Fen Bilgisi ve İlköğretim Matematik Öğretmenliği Öğrencilerinin ‘Işık’ Kavramıyla İlgili Metaforik Algıları

Müge Aygün; Ümmü Gülsüm Durukan; Yasemin Hacıoğlu

Fen Bilgisi ve İlköğretim Matematik Öğretmenliği Öğrencilerinin ‘Işık’ Kavramıyla İlgili Metaforik Algıları

Öz

Nitel araştırma yöntemiyle yürütülen bu çalışma, fen bilgisi ve ilköğretimmatematik öğretmenliği öğrencilerinin FBÖÖ, İMÖÖ “ışık” kavramına ilişkin algılarınıve alternatif kavramlarını metaforlar aracılığıyla ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır.Çalışma 2013-2014 öğretim yılında, 32 FBÖÖ ve 37 İMÖÖ ile yürütülmüştür. Verilermetafor kalıplarının bulunduğu bir form kullanılarak elde edilmiştir. Öğrenciler ışıkkavramını açıklayabilmek için ışığınişlevi, hareketi ve yapısıyla ilgili ilişkilendirmeleryapmışlardır. Işığın ne olduğu ile ilgili doğrudan açıklama yapmadıkları ve ışıkkavramına bilimsel anlamından daha çok duygusal anlamlar yükledikleri tespitedilmiştir. Kavrama duygusal anlamlar yükleme İMÖÖ’de FBÖÖ’den daha fazlagörülmektedir. FBÖÖ’nün ışık kavramını açıklarken İMÖÖ’ye göre daha fazla bilimseliçerikli metafor kaynağı seçmesi ve ilişkilendirmeler yapmış olması günlük hayatın içineokulda edinilen deneyimlerin de katılmasıyla açıklanabilir. Ayrıca her iki grupta da ışığıişleviyle eş tutma, enerji ve fotonları ışıktan ayrı bir olgu olarak algılama, ışığa yansıtmave sonsuzluk özellikleri atfetmeyle ışığı maddesel bir yapı olarak algılama gibi alternatifkavramlar tespit edilmiştir

Anahtar Kelimeler

Işık, metafor, alternatif kavram

Kaynakça

Akbaba-Altun, S. & Apaydın, Ç. (2013). Kız ve erkek öğretmen adaylarının “eğitim” kavramına ilişkin metaforik algıları. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 19(3), 329-354.
Aygün, M., Hacıoğlu, Y. & Durukan, Ü.G. (2014). Prospective Science Teachers’ Metaphorical İmages About ‘Light’, F. Uslu (Ed.), INTCESS14-International Conference on Education and Social Sciences Abstracts & Proceedings (s. 1380-1388), İstanbul: International Organization Center of Academic Research.
Cansüngü-Koray, Ö. & Bal, Ş. (2002). İlköğretim 5. ve 6. sınıf öğrencilerinin ışık ve ışığın hızı ile ilgili yanlış kavramları ve bu kavramları oluşturma şekilleri. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22 (1), 1- 11.
Christensen, L. B., Johnson, R. B., & Turner, L. A. (2015). Araştırma yöntemleri: Desen ve analiz. A. Aypay (Çev. Ed.). Ankara: Anı.
Çalışkan, N. (2009). Metaforların izinde bir yazarın kavramlar dünyasına giriş: Cemil Meriç’in Bu Ülke’sinde kitap metaforları. Dil Araştırmaları, 4(Bahar), 87-100.
Deignan, A. (tarih yok). Metaphor Analysis Project. 20.08.2014 tarihinde CREET Open University: http://creet.open.ac.uk/projects/metaphor-analysis/theories.cfm?paper=cmt adresinden alınmıştır.
Demir, C. E. (2007). Metaphors as a reflection of middle school students' perceptions of school: A cross-cultural analysis. Educational Research and Evaluation, 13(2), 89-107.
Forceville, C. (2002). The identification of target and source in pictorial metaphors. Journal of Pragmatics, 34, 1- 14.
Galili, I. & Hazan, A. (2000). Learner’s knowledge in optics: interpretation, structure and analysis. International Journal of Science Education, 22(1), 57-88.
Guesne, E. (1985). Light. R. Driver, E. Guesne, A. Tiberghien (Ed.), Children’s ideas in science içinde(s. 10-30). Milton Keynes: Open University Press.

Kara, İ., Erduran-Avcı, D. & Çekbaş, Y. (2008). Fen bilgisi öğretmen adaylarının ışık kavramı ile ilgili bilgi düzeylerinin araştırılması. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8 (16), 46-57.
Lakoff, G. & Johnson, M. (2005). Metaforlar: Hayat, Anlam ve Dil. G. Y. Demir (Çev.). İstanbul: Paradigma.
Miles, M. B. & Huberman, A. M. (1994). An expanded sourcebook qualitative data analysis(2. Baskı). London: SAGE.
Moser, K. S. (2000). Metaphor Analysis in Psychology-Method, Theory, and Fields of Application, Forum: Qualitative Social Research, 1(2). Erişim tarihi 15 Eylül 2015, http://www.qualitative- research.net/index.php/fqs/article/view/1090/2387.
Şahin, Ç., İpek, H. & Ayas, A. (2008). Student understanding of light concept primary schools: a cross-age study. Asia-Pacific Forum on Science Learning and Teaching, 9(1), 1-19.
Şen, A. İ. (2003). İlköğretim öğrencilerinin ışık, görme ve aynalar konusundaki kavram yanılgılarının ve öğrenme zorluklarının incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25, 176-185.
Watts, D.M. (1985). Students’ conceptions of light: A case study. Physics Education, 20, 183-187.
Woon, J. & Ho, Y. (2005). Metaphorical construction of self in teachers’ narratives. Language and Education, 19 (5), 359-379.
Yob, I.M. (2003). Thinking constructively with metaphors. Studies in Philosophy and Education, 22, 127-138.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Üzerine Çalışmalar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Müge Aygün Bu kişi benim

