COL5A1 GENİ İLE YUMUŞAK DOKU YARALANMALARI İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ
Öz
Çalışmamız bugüne kadar NCBI, Pubmed, Google Akademik, Researchgate, BMC ile Genecards veri tabanlarından COL5A1 geni ve yumuşak doku yaralanmaları ile ilgili yapılan çalışmalarının incelenmesi amacıyla yapıldı. Vücudun alt ve üst uzuvlarının hareketli bölümlerinde yoğun bir şekilde bulunan tendon, ligament, menisküs gibi yumuşak dokular fiziksel aktivite esnasında iskelet-kas yaralanmalarının meydana geldiği en yaygın yapılardır. Yumuşak doku yaralanmalarına sebep olduğu düşünülen genetik faktörler, sportif performansın sürdürülmesinde önemli biyobelirteçler olabilir. Özellikle COL5A1 geni içerisindeki polimorfizmler, yumuşak dokuların formasyonları üzerinde önemli etkilere sahip olabilmektedir. Bu bakımdan COL5A1 rs12722 polimorfizmi ve içerisindeki CC genotipi ile C alelleri önemli regülatörler olabilirler. Derlememize 2013-2022 tarihleri arasında yapılmış 17 çalışma dahil edildi. Çalışmamızdan elde edilen veriler incelendiğinde, COL5A1 geninin hareket genişliğine bağlı olarak yumuşak dokuların elastikiyetini etkileyerek sporcuları yaralanmalar karşısında koruyabildiği görülmüştür. Sonuç olarak, spor yaralanmaları üzerinde önemli etkilere sahip olduğu düşünülen COL5A1 gen yapısı ile ilgili bilgilerin, sporun içerisinde yer alan bireylere genetik ayrımcılığa sebep olmadan aktarılması sporcu sağlığı açısından oldukça önemlidir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Alakhdar, Y., Cook, J., Gallego, D., Querol, F., Chulvi-Medrano, I., Alberola, A., & Hernández-Sánchez, S. (2021). Association between COL5A1, COL11A1, and COL11A2 gene variations and rotator cuff tendinopathy in young athletes. Clinical Journal of Sport Medicine, doi: 10.1097/JSM.0000000000000937
- Alparslan, B., ve Çullu, E. (2000). Menisküs yaralanmaları ve cerrahi tedavileri. ADÜ Tıp Fakültesi Dergisi, 1(1), 47-55.
- Arslan, A., Özer, Ö., Baydar, M. L., Yorgancigil, H., Özerdemoğlu, R. A., ve Aydoğan, N. H. (2012). Ön çapraz bağ yaralanmaları: otogreft ve allogreft seçenekleriyle cerrahi tedavi klinik sonuçları etkiler mi? Ulus Travma Acil Cerrahi Dergisi, 18(2), 153-161. Doi: 10.5505/tjtes.2012.90767
- Artells, R., Pruna, R., Dellal, A., & Maffulli, N. (2016). Elastin: a possible genetic biomarker for more severe ligament injuries in elite soccer. A pilot study. Muscle, Ligaments and Tendons Journal, 6(2), 188-192. Doi: 10.11138/mltj/2016.6.2.188
- Bayraktar, B., ve Yücesir, İ. (2009). Yumuşak doku yaralanmaları, iyileşme süreci ve tedavi yaklaşımları. Klinik Gelişim Dergisi, 22(1), 60-67.
- Bilge, O., Cihan, E., Pirinççi, C. Ş., Arca, M., ve Durmaz, E. D. (2022). Rotator manşet yırtıklarında yorgunluk ve fonksiyonellik arasındaki ilişki. Mevlana Tıp Bilimleri Dergisi, 2(2), 47-50. Doi: 10.56752/Mevmedsci.2022.1 Brazier, J., Antrobus, M., Stebbings, G. K., Day, S. H., Heffernan, S. M., Cross, M. J., & Williams, A. G. (2019). Tendon and ligament injuries in elite rugby: the potential genetic influence. Sports, 7(6), 138, 2-27. Doi:10.3390/sports7060138