Öz
Fikret Demirağ holds a very important place in Turkish Cypriot poetry. In Turkey,
he became acquainted with İkinci Yeni Şiir (the Second New Wave Poets), and as
one of the prominent representatives of abstract poetry, he introduced this poetry
movement into Turkish Cypriot literature. In his poetry, the prominent themes were
built upon social distress and the social and cultural structures of the community
he was living in. In this study, we will examine the folkloric elements found in the
poetry of Demirağ in his book entitled Hüzün Ana (Mother of Sorrow). Turkish
Cypriot poetry gained a new discourse and a new wave with the poetry of Demirağ,
after years of being under the influence of the nationalist poets who had penned
their works in the distressful environment of a two-community island during the
1960s. The painful memories of the past continued to be the theme of the artists,
even after the new process began in 1960 with the foundation of the Republic of
Cyprus. Although Demirağ expressed that he tried to remain above the fray of
those kinds of discourses, it is possible to find the soul-shattering traces of those
painful days in his poetry. In his book Hüzün Ana, he decided to use the voice of
the mothers in his narration, as he believed that they were the most affected by the
ugly truth of war. Along with the incorporated pattern of rich cultural vocabulary,
the poet frequently used various folkloric and cultural discourses integral to the
everyday life of a Cypriot. It is obvious that cultural accumulation can be gradually
lost through the modernization of economic and social life, or that cultural richness
can be limited in terms of practices. However, taking advantage of being a small
community, the Turkish Cypriots are able to maintain a great deal of their traditions,
customs, beliefs, and practices. This study examines the traces of these folkloric
elements in the works of Fikret Demirağ by employing the descriptive research
method for the analysis of his poems. In the poetry of Fikret Demirağ, it is clear
that he employed both the folk speech and the manner of life of his community. He
widely used folkloric elements such as folk beliefs, proverbs, sayings, prayers, and
maledictions in his poetry.
Anahtar Kelimeler
Fikret Demirağ’ın Hüzün Ana Kitabındaki Şiirlerde Folklorik Ögeler
Öz
Fikret Demirağ, Kıbrıs Türk şiirinde önemli bir yere sahiptir. Soyut şiirden zamanla
toplumcu gerçekçi şiire yönelen Demirağ, Türkiye’de bulunduğu dönemlerde
tanıştığı İkinci Yeni Şiiri’ni Kıbrıs’a taşıyan şairlerdendir. Yaşamı boyunca şiirden
kopmayan şair, şiirlerini içinde yaşadığı toplumun sıkıntıları, toplumsal ve kültürel
yapısı üzerine kurgulamıştır.
Demirağ, özellikle Ada’da 1960’lı yıllara kadar süren iki toplumlu yaşamın sıkıntıları,
savaş ortamında üreten milliyetçi şairlerin ardından, Kıbrıs Türk şiirine
yeni bir soluk ve söyleyiş getirmiştir. 1960 yılında kurulan Kıbrıs Cumhuriyeti ile
Ada’da başlayan yeni sürecin, geçmişteki üzüntü ve acı dolu yılların etkileri sanatçıların
eserlerine konu olmaya devam etmiştir. Demirağ, genel olarak bakıldığında
bu tür söylemlerin dışında kalmaya çalıştığını ifade etse de ortaya koyduğu eserlerde
kötü günlerin derin izlerini şiirlerinde bulmak mümkündür.
Hüzün Ana adlı şiir kitabında, acı gerçekleriyle savaşı yaşamış olan ve bundan en
çok etkilendiğini düşündüğü annelerin dilinden aktarmıştır. Şiirlerini zengin bir
kültürel söz varlığıyla işleyen şair, Kıbrıs insanının günlük yaşantısını oluşturan
folklorik, kültürel birçok söylemi ve yaşantıyı da şiirlerinde sıklıkla kullanmıştır.
Toplumlar değişen, gelişen, modernleşen yaşamla beraber bu tür kültürel
birikimlerini ve zenginliklerini giderek unutabilir veya uygulama alanlarını
sınırlandırabilir. Ancak Kıbrıs Türkleri, küçük bir toplum olmanın getirdiği özelliklerden dolayı
toplum yaşantısında geçmişten günümüze süregelen halk inanışları, örf, adet ve
gelenekleri yaşatabilmeyi başarmıştır. Bu çalışmada şairin şiirleri taşıdığı folklor
ögeler açısından incelemeye tabi tutulmuştur. Şiirler betimsel araştırma yöntemiyle
analiz edilmiştir. Fikret Demirağ’ın şiirlerinde halkın içinden gelen söyleyiş, yaşayış biçimlerini
benimsediği görülmektedir. Özellikle halk inançları, atasözleri-deyimler, dua ve beddua gibi
folklorik ögeler şiirlerinde geniş bir yer tutmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Araştırma ve Yayın Etiği Beyanı: Bu makale, orijinal veriler temelinde hazırlanmış özgün
bir araştırma makalesidir. Daha önce hiçbir yerde yayımlanmamış olup başka bir yere yayımlanmak
üzere gönderilmemiştir. Yazar, araştırma sürecinde etik ilkelere ve kurallara uymuştur.
Yazarların Katkı Düzeyleri: Makale tek yazarlıdır.
Etik Komite Onayı: Bu çalışma için etik kurul onayı gerekmemektedir.
Finansal Destek: Bu araştırma için herhangi bir finansal destek alınmamıştır.
Çıkar Çatışması: Bu çalışma ile ilgili herhangi bir çıkar çatışması bulunmamaktadır.
