Araştırma Makalesi

Fen Bilimleri Öğretmen ve Öğretmen Adaylarının Sorgulamaya Dayalı Öğretime Yönelik İnançlarının Belirlenmesi

Cilt: 13 Sayı: 1 30 Haziran 2025
PDF İndir

Fen Bilimleri Öğretmen ve Öğretmen Adaylarının Sorgulamaya Dayalı Öğretime Yönelik İnançlarının Belirlenmesi

Öz

Bu çalışmanın amacı, fen bilimleri öğretmen ve öğretmen adaylarının sorgulamaya dayalı öğretime yönelik inançlarının bazı değişkenler açısından incelenmesi ve bu öğretime yönelik görüşlerinin karşılaştırılarak belirlenmesidir. Araştırmaya 102 fen bilimleri öğretmen adayı ile 29 fen bilimleri öğretmeni katılmıştır. Çalışmada nicel ve nitel araştırma desenlerinin bir arada kullanıldığı karma araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak sorgulamaya dayalı öğretime yönelik inanç ölçeği ile yarı yapılandırılmış görüşme kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde bağımsız gruplar t testi kullanılırken nitel verilerin analizinde ise içerik analizinden faydalanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre öğretmenlerin sorgulamaya dayalı öğretime yönelik inançları mesleki kıdem açısından anlamlı bir fark göstermezken, öğretmen adaylarının ise sınıf düzeyi açısından öğrenme alt boyutunda 3. sınıf öğretmen adayları lehinedir. Eğitim alma durumları açısından ölçeğin önem ve yöntem kaynaklı engeller boyutunda ders almayan öğretmenler lehine olurken, pedagojik kaynaklı engeller boyutunda ise ders almayanların öğretmen adayları lehinedir. Nitel bulgularda da hem öğretmenlerin hem de öğretmen adaylarının sorgulamaya dayalı öğretimi uygulama noktasında ön yargılarının olduğu ve çeşitli zorluklar yaşadıkları belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Fen Bilimleri Öğretmeni, Fen Bilimleri Öğretmen Adayı, Sorgulamaya Dayalı Öğretim, Sorgulamaya Dayalı Öğretime Yönelik İnanç

Destekleyen Kurum

Yok

Proje Numarası

Yok

Etik Beyan

Yapılan bu çalışmada “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi” kapsamında uyulması belirtilen tüm kurallara uyulmuştur. Yönergenin ikinci bölümü olan “Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler” başlığı altında belirtilen eylemlerden hiçbiri gerçekleştirilmemiştir. Çalışmaya katılım gönüllülük esasına göre gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında Sorgulamaya dayalı öğretime yönelik inanç ölçeğinin kullanılması için Kocagül Sağlam ve Şahin’den gerekli izin alınmıştır. Ayrıca çalışmanın yürütülebilmesi için Kars il Milli Eğitim Müdürlüğünden gerekli tüm resmi izinler alınmıştır. Buna ek olarak çalışma için Kafkas Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bilimsel Araştırmalar Etik Kurulu’ndan etik belgesi alınmıştır. Çalışmaya katılan Öğretmen ve öğretmen adaylarına, çalışma esnasında paylaştıkları bilgilerin gizliliğinin sağlanacağı konusunda bilgilendirme de yapılmıştır. Tablo 10. Etik kurul bilgileri Etik değerlendirmeyi yapan kurul adı : Kafkas Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bilimsel Araştırmalar Etik Kurulu Etik değerlendirme kararının tarihi : 16/01/2024 Etik değerlendirme belgesi sayı numarası : 01

