Searching for the Future of Traditional Professions in the Profession Stories of Craftsmen: The Case of Izmir

Öz

The aim of this study is to identify the professions that are urban values of Izmir and are about to be forgotten, to examine and record the changes and transformations that these professions have undergone from the first time they were practiced until they face the danger of being forgotten. One of the important problems of these professions is that they are in danger of being forgotten. Another problem is that the development of these professions and the experiences of their craftsmen are not recorded today. However, these professions have an important place in the history, accumulation and economy of the city. If suitable conditions can be provided for the transfer of these professions to future generations and for their actual practice, this will be an important step. Semi-structured interviews were conducted with 48 craftsmen from 28 traditional professions in 10 districts of Izmir, and Maxqda 2020 package program was used to analyze the data obtained. Based on the professional stories of the masters, it is seen that the development and change process of a profession depends on the supply of raw materials, meeting the social need, the profit of the profession, the ability of the master to transfer his knowledge, skills, and experience to his apprentice, the ability of the product produced to find a market, and the ability of both the profession and the master to keep up with the changing conditions.

Anahtar Kelimeler

• traditional profession
• craftsmen
• intangible cultural heritage
• Izmir

Geleneksel Mesleklerin Geleceğini Zanaatkârların Meslek Öykülerinde Aramak: İzmir Örneği

Öz

Bu çalışmanın amacı, İzmir›in kentsel değeri olan ve unutulmaya yüz tutmuş mesleklerin tespit etmektir. Ayrıca, bu mesleklerin ilk icra edilmesinden unutulma tehlikesiyle karşı karşıya kalmalarına kadar geçirdiği değişim ve dönüşümü inceleyerek kayıt altına almaktır. Bu mesleklerin önemli sorunlarından biri unutulma tehlikesi yaşamalarıdır. Bir diğer sorun ise bu mesleklerin gelişiminin ve ustalarının deneyimlerinin günümüzde kayıt altına alınmamasıdır. Ancak, bu meslekler kentin tarihinde, kültürel birikiminde ve ekonomisinde önemli bir yere sahiptir. İzmir’de eskiden ticari öneme sahip, ekonomik ve sosyo-kültürel açıdan yaşamın merkezinde yer alan kimi mesleklerin yok olmaya yüz tutma nedenleri ve bu süreçte yaşanan sorunları belirlemek de çalışmanın önemli bir parçasıdır. Bu kapsamda, İzmir’de yaşayan ve unutulmaya yüz tutmuş mesleklerin icracısı olan ustaların meslek öyküleri incelenmiştir. İzmir›in 10 ilçesinde 28 geleneksel meslekten 48 zanaatkâr ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Görüşmelerde elde edilen verilerin analizinde Maxqda 2020 paket programı kullanılmıştır. Ustaların mesleki hikâyelerinden yola çıkarak bir mesleğin gelişim ve değişim sürecinin hammadde teminine, toplumsal ihtiyacın karşılanmasına, mesleğin kârlılığına, ustanın bilgi, beceri ve deneyimini çırağına aktarabilmesine, üretilen ürünün pazar bulabilmesine ve hem mesleğin hem de ustanın değişen koşullara ayak uydurabilmesine bağlı olduğu görülmektedir. Ayrıca, ustaların geçmişte günlük ihtiyaçları karşılamak amacıyla ürettikleri ürünleri, günümüzde beğeni ve taleplere uygun tasarım ürünlere dönüştürmeleri, mesleklerinin devamlılığını sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• geleneksel meslek
• zanaatkâr
• somut olmayan kültürel miras
• İzmir

