Acil Servise Başvuran Gebelerin Gebeliğe İlişkin Stres Yaşama Düzeyleri ve Etkileyen Faktörler

Öz

Bu araştırmanın amacı, acil servise başvuran gebelerin gebeliğine ilişkin stres yaşama düzeylerini ve stres düzeyine etki eden faktörleri belirlemektir. Tanımlayıcı tipteki araştırma, 1 Eylül- 31 Aralık 2023 tarihleri arasında acil servise başvuran 150 gebe ile gerçekleştirildi. Araştırma verileri, Tanıtıcı Soru Formu ve Gebelik Stresini Değerlendirme Ölçeği (GSDÖ) ile elde edildi. Araştırmaya katılan gebelerin %61,3’ü 19-29 yaş grubundadır. Gebelerin %36,7’sinin ilk gebeliği olduğu ve %37,3’ünün 27-41’inci gebelik haftasında olduğu belirlenmiştir. Gebelerin GSDÖ toplam puanlarının ortalaması ve standart sapması 85,73±15,72 olarak bulunmuştur. GSDÖ Toplam puanları eğitim durumu, çalışma durumu, gelir durumu, doğum sayısı, gebelik sırası, düşük öyküsü, en son doğum şekli, gebelik haftası, gebeliğin planlı olma durumu, önceki gebeliklerde risk yaşama durumu, düzenli takip eden doktor varlığı, rutin test taramayı yaptırma veya yaptırmayı düşünme, eşin yeterli destek sağladığını düşünme, doğuma hazırlık kursuna katılma, gebelikle ilgili internetten araştırma yapma ve planlanan doğum yeri değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermektedir(p<0,05). Araştırmada elde edilen bulgulara göre acil servise başvuran gebelerin toplam stres değerlendirme puanın ortalamanın üzerinde olup gebelik, doğum eylemi süreci, doğumla birlikte değişen aile ilişkileri, annenin rol tanımı, sosyal destek, gebelikle birlikte değişen fiziksel görünüm gibi faktörler bu stresin düzeyini etkilemektedir. Gebelikte yaşanılan stres düzeyinin tam belirlenmesi için stres düzeyine etki eden faktörleri saptamak ve gerekli önlemleri almak gerekir.

Anahtar Kelimeler

• Acil servis
• Gebelik
• Anne
• Hemşirelik
• Stres

Pregnancy Stress Rating Levels and Influencing Factors in Pregnant Woman Admitted to the Emergency Room

Öz

The aim of the research is to determine the pregnancy-related stress levels of pregnant woman who admitted to Emergency Room (ER) and to uncover the factors to operate astress levels. This descriptive study was held with 150 pregnant women who admitted to ER on the dates of 1 September to 31 December 2023. The research data was obtain by Introductory Questionnaire and Pregnancy Stress Rating Scale (PSRS). The 61.3 percent of pregnant woman who participated to the research ages between 19-29. It is identified that 36.7 percent of pregnant women have no pregnancy story before and 37.3 % pregnant women’s gestational week is 27-41. The PSRS total score and standard deviation of pregnant women who participated to the study 85.73 ± 15.72. The total score of PSRS is statistically significant with the variables of educational background, employment status, income status, the number of labouring, the sequence of pregnancy, the story of miscarriage, the latest mode of delivery, gestational week, planned pregnancy status, experiencing risk in previous pregnancies, presence of regular follow-up physician, having or considering having pregnancy related- routine tests, the feeling of providing adequate partner support, attending childbirth preparation course, researching about pregnancy on the internet and the plans of birth place (p<0,05). According to the findings of the study, the total stress evaluation score of pregnant women who admitted to the E.R. is above the mean and the stress level is affected by the variables as pregnancy, labouring, the chnaging family relation upon giving birth, the description of motherhood role, social support and the physical appearacne changing with pregnancy. To fully describe the stress levels of pregnancy-related stress, it should be determined the factors affect to stress levels, and it is required to take essential cautions.