Ümmü Gülsüm Durukan Bu kişi benim

Yasemin Hacıoğlu Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2015

Gönderilme Tarihi

12 Mart 2015

Kabul Tarihi

21 Eylül 2015

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2015 Cilt: 3 Sayı: 2

IZ

https://izlik.org/JA82PN38AX

APA

Aygün, M., Durukan, Ü. G., & Hacıoğlu, Y. (2015). Fen Bilgisi ve İlköğretim Matematik Öğretmenliği Öğrencilerinin ‘Işık’ Kavramıyla İlgili Metaforik Algıları. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, 3(2), 52-64. https://izlik.org/JA82PN38AX

AMA

1.Aygün M, Durukan ÜG, Hacıoğlu Y. Fen Bilgisi ve İlköğretim Matematik Öğretmenliği Öğrencilerinin ‘Işık’ Kavramıyla İlgili Metaforik Algıları. FBÖD. 2015;3(2):52-64. https://izlik.org/JA82PN38AX

Chicago

Aygün, Müge, Ümmü Gülsüm Durukan, ve Yasemin Hacıoğlu. 2015. “Fen Bilgisi ve İlköğretim Matematik Öğretmenliği Öğrencilerinin ‘Işık’ Kavramıyla İlgili Metaforik Algıları”. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi 3 (2): 52-64. https://izlik.org/JA82PN38AX.

EndNote

Aygün M, Durukan ÜG, Hacıoğlu Y (01 Aralık 2015) Fen Bilgisi ve İlköğretim Matematik Öğretmenliği Öğrencilerinin ‘Işık’ Kavramıyla İlgili Metaforik Algıları. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi 3 2 52–64.

IEEE

[1]M. Aygün, Ü. G. Durukan, ve Y. Hacıoğlu, “Fen Bilgisi ve İlköğretim Matematik Öğretmenliği Öğrencilerinin ‘Işık’ Kavramıyla İlgili Metaforik Algıları”, FBÖD, c. 3, sy 2, ss. 52–64, Ara. 2015, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA82PN38AX

ISNAD

Aygün, Müge - Durukan, Ümmü Gülsüm - Hacıoğlu, Yasemin. “Fen Bilgisi ve İlköğretim Matematik Öğretmenliği Öğrencilerinin ‘Işık’ Kavramıyla İlgili Metaforik Algıları”. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi 3/2 (01 Aralık 2015): 52-64. https://izlik.org/JA82PN38AX.

JAMA

1.Aygün M, Durukan ÜG, Hacıoğlu Y. Fen Bilgisi ve İlköğretim Matematik Öğretmenliği Öğrencilerinin ‘Işık’ Kavramıyla İlgili Metaforik Algıları. FBÖD. 2015;3:52–64.

MLA

Aygün, Müge, vd. “Fen Bilgisi ve İlköğretim Matematik Öğretmenliği Öğrencilerinin ‘Işık’ Kavramıyla İlgili Metaforik Algıları”. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, c. 3, sy 2, Aralık 2015, ss. 52-64, https://izlik.org/JA82PN38AX.

Vancouver

1.Müge Aygün, Ümmü Gülsüm Durukan, Yasemin Hacıoğlu. Fen Bilgisi ve İlköğretim Matematik Öğretmenliği Öğrencilerinin ‘Işık’ Kavramıyla İlgili Metaforik Algıları. FBÖD [Internet]. 01 Aralık 2015;3(2):52-64. Erişim adresi: https://izlik.org/JA82PN38AX

Dergide yayımlanmak üzere gönderilen çalışmaların daha önce hiç bir yerde yayımlanmamış ve aynı anda başka bir dergiye gönderilmemiş olması gerekir. Çalışmaların başka dergilerde daha önce yayımlanmamış olması ve/veya değerlendirme sürecinde olmaması yazar(lar)ın sorumluluğundandır. Bu tür bir husus tespit edildiğinde çalışma yazar(lar)a geri gönderilir.

Dergiye çalışma göndermeyi düşünen araştırmacılar https://dergipark.org.tr/tr/pub/fbod dergi adresinde bulunan “Yazım Kuralları”, "Yazarlar İçin Rehber" ve “Makale Gönder” sayfalarını inceleyerek çalışmalarını internet ortamında gönderebilirler. FBÖD ücretsiz bir dergi olup, dergiye gönderilen çalışmalar için yazarlardan değerlendirme veya basım ücreti talep edilmemektedir. Dergide yayımlanan çalışmaların tamamının tam metinleri ücretsiz erişime açıktır. Dergide yayımlanan makalelerden kaynak gösterilmek suretiyle alıntı yapılabilir.

Dergide yayımlamak üzere çalışmalarınızı bekler, derginin ülkemizde fen bilimleri eğitimi ve öğretiminin gelişmesi, bilim okur-yazarlığının yaygınlaşması ve öğretmenlerin uygulamaya dönük ihtiyaçlarının karşılanması amaçlarına katkı sağlamasını temenni ederiz.

EDİTÖR