A Novel by Nikos Kazantzakis in the Context of Impact on Social Memory

Öz

The renowned Greek writer Nikos Kazantzakis was born in Heraklion (Kandiye) in 1883. During that period, Heraklion was part of the Ottoman State. Nikos Kazantzakis gained acclaim as a novelist with his work “Zorba” (1946). “Jesus Crucified Again” (O Christos Xanastavronete / Ο Χριστός ξανασταυρώνεται) (1953), translated into Turkish as “Yeniden Çarmıha Gerilen İsa,” is considered his masterpiece in the art of the novel. Kazantzakis’ works reflect the cultural heritage of the lands of his birth, his education, and his life. In “Jesus Crucified Again,” the setting is an Anatolian village during the years of the Turkish Independence War. The author explores themes such as Hellenism, Bolshevism, and Christian teachings, weaving them together. In this analysis, focusing on the impact of the literary work on the formation of social memory, I examined the novel’s time and place elements for the accuracy of the message it conveys. The study employed document analysis, a qualitative research method

Anahtar Kelimeler

• social memory
• novel
• novel analysis
• literary review

Sosyal Belleğe Etki Bağlamında Nikos Kazancakis’in Bir Romanı

Öz

Ünlü Yunan yazar Nikos Kazantzakis, 1883 yılında Kandiye›de (Kandiye) dünyaya gelmiştir. Yazarın doğduğu tarihte Kandiye, Osmanlı Devleti’nin toprağıydı. Nikos Kazancakis romancı olarak şöhretini Zorba (1946) adlı romanıyla elde etti. Türkçeye Yeniden Çarmıha Gerilen İsa adıyla çevrilen romanı O Christos Xanastavronete (Ο Χριστός ξανασταυρώνεται) (1953), Kazancakis’in roman sanatında bir başyapıt olarak kabul edilmektedir. Eser, pek çok dile çevrilmiş ve çok sayıda baskı yapmıştır. Kazancakis’in eserlerinde doğduğu toprakların kültürel birikiminin, eğitiminin ve yaşamının derin izleri vardır. Yeniden Çarmıha Gerilen İsa da bu izleri taşımaktadır. Bu nedenle roman önem kazanmakta ve incelenmeye değer hâle gelmektedir. Metni önemli kılan bir başka unsur da olay örgüsünün mekânının bir Anadolu köyü olmasıdır. Vaka zamanının ise Türk Kurtuluş Savaşı yılları olması bir başka dikate değer konudur. Yeniden Çamıha Gerilen İsa gerçek bir mekânda geçen, yaşanmış gerçek olayları anlattığı imasındadır. Bu da mekân, zaman ve tarihsel gerçeklik noktasında eseri inceleme nesnesi haline getirmektedir. Eserde yazar; Helenizm ile birlikte Bolşevizm ve Hıristiyanlık öğretileri gibi pek çok konuyu bir arada ve birbiriyle bağlantılı olarak ele alır. Edebî eserlerin tolumsal belleğin oluşumuna katkı sağladığı bilinen bir gerçektir. Bu çalışmada da edebi eserin toplumsal belleğin oluşumundaki etkisinden yola çıkarak nitel araştırma yöntemlerinden dokuman analizi ile romanı zaman ve mekân unsurları odağında verdiği mesajın doğruluğu noktasında inceledim.

Anahtar Kelimeler

• toplumsal bellek
• roman
• roman analizi
• edebiyat incelemesi

Kaynakça

1. Balzac, H. (2012). İnsanlık komedyası’nın “önsöz”ü, yazarın kuramı eserimi nasıl yazdım?, (Compiled by İshak Reyna), Istanbul: İletişim. pp. 20-35.
2. Beaton, R. (1996). Εισαγωγή στη Νεότηρε Ελλενική Λογοτεχνία Ποιηση και Πεζογραφια. 1821-1992. Αθηνα: Εκδοσεις Νεφελη.
3. Cetin, N. (2003). Roman çözümleme yöntemi. Ankara: Yazarın Kendi Yayınları:1.
4. Chiu, C.-Y., Chia, S. I., & Wan, W. W. N. (2015). Measures of cross-cultural values, personality and beliefs. Measures of Personality and Social Psychological Constructs. Edited by G. J. Boyle, D. H. Saklofske, & G. Matthews. pp. 621-651.
5. Glynn, C.; Ostman, R. E.; McDonald, D. G. (1995). Opininons, perceptions, and social reality. Public Opinion and the Communication of Consent. Edited by Theodore L. Glasser, Howard E. Sypher. New York- London: The Guilford. pp. 249-277.
6. Guler, A. (2009). Osmanlı’dan Cumhuriyete Azınlıklar, Ankara: Berikan.
7. Halbwachs, Maurice.(2016). Hafızanın toplumsal çerçeveleri (U. Büşra Trans.) Istanbul: Heretik.
8. Hilton, D. J. and Liu, J. H. (2008). Culture and intergroup relations: the role of social representations of history. Handbook of Motivation and Cognition Across Cultures (Richard M. Sorrentino and Susumu Yamaguchi, Eds.) London: Academic. pp. 343-368.

