Fen Eğitimi Yüksek Lisans Öğrencilerinin Model ve Modellemeye Yönelik Görüşleri: Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarına Katkı Potansiyeli

Aslı Şensoy

doi:10.56423/fbod.1549567

EN TR

Science Education Master's Students' Views on Models and Modelling: Potential Contribution to Sustainable Development Goals

Öz

This study aims to investigate the views of master's students in science education on models and modelling and to explore how they can contribute to the Sustainable Development Goals through quality education. This research is a case study approach, and the study group consists of eight graduate students in science education who took the course "Models and Modelling in Science Education" at a state university in the Black Sea Region during the 2023-2024 fall and spring semesters. To collect data, the graduate students were asked to create drawings, provided with a SWOT analysis table, and interviewed through semi-structured interviews. The data obtained were analysed using content analysis. The findings indicate that participants generally hold positive views on models and modelling and have ideas about solutions to potential problems. Still, many participants lack sufficient knowledge regarding the Sustainable Development Goals. Therefore, it is suggested that sustainable developmental goals be incorporated into the curricula for graduate students.

Anahtar Kelimeler

Models and Modelling, Science Education, Master Students, SWOT Analysis, Sustainable Development Goals

Fen Eğitimi Yüksek Lisans Öğrencilerinin Model ve Modellemeye Yönelik Görüşleri: Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarına Katkı Potansiyeli

Öz

Bu çalışmanın amacı, fen eğitimi yüksek lisans öğrencilerinin model ve modelleme konusundaki görüşlerini incelemek ve nitelikli eğitim aracılığıyla sürdürülebilir kalkınma amaçlarına nasıl katkıda bulunabileceklerini ortaya koymaktır. Nitel araştırma desenlerinden durum çalışması kullanılan bu çalışmanın çalışma grubunu Karadeniz Bölgesi’ndeki bir devlet üniversitesinin 2023-2024 güz ve bahar döneminde “Fen Eğitiminde Model ve Modelleme” dersini almış olan sekiz fen eğitimi yüksek lisans öğrencisi oluşturmaktadır. Çalışmada verileri elde etmek için katılımcılardan çizim yapmaları istenmiş, katılımcılara SWOT analizi tablosu verilmiş ve kendileriyle yarı yapılandırılmış mülakat gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Model ve modellemeye yönelik katılımcıların genel anlamda olumlu görüşlere sahip olduğu, olası sorunların çözümlerine yönelik fikirlerinin olduğu ancak birçok katılımcının sürdürülebilir kalkınma amaçlarına yönelik bilgi birikiminin yeterli düzeyde olmadığı belirlenmiştir. Bu nedenle öğretim programlarında da yer alan sürdürülebilir kalkınma amaçlarının yüksek lisans öğrencilerine de kazandırılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Model ve Modelleme, Fen Eğitimi, Yüksek Lisans Öğrencileri, SWOT Analizi, Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları

Kaynakça

Abson, D. F., Newig, J., Schomerus, T., Vilsmaier, U., von Wehrden, H., Abernethy, P., . . . Lang, D. J. (2017). Leverage points for sustainability transformation. Ambio, 46, 30-39. https://doi.org/10.1007/s13280-016-0800-y
Allen, C., Metternicht, G., & Wiedmann, T. (2016). National pathways to the Sustainable Development Goals (SDGs): A comparative review of scenario modelling tools. Environmental Science & Policy, 66, 199-207. https://doi.org/10.1016/j.envsci.2016.09.008
Allmendinger, J. (1989). Educational systems and labor market outcomes. European Sociological Review, 5(3), 231–250. https://doi.org/10.1093/oxfordjournals.esr.a036524
Baker, C., Wuest, J., & Stern, P. N. (1992). Method slurring: The grounded theory/phenomenology example. Journal of Advanced Nursing, 17(11), s. 1355-60. https://doi.org/10.1111/j.1365-2648.1992.tb01859.x
Benzer, A. I., & Ünal, S. (2021). Models and modelling in science education in turkey: a literature review. Journal of Baltic Science Education, 20(3), s. 344-359. https://doi.org/10.33225/jbse/21.20.344
Birleşmiş Milletler. (2024). Türkiye Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları. https://turkiye.un.org/tr/sdgs/4 adresinden alındı
Bostic, J. D. (2015). A blizzard of a value. Mathematics Teaching in the Middle School, 20(6), s. 350-357. https://doi.org/10.5951/mathteacmiddscho.20.6.0350
Chittleborough, G. D., & Treagust, D. F. (2009). Why models are advantageous to learning science. Educación Química, 20(1), s. 12-17. https://doi.org/10.1016/S0187-893X(18)30003-X
Chittleborough, G. D., Treagust, D. F., Mamiala, T. L., & Mocerino, M. (2005). Students’ perceptions of the role of models in the process of science and in the process of learning. Research in Science & Technological Education, 23(2), s. 195–212. https://doi.org/10.1080/02635140500266484
Chrysafiadi, K., & Virvou, M. (2013). Student modeling approaches: A literature review for the last decade. Expert Systems with Applications, 40(11), s. 4715-4729. https://doi.org/10.1016/j.eswa.2013.02.007