Anahtar Kelimeler

• Emergency room
• Mather
• Nursing
• Pregnancy
• Stress

Kaynakça

1. Akbaş, E., Vırıt, O., Kalenderoğlu, A., Savaş, A.H., & Sertbaş, G. (2008). Gebelikte sosyodemoğrafik değişkenlerin kaygı ve depresyon düzeyleriyle ilişkisi. Nöropsikiyatri Arşivi, 45(1), 85-91.
2. Akben M. (2019). Gebelerin Sosyal Paylaşım Sitelerini Kullanma Durumları ile Sosyal Destek ve Depresif Semptomlar Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İnönü Üniversitesi: Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
3. Akın, Ö. (2018). Gebelik stresini değerlendirme ölçeği’nin türkçe geçerlilik ve güvenirlik çalışması. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ordu Üniversitesi: Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
4. Aksoy, S D., Dutucu, N., Özdilek, R., Acar Bektaş, H. & Keçeci, A. (2019). Gebelik stresi değerlendirme ölçeğinin Türkçeye uyarlanması. Kocaeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 5(1), 10-14. https://doi.org/10.30934/kusbed.467716
5. Arslan, B., Arslan, A., Kara, S., Öngel, K., & Mungan, M.T. (2011). Gebelik anksiyete ve depresyonunda risk faktörleri: 452 olguda değerlendirme. Tepecik Eğitim Hastanesi Dergisi, 21(2), 79-84.
6. Aslan Koyutürk, Ö. (2018). Acil servise başvuran kanamalı gebelerde durumluk kaygı düzeyi ve etkileyen faktörler. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Akdeniz Üniversitesi: Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
7. Bülbül, T., Özen, B., Çopur, A., & Kayacık, F. (2016). Gebelerin doğum korkusu ve doğum şekline karar verme durumlarının incelenmesi. Sağlık Bilimleri Dergisi, 25(3), 126-130. https://doi.org/10.34108/eujhs.552894
8. Coşkun, A.M., Arslan, S., & Okcu, G. (2020). Gebe kadınlarda gebelik algısının stres demografik ve obstetrik özellikler açısından incelenmesi. Koç Üniversitesi Hemşirelik Eğitim ve Araştırma Dergisi, 17(1), 1-8. https://doi.org/10.5222/HEAD.2020.001

9. Çapık, A., Ejder Apay, S., & Sakar, T. (2015). Gebelerde distres düzeyinin belirlenmesi. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 18(3), 196-203. https://doi.org/10.17049/ahsbd.97570
10. Dağlar, G., Nur, N., Bilgiç, D., & Kadıoğlu, M. (2015). Gebelikte duygulanım bozukluğu. Kadın Sağlığı Hemşireliği Dergisi, 2(1), 27-40. https://izlik.org/JA78WJ77WZ
11. Ergün, P. (2007). Gebelerin üçlü tarama testleri ve gebelikte yapılan diğer testler hakkındaki bilgi düzeyinin ölçülmesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
12. Ertekin Pınar Ş, Arslan Ş, Polat K, Dönüş Ç, Cesur B, & Dağlar G. (2014). Gebelerde uyku kalitesi ile algılanan stres arasındaki ilişkinin incelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Elektronik Dergisi, 7 (3), 171-176. https://izlik.org/JA32AZ75FK
13. Geldi, B.N. (2020). Gebe kadınlarda stres ve doğum korkusu ilişkisi. [Yayımlanmamıs yüksek lisans tezi]. Ordu Üniversitesi. Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
14. Kandemir, T. (2022). Gebelik stresi ve sosyal medya bağımlılığı ilişkisi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ordu Üniversitesi: Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
15. Kılıç, E. (2022). Gebelerde doğum öncesi algılanan stres ile sağlık okuyazarlığı arasındaki ilişkinin incelenmesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ordu Üniversitesi: Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
16. Lazarus, R. S., & Folkman, S. (1987). Transactional theory and research on emotions and coping. European Journal of Personality, 1(3), 141–169. https://doi.org/10.1002/per.2410010304
17. Özten, E., & Hızlı Sayar, G. (2015). Gebelikte depresyonun somatik tedavisi. Psikiyatride güncel yaklaşımlar, 7(3), 244-254. https://doi.org/10.5455/cap.20140905071317
18. Salbacak, B. (2021). Gebelik stresinin uyku kalitesine etkisi. [Yayımlanmamıs yüksek lisans tezi]. Ordu Üniversitesi: Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
19. Sarıhan, K.E., & Nazik, E. (2022). Gebelerin stres düzeyinin gebelikteki bakım beklentisi üzerine etkisi. Yozgat Bozok Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 3(2), 147-159. https://izlik.org/JA93PF44XX
20. Subaşı, B., Özcan, H., Pekçetin, S., Göker, B., Tunç, S., & Budak, B. (2013). Doğum eğitiminin doğum kaygısı ve korkusu üzerine etkisi. Selçuk Tıp Dergisi, 29(2), 165-167.
21. Tosun Güleroğlu, F., & Onat, T. (2023). Gebelerde algılanan eş desteği ve gebelik semptomları. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 12(2), 416-424. https://doi.org/10.37989/gumussagbil.1093706
22. Uzun, B., Ünal, E., & Kordeve, M.K. (2017). Gebelik sürecinde poliklinik takibinin gebelerin sağlık bilgi düzeyine katkısı: Bir alan araştırması. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 33(3), 32-45. https://izlik.org/JA83BP89RM
23. Yanıkkerem, E., Altan, E., & Demirtosun, P. (2004). Manisa 1 no’lu sağlık ocağı bölgesinde yaşayan gebelerde depresyon durumu. Kadın Doğum Dergisi, 2(4), 301-306
24. Yeşilçınar, İ. (2018). Prenatal tarama ve tanı testlerine yönelik verilen danışmanlık hizmetinin gebelerin karar vermede çatışma, karardan emin olma, aksiyete düzeyleri ve testlere ilişkin tutumlarına etkisinin değerlendirilmesi. [Yayımlanmamış doktora tezi]. Sağlık Bilimleri Üniversitesi. Gülhane/Sağlık Bilimleri Enstitüsü.