9. Inal, H. I. (2007). Osmanlı İmparatorluğu Tarihi, Istanbul: Nokta.
10. Karpat, K. H. (2010). Osmanlı Nüfusu: 1830-1914, Istanbul: Timaş.
11. Kashima, Y., K. Petersand, J. Whelan. (2008). Culture, Narrative, and Human Agency. Handbook of Motivation and Cognition Across Cultures (Richard M. Sorrentino and Susumu Yamaguchi, Eds.) London: Academic. pp. 393-421.
12. Kazancakis, N. (2021). Yeniden Çarmıha Gerilen İsa, (Tuğrul Tanyol, Trans.) Istanbul: Can.
13. Kocabas, S. (1984). Tarihte ve günümüzde Türk Yunan mücadelesi, Istanbul: Bayrak.
14. Krech, D. and Crutcfild, R. S. (1948). Theory and problems of social psychology. New York-TorontoLondon: McGraw-Hill. Lippmann, W. (2004). Public opinion. United States: Dover.
15. Millas, H. (1998). Ayvalık ve Venezis Yunan Edebiyatında Türk imajı. Istanbul: İletişim.
16. Millas, H. (2005). Türk ve Yunan romanlarında “öteki” ve kimlik. Istanbul: İletişim.
17. Myers, D. G. (2009). Social psychology. Tenth Edition. New York: McGraw-Hill.
18. Nakracas, G. (2005). Anadolu ve Rum göçmenlerin kökeni (İbram Onsunoğlu, Trans.) Istanbul: Kitabevi.
19. Ortaylı, I. (2011): Tanzimat devrinde Osmanlı mahalli idareleri (1840-1880) Ankara: Türk Tarih Kurumu.
20. Palmer, A. (2008). Bir Çöküşün yeni tarihi (Belkıs Corakcı Disbudak, Trans.) Istanbul: Turkuvaz Kitap.
21. Sevin, V. (2019). Anadolu’nun tarihi coğrafyası I, Ankara: Türk Tarih Kurumu.
22. Simsirgil, A. (2004). Birincil kaynaklardan Osmanlı tarihi kayı, Istanbul: Tarih Düşünce Kitapları.
23. Tobias, R. B. (1996). Roman yazma sanatı (Mehmet Harmancı,Trans.) Istanbul: Say.
24. Tuncay, M. (2014). Sonuç Yerine, Osmanlı İmparatorluğunda sosyalizm ve milliyetçilik (1876-1923), (Mete Tunçay ve Erik J. Zürcher, compl.) Istanbul: Iletişim.
25. Turkmen, Z. (2010). Devlet merkezine gönderilen raporlara göre batı Anadolu’da Yunan mezalimi. Ankara: Berikan.
26. Electronic References: Yildirim, M. (2022, 7 March). Eastern in Orthodox Church. The Journal of Religious Studies. Year 2005, Vol. 7, No. 21, Pages 67 – 76. 07. 3. 2022. https://dergipark.org.tr/tr/pub/da/issue/4458/61452
27. Bien, P. (2022, 18 February). “Kazantzakis” – “XPONOΛOΓIO”. Politics of the spirit. Princeton, New Jersey: Princeton University Press 1989, σσ. xvii-xxiv. 18. 2. 2022 https://www.historical-museum. gr/webapps/kazantzakis-pages/gr/life/chronology-det.php
28. Dinler, V.. (2022, 15 February). Osmanlı İdari Yapısı. 15.2.2022 https://veyseldinler.com/wp-content/ uploads/2018/11/osmanl%C4%B1-devletinin-idari-yap%C4%B1s%C4%B1.pdf [Original sources
29. of reference: SAYDAM, A. (1995). Osmanlı Medeniyeti Tarihi. Trabzon: Kemal.] Emecen, F. Hudâvendigâr. (2022, 27 February). TDV İslam Ansiklopedisi: “Hüdavendigâr” maddesi. 27.2.2022 https://islamansiklopedisi.org.tr/hudavendigar--bursa
30. Esgin, M. (2012, 7 March). Appearance of the Christmas in Christianity and its reflections in Turkey. Journal of Faculty of Theology of Bozok University. 2,2 (2012/2), pp.85-96. 07.3.2022 https://dergipark.org.tr/tr/pub/bozifder/issue/22459/240231
31. Guclu, M. (1999, 27 February). A research on historical-geography of the peninsula of Kapidag, (Unpublished Master’s Thesis) Istanbul University Institu of Social Science Department of Human and Economic Geography: Istanbul: 1999. 27.2.2022 http://nek.istanbul.edu.tr:4444/ekos/ TEZ/32969.pdf
32. Gungor, F. S. (2022, 17 February) Philosophical and Literary Approaches to Collective Memory: Example of Nikos Kazantzakis, Researcher, Vol. 6, No. 1, pp. 197-209, Jan. 2018. 17.2.2022 https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/2151506
33. Hareli, S., & Rafaeli, A. (2023, 18 August). Emotion cycles: On the social influence of emotion in organizations. Research in Organizational Behavior, 2008. 28, 35–59. 18.8.2023 https://www. sciencedirect.com/science/article/pii/S019130850800004X
34. ISAM. (2022, 27 February). Hüdavendigâr Province Yearbook. 27.2.2022 http://ktp.isam.org.tr/pdfsal/ D02919131100000020.pdf
35. “Likovrisi” (2022, 14 February) http://www.gomapper.com/travel/where-is/likovrisi-located.html
36. “Lykovrysi” -“Λυκόβρηση” (2022, 6 March) https://el.wikipedia.org/wiki/ Λυκόβρυση#ἱστορία
37. Σαρακηνα (2022, 6 March) https://en.wikipedia.org/wiki/Sarakina,_Grevena
38. Φαράγγι Σαρακίνας (2022, 6 March) https://el.wikipedia.org/wiki/Φάραγγι_Σαρακίνας
39. Sofroniou, A. (2022, 14 February): Three Millenia of Hellenic Philology- 2013. 14.2.2022 https:// books.google.com.tr/