Clement, J. (2000). Model based learning as a key research area for science education. International Journal of Science Education, 22(9), s. 1041–1053. https://doi.org/10.1080/095006900416901
Creswell, J. W. (2021). Nitel araştırma yöntemleri beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni. Siyasal Kitabevi.
Dyson, R. G. (2004). Strategic development and SWOT analysis at the University of Warwick. European Journal of Operational Research, 152(3), s. 631-640. https://doi.org/10.1016/S0377-2217(03)00062-6
Fakhrudin, I. A., W. E., Nastiti, A. R., Saljadziba, E., & Indriyanti, N. Y. (2021). Pre-service teachers' perspectives: STEM as a solution to promote education for sustainable development. Journal of Physics: Conference Series, 1842 , s. 012082. https://doi.org/10.1088/1742-6596/1842/1/012082
Giere, R. N. (2001). A new framework for teaching scientiﬁc reasoning. Argumentation, 15, 21-33.
Gilbert, J. K. (2004). Models and modelling: Routes to more authentic science education. International Journal of Science and Mathematics Education, 2, 115–130. https://doi.org/10.1007/s10763-004-3186-4
Gilbert, J. K., & Boulter, C. J. (1994). Modelling across the curriculum: The demands and actual-ities of a unifying theme from science in the primary school. K. B. Trommel (Dü.) içinde, Science and technology education in a demanding society (s. 327–335). Enschede, TheNetherlands: National Institute for Curriculum Development.
Gilbert, J. K., Boulter, C. J., & Elmer, R. (2000). Positioning models in science education and in design and technology education. J. K. Boulter (Dü.) içinde, Developing models inscience education (s. 3 –17). Dordrecht: Kluwer.
Gobert, J. D., & Buckley, B. C. (2000). Introduction to model-based teaching and learning in science education. International Journal of Science Education, 22(9), s. 891–894. https://doi.org/10.1080/095006900416839
Göhner, M., & Krell, M. (2020). Preservice science teachers’ strategies in scientific reasoning: The case of modeling. Research in Science Education, 52, s. 395–414.
Grosslight, L., Unger, C., Jay, E., & Smith, C. (1991). Understanding models and their use in science: Conceptions of middle and high school students and experts. J. Res. Sci. Teach, 28, s. 799-822. https://doi.org/10.1002/tea.3660280907
Guba, E., & Lincoln, Y. (1982). Epistemological and methodological bases of naturalistic inquiry. Educational Technology Research and Development, 30, 233–252. https://doi.org/10.1007/BF02765185
Guest, G., MacQueen, K. M., & Namey, E. E. (2012). Applied thematic analysis. SAGE.
Halloun, I. (2007). Mediated modeling in science education. Science and Education, 16, 653–697. https://doi.org/10.1007/s11191-006-9004-3
Harrison, A. G., & Treagust, D. F. (1996). Secondary students' mental models of atoms and molecules: Implications for teaching chemistry. Science Education, 80(5), 509–534. https://doi.org/10.1002/(SICI)1098-237X(199609)80:5<509::AID-SCE2>3.0.CO;2-F
Harrison, A. G., & Treagust, D. F. (1998). Modelling in science lessons: Are there better ways to learn with models? School Science and Mathematics, 98(8), s. 420-429. https://doi.org/10.1111/j.1949-8594.1998.tb17434.x
Haston, W. (2007). Teacher modeling as an effective teaching strategy. Music Educators Journal, 93(4), s. 26-30. https://doi.org/10.1177/002743210709300414
