177-207. https://doi.org/10.56423/fbod.1086081

AMA

1.Gürleyen B, Öztürk N. Fen Bilimleri Öğretmenlerinin Dünya Vatandaşlığına İlişkin Karakter ve Değer Yargıları. FBÖD. 2022;10(1):177-207. doi:10.56423/fbod.1086081

Chicago

Gürleyen, Barış, ve Nurhan Öztürk. 2022. “Fen Bilimleri Öğretmenlerinin Dünya Vatandaşlığına İlişkin Karakter ve Değer Yargıları”. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi 10 (1): 177-207. https://doi.org/10.56423/fbod.1086081.

EndNote

Gürleyen B, Öztürk N (01 Haziran 2022) Fen Bilimleri Öğretmenlerinin Dünya Vatandaşlığına İlişkin Karakter ve Değer Yargıları. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi 10 1 177–207.

IEEE

[1]B. Gürleyen ve N. Öztürk, “Fen Bilimleri Öğretmenlerinin Dünya Vatandaşlığına İlişkin Karakter ve Değer Yargıları”, FBÖD, c. 10, sy 1, ss. 177–207, Haz. 2022, doi: 10.56423/fbod.1086081.

ISNAD

Gürleyen, Barış - Öztürk, Nurhan. “Fen Bilimleri Öğretmenlerinin Dünya Vatandaşlığına İlişkin Karakter ve Değer Yargıları”. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi 10/1 (01 Haziran 2022): 177-207. https://doi.org/10.56423/fbod.1086081.

JAMA

1.Gürleyen B, Öztürk N. Fen Bilimleri Öğretmenlerinin Dünya Vatandaşlığına İlişkin Karakter ve Değer Yargıları. FBÖD. 2022;10:177–207.

MLA

Gürleyen, Barış, ve Nurhan Öztürk. “Fen Bilimleri Öğretmenlerinin Dünya Vatandaşlığına İlişkin Karakter ve Değer Yargıları”. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, c. 10, sy 1, Haziran 2022, ss. 177-0, doi:10.56423/fbod.1086081.

Vancouver

1.Barış Gürleyen, Nurhan Öztürk. Fen Bilimleri Öğretmenlerinin Dünya Vatandaşlığına İlişkin Karakter ve Değer Yargıları. FBÖD. 01 Haziran 2022;10(1):177-20. doi:10.56423/fbod.1086081

Cited By

Promoting preservice teachers’ global citizenship and contextualised NOS views through role-play activities integrated into place-based SSI instruction on climate issues

International Journal of Science Education

https://doi.org/10.1080/09500693.2023.2251189

Examination of the Views of Science Teachers with Different Character and Value Judgement Levels Regarding Global Citizenship on Socio-scientific Issue Teaching

Eurasian Journal of Teacher Education

https://doi.org/10.69918/ejte.1789825

Dergide yayımlanmak üzere gönderilen çalışmaların daha önce hiç bir yerde yayımlanmamış ve aynı anda başka bir dergiye gönderilmemiş olması gerekir. Çalışmaların başka dergilerde daha önce yayımlanmamış olması ve/veya değerlendirme sürecinde olmaması yazar(lar)ın sorumluluğundandır. Bu tür bir husus tespit edildiğinde çalışma yazar(lar)a geri gönderilir.

Dergiye çalışma göndermeyi düşünen araştırmacılar https://dergipark.org.tr/tr/pub/fbod dergi adresinde bulunan “Yazım Kuralları”, "Yazarlar İçin Rehber" ve “Makale Gönder” sayfalarını inceleyerek çalışmalarını internet ortamında gönderebilirler. FBÖD ücretsiz bir dergi olup, dergiye gönderilen çalışmalar için yazarlardan değerlendirme veya basım ücreti talep edilmemektedir. Dergide yayımlanan çalışmaların tamamının tam metinleri ücretsiz erişime açıktır. Dergide yayımlanan makalelerden kaynak gösterilmek suretiyle alıntı yapılabilir.

Dergide yayımlamak üzere çalışmalarınızı bekler, derginin ülkemizde fen bilimleri eğitimi ve öğretiminin gelişmesi, bilim okur-yazarlığının yaygınlaşması ve öğretmenlerin uygulamaya dönük ihtiyaçlarının karşılanması amaçlarına katkı sağlamasını temenni ederiz.

EDİTÖR

Fen Bilimleri Öğretmenlerinin Dünya Vatandaşlığına İlişkin Karakter ve Değer Yargıları

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

Promoting preservice teachers’ global citizenship and contextualised NOS views through role-play activities integrated into place-based SSI instruction on climate issues

Examination of the Views of Science Teachers with Different Character and Value Judgement Levels Regarding Global Citizenship on Socio-scientific Issue Teaching