Kaynakça

  1. Alvarado, A. E. ve Herr, P. R. (2003). İnquiry-based learning using everyday objects: Hands-on instructional strategies that promote active learning. Sage Publications Ltd.
  2. Anderson, R. D. (2007). Inquiry as an organizing theme for science education. In S. K. Abell & N.G. Lederman (Eds.), Handbook of research on science education (pp. 807-830). Mahwah, NJ:Erlbaum.
  3. Assiri, Y. I. (2016). Science teachers' knowledge, beliefs, values, and concerns of teaching through inquiry [Unpublished doctoral dissertation]. Southern Illinois University at Carbondale.
  4. Avery, L. M. ve Meyer, D. Z. (2012). Teaching science as science is practiced: Opportunities and limits for enhancing preservice elementary teachers' self‐efficacy for science and science teaching. School Science and Mathematics, 112(7), 395-409. https://doi.org/10.1111/j.1949-8594.2012.00159.x
  5. Bayrak-Özmutlu, E. (2018). Öğretmenlerin mesleki inançları, mesleki inançlarının kaynakları ve mesleki inançlar temelinde öğretmen tiplerinin belirlenmesi [Yayınlanmamış doktora tezi]. Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
  6. Bayram, Z. (2015). Öğretmen adaylarının rehberli sorgulamaya dayalı fen etkinlikleri tasarlarken karşılaştıkları zorlukların incelenmesi. Hacettepe Eğitim Dergisi, 30(2), 15-29.
  7. Bell, R. L., Smetana, L., & Binns, I. (2005). Simplifying inquiry instruction. The science teacher, 72(7), 30-33.
  8. Blackley, S. ve Howell, J. (2015). A STEM narrative; 15 years in the making. Australian Journal of Teacher Education, 40(7), 102-112. http://dx.doi.org/10.14221/ajte.2015v40n7.8
  9. Branch, J. L. ve Solowan, D. G. (2003). Inquiry-based learning: The key to student success. School Libraries in Canada, 22(4), 6-12.
  10. Brown, P. L., Abell, S. K., Demir, A. ve Schmidt, F. J. (2006). College science teachers' views of classroom inquiry. Science education, 90(5), 784-802. https://doi.org/10.1002/sce.20151

Kaynak Göster

APA
Saka, T., Sungur Alhan, S., & Göksu, V. (2025). Fen Bilimleri Öğretmen ve Öğretmen Adaylarının Sorgulamaya Dayalı Öğretime Yönelik İnançlarının Belirlenmesi. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, 13(1), 64-96. https://doi.org/10.56423/fbod.1433996
AMA
1.Saka T, Sungur Alhan S, Göksu V. Fen Bilimleri Öğretmen ve Öğretmen Adaylarının Sorgulamaya Dayalı Öğretime Yönelik İnançlarının Belirlenmesi. FBÖD. 2025;13(1):64-96. doi:10.56423/fbod.1433996
Chicago
Saka, Tolga, Selcan Sungur Alhan, ve Volkan Göksu. 2025. “Fen Bilimleri Öğretmen ve Öğretmen Adaylarının Sorgulamaya Dayalı Öğretime Yönelik İnançlarının Belirlenmesi”. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi 13 (1): 64-96. https://doi.org/10.56423/fbod.1433996.
EndNote
Saka T, Sungur Alhan S, Göksu V (01 Haziran 2025) Fen Bilimleri Öğretmen ve Öğretmen Adaylarının Sorgulamaya Dayalı Öğretime Yönelik İnançlarının Belirlenmesi. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi 13 1 64–96.
IEEE
[1]T. Saka, S. Sungur Alhan, ve V. Göksu, “Fen Bilimleri Öğretmen ve Öğretmen Adaylarının Sorgulamaya Dayalı Öğretime Yönelik İnançlarının Belirlenmesi”, FBÖD, c. 13, sy 1, ss. 64–96, Haz. 2025, doi: 10.56423/fbod.1433996.
ISNAD
Saka, Tolga - Sungur Alhan, Selcan - Göksu, Volkan. “Fen Bilimleri Öğretmen ve Öğretmen Adaylarının Sorgulamaya Dayalı Öğretime Yönelik İnançlarının Belirlenmesi”. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi 13/1 (01 Haziran 2025): 64-96. https://doi.org/10.56423/fbod.1433996.
JAMA
1.Saka T, Sungur Alhan S, Göksu V. Fen Bilimleri Öğretmen ve Öğretmen Adaylarının Sorgulamaya Dayalı Öğretime Yönelik İnançlarının Belirlenmesi. FBÖD. 2025;13:64–96.
MLA
Saka, Tolga, vd. “Fen Bilimleri Öğretmen ve Öğretmen Adaylarının Sorgulamaya Dayalı Öğretime Yönelik İnançlarının Belirlenmesi”. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, c. 13, sy 1, Haziran 2025, ss. 64-96, doi:10.56423/fbod.1433996.
Vancouver
1.Tolga Saka, Selcan Sungur Alhan, Volkan Göksu. Fen Bilimleri Öğretmen ve Öğretmen Adaylarının Sorgulamaya Dayalı Öğretime Yönelik İnançlarının Belirlenmesi. FBÖD. 01 Haziran 2025;13(1):64-96. doi:10.56423/fbod.1433996