Hattie, J. A., & Donoghue, G. M. (2016). Learning strategies: a synthesis and conceptual model. Science of Learning, 1, s. 16013.
Henderson, K., & Loreau, M. (2023). A model of Sustainable Development Goals: Challenges and opportunities in promoting human well-being and environmental sustainability. Ecological Modelling, 475, 110164. https://doi.org/10.1016/j.ecolmodel.2022.110164
Hidayat, T., Rahmat, A., Redjeki, S., Rahman, T., & Putra, A. (2019). The ability of scientific reasoning of students with drawing based modeling. Journal of Physics: Conference Series, 1157 , s. 022086. https://doi.org/10.1088/1742-6596/1157/2/022086
Huddle, A., White, M., & Rogers, F. (2000). Using a teaching model to correct known misconceptions in electrochemistry. Journal of Chemical Education, 77(1), 104-110. https://doi.org/doi.org/10.1021/ed077p104
Jacobson, M. J., & Wilensky, U. (2006). Complex systems in education: Scientific and educational importance and implications for the learning sciences. Journal of the Learning Sciences, 15(1), 11-34. https://doi.org/10.1207/s15327809jls1501_4
Josselson, R. (2013). Interviewing for qualitative inquiry: A relational approach. Guilford Press.
Justi, R., & van Driel, J. (2005). The development of science teachers’ knowledge on models and modelling: promoting, characterizing, and understanding the process. International Journal of Science Education, 27(5), s. 549–573. https://doi.org/10.1080/095006
Krell, M., Reinisch, B., & Krüger, D. (2014). Analyzing students’ understanding of models and modeling referring to the disciplines biology, chemistry, and physics. Research in Science Education, 45, s. 367-393. https://doi.org/10.1007/s11165-014-9427-9
Leech, B. L. (2002). Asking questions: Techniques for semistructured interviews. PS: Political Science & Politics, 35(4), 665-668.
Lincoln, Y., & Guba, E. (1985). Naturalistic Inquiry: Establishing Trustworthiness. Beverly Hills.
Martin, J. (2018). Skills for the 21st century: Findings and policy lessons from the OECD survey of adult skills (OECD Education Working Papers, No. 166). OECD Publishing, Paris. https://doi.org/10.1787/96e69229-en
Messerli, P., Kim, E. M., Lutz, W., Moatti, J. P., Richardson, K., Saidam, M., . . . Furman, E. (2019). Expansion of sustainability science needed for the SDGs. Nature Sustainability, 2(10), 892-894. https://doi.org/10.1038/s41893-019-0394-z
Miller, S. (2003). Analysis of phenomenological data generated with children as research participants. Nurse Research, 10(4), s. 68-82. https://doi.org/10.7748/nr2003.07.10.4.68.c5908
Miller, T., Wiek, A., Sarewitz, D., Robinson, J., Olsson, L., Kriebel, D., & Loorbach, D. (2014). The future of sustainability science: a solutions-oriented research agenda. Sustainability Science, 9, 239–246. https://doi.org/10.1007/s11625-013-0224-6
Milli Eğitim Bakanlığı. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programları Ortak Metni. Milli Eğitim Bakanlığı. file:///C:/Users/Lenovo%20E-15/Downloads/2024programortakmetinOnayli.pdf adresinden alındı
Mitrevski, B. (2021). Prospective science teachers' views about models and modelling. Journal of Physics: Conference Series, 1882 , s. 012144. https://doi.org/10.1088/1742-6596/1882/1/012144
Namdar, B., & Shen, J. (2015). Modeling-oriented assessment in K-12 science education: A synthesis of research from 1980 to 2013 and new directions. International Journal of Science Education, 37(7), s. 993-1023. https://doi.org/10.1080/09500693.2015.1012185