Kaynakça

1. Adewumi, A. A. (2022). Protecting ıntangible cultural heritage in the era of rapid technological advancement. International Review of Law, Computers & Technology, 36(1), 3-16. doi: 10.1080/136008692021.1997084
2. Alpman, N. (2009). Ustadan çırağa, dededen toruna Anadolu’nun elleri. Türkiye Halk Bankası.
3. Altıntaş, K. M. (2016). An analysis of disappearing traditional Turkish Craftsman’s commercial problems. Bilig, 77, 157-182. https://dergipark.org.tr/tr/pub/bilig/issue/48704/619703
4. AREGEM. (2020). Living human treasures list. Retrieved from https://aregem.ktb.gov.tr/TR-12929/ yasayan-insan-hazineleri-ulusal-envanteri.html
5. Arizpe, L. and C. Amescua (2013). Anthropogical perspectives on ıntangible cultural heritage. Springer.
6. Balcı, F. (2020). Forgotten professions, masters, techniques and professional narratives: Kayseri-Develi example. Motif Academy Journal of Folklore, 13(30), 701-716.
7. Ciptandi, F. (2020). The Ability to Adapt jBatik Software Technology for Traditional Batik Craftsmen. 6th International Conference on Interactive Digital Media (ICIDM). doi:10.1109/ ICIDM51048.2020.9339671
8. Deniz, T. and Ö. Celik. (2020). Intented cultural heritage carriers: A study on Safranbolu crafts masters. Eastern Geographical Review, 25(43), 123-138. doi:10.17295/ataunidcd.699175

9. Diyarbakırlıoğlu, M. A. (2010). Kaybolan meslekler ve son ustalar. İstanbul Ticaret Odası.
10. Eser, F. and B. C. Bal. (2017). A research on mother of pearl ınlay decoration and the situation of mother of pearl ınlay workshops in Gaziantep region. Journal of Advanced Technology Sciences, 572-579. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/380388
11. Güçlü, F. 2015. Tarihten dünümüze unutulan meslekler. SABEV.
12. Kurin, R. (2007). Safeguardding ıntangible cultural heritage: Key factors in ımplementing the 2003 convention. International Journal of Intangible Heritage, 02, 10-20. https://www.ijih.org/retrieve/ volumeDtl/16 Lenzerini, F. (2011). Intangible cultural heritage: The living culture of peoples. The European Journal of International Law, 22(1), 101-120. doi:10.1093/ejil/chr006
13. Ozburun,S.(2006).Kaybolan meslekler. Retrived from www.kuveytturk.com.tr/kaybolanmeslekler: https://www.kuveytturk.com.tr/kaybolanmeslekler
14. Ozdemir, M. (2019). Traditional professionals and the story f a craftsman: Blacksmithing in Giresun. The Black Sea Journal of Social Sciences, 11(21), 493-510.
15. Patent, T. (2022). Türkiye’nin coğrafi işaretleri. Retrived from https://ci.turkpatent.gov.tr/cografiisaretler/liste?il=35
16. Pei-Chi, S. and Shang-Chia. (2017). A Study on the traditional craftsmen in Taiwan a survey of vocational anda technical competence. Proceedings of the 2017 IEEE International Conference on Information, Communication and Engineering. doi:10.1109/ICICE.2017.8479010
17. Pekersen, Y. and İ. Calık. (2017). The evoluation of felt tradition in terms of ıntangible cultural heritage. Balıkesir University of Social Sciences Institute, 20(37), 339-355. https://dergipark.org.tr/tr/ download/article-file/852332
18. Perera, K., and D. Chandra. (2018). Documenting the intangible cultural heritage for sustainable economic. https://cidoc.mini.icom.museum/wp-content/uploads/sites/6/2018/12/H 2_Perera_ Chandra_paper.pdf
19. Petrillo, P. L. (2019). The legal protection of the ıntangible cultural heritage. Springer. doi: 10.1007/978- 3-319-72983-1.
20. Sun, Y., & Liu, X. (2022). How design technology ımproves the sustainability of ıntangible cultural heritage products: A practical study on bamboo basketry craft. Sustainability, 14, 2-20. doi:10.3390/ su141912058
21. Vakfı, K. A. (2020). Benim sanat hikayem. Retrived from https://kultur.org.tr/portfolio/ benimsanathikayem/