UÇAKLARDA ÇIKAN GÖVDE İÇİ YANGINLARLA MÜCADELEDE KULLANILAN UZATMALI ÇATI MONİTÖR SİSTEMİNİN İNCELENMESİ

Öz

Her ulusal veya uluslararası niteliğe sahip havalimanı bir yangın ekibine sahiptir. Bu ekipler özel olarak kurulur ve yönetilirler. Yangın ekiplerinin havalimanı içerisine kurulmasının sebebi ise hava aracı yangınlarının hızlı bir şekilde olup bitmesidir. Kurulan yangın ekipleri özel teçhizat ve araçlara sahip olmaktadır. Bu araçlardan en önemlisi Havalimanı Yangına Müdahale Aracıdır. Araç, uçak yangınları için özel olarak tasarlanmıştır. Aracın bütün ekipmanları, bütün sistemleri tamamı ile hava aracı yangınları ile mücadele için teçhiz edilmiştir. Gerek motor yangınları ile mücadelede gerek ise gövde içinde çıkan yangınlarla mücadelede bu araçlar oldukça etkilidir. Bu çalışmada Havalimanı Yangına Müdahale Aracında bulunan, uçaklarda meydana gelen gövde içi yangınları söndürme maksatlı kullanılan Uzatmalı Çatı Monitör sistemini inceleyeceğiz. Uzatmalı Çatı Monitörü uçak gövde içi yangınına dışarıdan müdahale etmemizi sağlayan bir sistemdir.

Anahtar Kelimeler

• uçak
• gövde içi
• yangın
• uzatmalı çatı monitörü
• yangın söndürme aracı
• fire fighting vehicle

INVESTIGATION OF HİGH REACH EXTENDABLE TURRET (HRET) SYSTEM USED FOR FIGHTING IN-FUSELAGE FIRES IN AIRCRAFT

Öz

Each national or international airport has a fire crew. These teams are set up and managed exclusively. The reason for the establishment of fire teams in the airport is that aircraft fires occur quickly. Established fire crews have special equipment and vehicles. The most important of these vehicles is the Airport Fire Fighting Vehicle. The vehicle is designed specially for aircraft fires. All equipment and systems of the vehicle are fully equipped to combat aircraft fires. These vehicles are very effective both in fighting engine fires and in fighting fires in-fuselage. In this study, we will examine The High Reach Extendable Turret (HRET) system on the Airport Fire Fighting Vehicle, which is used to extinguish in-fuselage fires that occur in aircraft. The High Reach Extendable Turret (HRET) is a system that allows us to intervene in an aircraft in-fuselage fire from the outside.

Anahtar Kelimeler

• Aircraft
• in-fuselage
• fire
• fire fighting vehicle
• high reach extendable turret

Kaynakça

1. DHMİ Genel Müdürlüğü Uçak Kaza Kırım Kurtarma ve Yangınla Mücadele, 2016.
2. USA Air Force Research Laboratory, Test and Evaluation of Next Generation 65-Foot, High-Reach Extendable Turret, 2011.
3. NFPA 403 Standard for Aricraft Rescue and Fire-Fighting Services at Airports, 2018.
4. ICAO 9137-AN/898 Airport Service Manuel Part 1, Rescue and Fire Fighting, 2014.
5. SHGM Annex 14 Havaalanları, Cilt 1 Havaalanı Tasarım ve İşletimi, 2010.
6. Airport Standards Directive 702, Rescue and Fire Fighting, Airport Division Department of Civil Aviatiın Malaysia, 4, 2016.
7. NFPA 414 Standard for Aircraft Rescue and Fire-Fighting Vehicles, 2012.
8. Türkel S., Park Halindeki Uçaklarda Gövde İçi Yangınların Söndürülmesi İçin Bir Model Önerisinin Geliştirilmesi, Sakarya Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yangın ve Yangın Güvenliği Ana Bilim Dalı Yüksek Lisan Tezi, 2020.

9. https://www.istairport.com/tr/yolcu/ucus-bilgileri/onemli-bilgiler/guvenlik-ve-bagaj, Erişim Tarihi: 04.01.2021
10. NFPA 402 Aircraft Rescue and Fire-Fighting Operations, 2019.
11. https://www.rosenbauer.com/en/int/rosenbauer-world/products/fire-fighting–systems/ stinger, Erişim Tarihi: 19.10.2019.
12. SketchUp 2019 programında tasarlanan hazır şekillerden alınmıştır.
13. FAA ARFF Vehicle and High Reach Extandable Turret (HRET) Operation, Training and Qualifications, 2010.