Patton, Q. M. (1987). How to use qualitative methods in evaluation. Sage Publications.
Plag, H. P., & Jules-Plag, S. A. (2020). A goal-based approach to the identification of essential transformation variables in support of the implementation of the 2030 agenda for sustainable development. International Journal of Digital Earth, 13(2), 166-187. https://doi.org/doi.org/10.1080/17538947.2018.1561761
Rubin, H. J., & Rubin, I. S. (2011). Qualitative interviewing: The art of hearing data. Sage.
Saito, O., Managi, S., Kanie, N., Kauffman, J., & Takeuchi, K. (2017). Sustainability science and implementing the sustainable development goals. Sustainability Science, 12, 907–910. https://doi.org/10.1007/s11625-017-0486-5
Saldaña, J., & Omasta, M. (2016). Qualitative research: Analyzing life. Sage Publications.
Sarışan-Tungaç, A., & Ünaldı-Coral, M. N. (2017). Fen bilimleri öğretmenlerinin okuldışı (doğa deneyimine dayalı) eğitime yönelik görüşlerinin değerlendirilmesi. International Journal Of Eurasia Social Sciences, 8(26), 24-42.
Seidman, I. (2006). Interviewing as qualitative research: A guide for researchers in education and the social sciences. Teachers college press.
Silverman, D. (2013). Doing qualitative research: A practical handbook. SAGE.
Sintia, M., & Sumarmin, R. (2019). Need analysis of to development guide-module based on inquiryin respiratory and excretion topicsfor students of class XI senior high school. Journal of Physics: Conference Series, 1317 , s. 012188.
Tisdell, E. J., Merriam, S. B., & Stuckey-Peyrot, H. L. (2025). Qualitative research: A guide to design and implementation. John Wiley & Sons.
Treagust, D., & Chittleborough, G. D. (2009). Why models are advantageous to learning science. Inicio, 20(1), s. 12-17. https://doi.org/10.1016/S0187-893X(18)30003-X
UNICEF. (2017). Reimagining life skills and citizenship education in the Middle East and North Africa: A four-dimensional and systems approach to 21st century skills. UNICEF MENA Regional Office.
UNICEF. (2019). Comprehensive life skills framework. UNICEF. https://www.unicef.org/india/media/2571/file/Comprehensive-lifeskills-framework.pdf adresinden alındı
Van Der Valk, T., Van Driel, J., & De Vos, W. (2007). Common characteristics of models in present-day scientific practice. Res Sci Educ, 37, s. 469–488. https://doi.org/doi.org/10.1007/s11165-006-9036-3
Van Driel, J. H., & Verloop, N. (2002). Experienced teachers’ knowledge of teaching and learning of models and modelling in science education. International Journal of Science Education, 24(12), s. 1255–1272. https://doi.org/10.1080/09500690210126711
VanLehn, K. (2013). Model construction as a learning activity: a design space and review. Interactive Learning Environments, 21(4), s. 371–413. https://doi.org/10.1080/10494820.2013.803125
Windschitl, M., Thompson, J., & Braaten, M. (2008). Beyond the scientific method: Model-based inquiry as a new paradigm of preference for school science investigations. Sci. Ed., 92, s. 941-967. https://doi.org/10.1002/sce.20259
World Commission on Environment and Development (WCED). (1987). 1987: Brundtland Report, Our Common Future. United Nations. file:///C:/Users/Lenovo%20E-15/Downloads/our_common_futurebrundtlandreport1987.pdf#page=37.44 adresinden alındı

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Fen Bilgisi Eğitimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Aslı Şensoy ^*
0000-0002-9132-8874
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

29 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

18 Eylül 2024

Kabul Tarihi

29 Ekim 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 13 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.56423/fbod.1549567

IZ

https://izlik.org/JA58FK46UR

APA

Şensoy, A. (2025). Fen Eğitimi Yüksek Lisans Öğrencilerinin Model ve Modellemeye Yönelik Görüşleri: Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarına Katkı Potansiyeli. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, 13(2), 162-205. https://doi.org/10.56423/fbod.1549567

AMA

1.Şensoy A. Fen Eğitimi Yüksek Lisans Öğrencilerinin Model ve Modellemeye Yönelik Görüşleri: Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarına Katkı Potansiyeli. FBÖD. 2025;13(2):162-205. doi:10.56423/fbod.1549567

Chicago

Şensoy, Aslı. 2025. “Fen Eğitimi Yüksek Lisans Öğrencilerinin Model ve Modellemeye Yönelik Görüşleri: Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarına Katkı Potansiyeli”. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi 13 (2): 162-205. https://doi.org/10.56423/fbod.1549567.

EndNote

Şensoy A (01 Aralık 2025) Fen Eğitimi Yüksek Lisans Öğrencilerinin Model ve Modellemeye Yönelik Görüşleri: Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarına Katkı Potansiyeli. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi 13 2 162–205.

IEEE

[1]A. Şensoy, “Fen Eğitimi Yüksek Lisans Öğrencilerinin Model ve Modellemeye Yönelik Görüşleri: Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarına Katkı Potansiyeli”, FBÖD, c. 13, sy 2, ss. 162–205, Ara. 2025, doi: 10.56423/fbod.1549567.

ISNAD

Şensoy, Aslı. “Fen Eğitimi Yüksek Lisans Öğrencilerinin Model ve Modellemeye Yönelik Görüşleri: Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarına Katkı Potansiyeli”. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi 13/2 (01 Aralık 2025): 162-205. https://doi.org/10.56423/fbod.1549567.

JAMA

1.Şensoy A. Fen Eğitimi Yüksek Lisans Öğrencilerinin Model ve Modellemeye Yönelik Görüşleri: Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarına Katkı Potansiyeli. FBÖD. 2025;13:162–205.

MLA

Şensoy, Aslı. “Fen Eğitimi Yüksek Lisans Öğrencilerinin Model ve Modellemeye Yönelik Görüşleri: Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarına Katkı Potansiyeli”. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, c. 13, sy 2, Aralık 2025, ss. 162-05, doi:10.56423/fbod.1549567.

Vancouver

1.Aslı Şensoy. Fen Eğitimi Yüksek Lisans Öğrencilerinin Model ve Modellemeye Yönelik Görüşleri: Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarına Katkı Potansiyeli. FBÖD. 01 Aralık 2025;13(2):162-205. doi:10.56423/fbod.1549567

Dergide yayımlanmak üzere gönderilen çalışmaların daha önce hiç bir yerde yayımlanmamış ve aynı anda başka bir dergiye gönderilmemiş olması gerekir. Çalışmaların başka dergilerde daha önce yayımlanmamış olması ve/veya değerlendirme sürecinde olmaması yazar(lar)ın sorumluluğundandır. Bu tür bir husus tespit edildiğinde çalışma yazar(lar)a geri gönderilir.

Dergiye çalışma göndermeyi düşünen araştırmacılar https://dergipark.org.tr/tr/pub/fbod dergi adresinde bulunan “Yazım Kuralları”, "Yazarlar İçin Rehber" ve “Makale Gönder” sayfalarını inceleyerek çalışmalarını internet ortamında gönderebilirler. FBÖD ücretsiz bir dergi olup, dergiye gönderilen çalışmalar için yazarlardan değerlendirme veya basım ücreti talep edilmemektedir. Dergide yayımlanan çalışmaların tamamının tam metinleri ücretsiz erişime açıktır. Dergide yayımlanan makalelerden kaynak gösterilmek suretiyle alıntı yapılabilir.

Dergide yayımlamak üzere çalışmalarınızı bekler, derginin ülkemizde fen bilimleri eğitimi ve öğretiminin gelişmesi, bilim okur-yazarlığının yaygınlaşması ve öğretmenlerin uygulamaya dönük ihtiyaçlarının karşılanması amaçlarına katkı sağlamasını temenni ederiz.

EDİTÖR

Science Education Master's Students' Views on Models and Modelling: Potential Contribution to Sustainable Development Goals

Öz

Anahtar Kelimeler

Fen Eğitimi Yüksek Lisans Öğrencilerinin Model ve Modellemeye Yönelik Görüşleri: Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarına Katkı Potansiyeli

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster