Araştırma Makalesi

Barberini Mezmuru’nda (Barb. gr. 372) Lazarus’un Diriltilmesi ve Edebî Kaynaklarla İlişkisi

Cilt: 31 Sayı: 122 1 Mayıs 2025
PDF İndir
TR EN

Barberini Mezmuru’nda (Barb. gr. 372) Lazarus’un Diriltilmesi ve Edebî Kaynaklarla İlişkisi

Öz

Yeni Ahit’in dört kanonik İncil’inden biri olan Yuhanna İncil’inde (11:1-4) anlatılan Lazarus’un diriltilmesi hikâyesi, Hristiyan teolojisinde önemli bir yere sahiptir. Bu konu, İsa’nın dirilişiyle özdeşleştirilmiştir. İsa’nın gerçekleştirdiği diğer mucizeler gibi, bu anlatı, edebiyatta ve sanat eserlerinde detaylı bir şekilde tasvir edilmiştir. Bizans Dönemi sanatında Lazarus’un diriltilmesi konusu genellikle başta İsa ve Lazarus olmak üzere, Lazarus’un kız kardeşleri Martha ve Meryem ile olayın tanıklarını içeren kompozisyonlarla resmedilir. Bu görsel temsil, Yuhanna İncili’ndeki anlatıyı etkili bir şekilde özetler. Orta Bizans Dönemi’ne ait marj minyatürlü Mezmurlar Kitabı (Septuagint LXX) el yazmalarında, Lazarus’un diriltilmesi sahnesine Ölüler Diyarı’nı temsil eden alegorik bir figür dahil edilmiştir. Bu figürün tasviri, Antik Dönem’in Bizans sanatı üzerindeki etkisini göstermektedir. Barberini Mezmuru’ndaki (Barb. gr. 372, Vatikan Apostolik Kütüphanesi) Lazarus’un diriltilmesi minyatürü, bu bağlamda oldukça önemlidir. Diğer el yazması minyatürlerinden farklı olarak Barberini yazmasındaki minyatürde Antik Dönem metinlerinde geçen cehennem tazısı Kerberos ile ilişkilendirildi-ği anlaşılan köpek başlı, insan gövdeli bir figür yer alır. Bu çalışmada, Barberini Mezmuru’ndaki Lazarus’un diriltilmesi minyatürünün edebî kaynaklarla ilişkisi incelenerek Bizans sanatı ikonografik analizinde Antik Dönem edebi kaynaklarının önemine vurgu yapılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Araştırma ve yayın etiği beyanı: Araştırma daha önce yayınlanmamış veya yayınlanmak üzere başka bir mecraya gönderilmemiştir. Yazar araştırma sürecinde etik ilke ve kurallara uymuştur. Yazarların katkı düzeyleri: Birinci Yazar %100. Etik komite onayı: Çalışmada etik kurul iznine gerek yoktur. Finansal destek: Çalışmada finansal destek alınmamıştır. Çıkar çatışması: Çalışmada potansiyel çıkar çatışması bulunmamaktadır.

Kaynakça

  1. Albareda, D. (1960). The preservation and reproduction of the manuscript of the Vatican Library throuh the centuries. Proceedings of the American Philosophical Society, August 15, 1960, 104/4, 413-418.
  2. Anderson, B. (2022). The Great Kosmos of All Armenia: on the Sarcophagus of Isaac. Art and Religion in Medieval Armenia. Metropolitan Museum of Art. 16-26.
  3. Anderson, J. (1983). On the nature of the Theodore Psalter. The Art Bulletin, 550-568.
  4. Anderson, J. (1983). The date and purpose of the Barberini Psalter. Bibliothéque des Cahiers Archeologiqués, 31, 35-67.
  5. Anderson, J. (1994). The palimpsest psalter Pantokrator cod. 61: Its content and relationship to the Bristol Psalter. Dumbarton Oaks Papers, 48, 199-220.
  6. Anderson, J. C. (1989). The Barberini Psalter: Codex Vaticanus Barberinianus Graecus 372. Zurich. Anonim. (1920). Cardinal Barberini. The Mask, 14(2), 69.
  7. Anonim. (1997). Kitabı Mukaddes Eski ve Yeni Ahit. İstanbul.
  8. Ayhan Atak, G. (2019). Göreme Kaya Kiliseleri fresklerinde Lazarus’un Dirilişi. Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi, 2/1, 52-74.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Dünya Dilleri, Edebiyatı ve Kültürü (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

1 Mayıs 2025

Gönderilme Tarihi

13 Ağustos 2024

Kabul Tarihi

30 Mart 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 31 Sayı: 122

Kaynak Göster

APA
Kaya, İ. (2025). Barberini Mezmuru’nda (Barb. gr. 372) Lazarus’un Diriltilmesi ve Edebî Kaynaklarla İlişkisi. Folklor/Edebiyat, 31(122), 391-412. https://doi.org/10.22559/folklor.2783
AMA
1.Kaya İ. Barberini Mezmuru’nda (Barb. gr. 372) Lazarus’un Diriltilmesi ve Edebî Kaynaklarla İlişkisi. folk/ed. 2025;31(122):391-412. doi:10.22559/folklor.2783
Chicago
Kaya, İlkgül. 2025. “Barberini Mezmuru’nda (Barb. gr. 372) Lazarus’un Diriltilmesi ve Edebî Kaynaklarla İlişkisi”. Folklor/Edebiyat 31 (122): 391-412. https://doi.org/10.22559/folklor.2783.
EndNote
Kaya İ (01 Mayıs 2025) Barberini Mezmuru’nda (Barb. gr. 372) Lazarus’un Diriltilmesi ve Edebî Kaynaklarla İlişkisi. Folklor/Edebiyat 31 122 391–412.
IEEE
[1]İ. Kaya, “Barberini Mezmuru’nda (Barb. gr. 372) Lazarus’un Diriltilmesi ve Edebî Kaynaklarla İlişkisi”, folk/ed, c. 31, sy 122, ss. 391–412, May. 2025, doi: 10.22559/folklor.2783.
ISNAD
Kaya, İlkgül. “Barberini Mezmuru’nda (Barb. gr. 372) Lazarus’un Diriltilmesi ve Edebî Kaynaklarla İlişkisi”. Folklor/Edebiyat 31/122 (01 Mayıs 2025): 391-412. https://doi.org/10.22559/folklor.2783.
JAMA
1.Kaya İ. Barberini Mezmuru’nda (Barb. gr. 372) Lazarus’un Diriltilmesi ve Edebî Kaynaklarla İlişkisi. folk/ed. 2025;31:391–412.
MLA
Kaya, İlkgül. “Barberini Mezmuru’nda (Barb. gr. 372) Lazarus’un Diriltilmesi ve Edebî Kaynaklarla İlişkisi”. Folklor/Edebiyat, c. 31, sy 122, Mayıs 2025, ss. 391-12, doi:10.22559/folklor.2783.
Vancouver
1.İlkgül Kaya. Barberini Mezmuru’nda (Barb. gr. 372) Lazarus’un Diriltilmesi ve Edebî Kaynaklarla İlişkisi. folk/ed. 01 Mayıs 2025;31(122):391-412. doi:10.22559/folklor.2783

Derginin yayım dili Türkçe ve İngilizce’dir, ayrıca Türkçe de olsa tüm basılan makalelerin başlık, öz ve anahtar sözcükleri İngilizce olarak da makalede bulunur. Hakemlerden onay almış Türkçe makaleler için 750-1000 sözcükten oluşan genişletilmiş özet (extended summary) gereklidir. Elektronik çeviriler kabul edilmez.
Dergi TR-Dizin, Web of Science (ESCI), DOAJ ile diğer pek çok dizin tarafından taranmaktadır. Scimagoe quartile değeri: Q3 'dür:

TR DIZIN 2020 Etik Kriterleri kapsamında, dergimize 2020 yılından itibaren etik kurul izni gerektiren çalışmalar için makalenin yöntem bölümünde ilgili Etik Kurul Onayı ile ilgili bilgilere (kurul-tarih-sayı) yer verilmesi gerekecektir. Bu nedenle dergimize makale gönderecek olan yazarlarımızın ilgili kriteri göz önünde bulundurarak makalelerini düzenlemeleri önemle rica olunur.

Alan Editörleri/ Field Editörs
Halkbilimi/Folklore
Prof.Dr. Hande Birkalan-Gedik (JohannWolfgang-Goethe İniversitet-birkalan-gedik@m.uni-frankfurt.de)
Prof.Dr. Ali Yakıcı (Gazi Üniversitesi-yakici@gazi.edu.tr)
Prof.Dr. Aynur Koçak (Yıldız Teknik Üniversitesi-nurkocak@yildiz.edu.tr)
Prof.Dr. Işıl Altun (Regensburg Üniversitesi/Kocaeli Üniversitesi-İsil.Altun@zsk.uni-regensburg.de)
Doç.Dr. Ahmet Keskin (Samsun Üniversitesi-ahmet.keskin@samsun.edu.tr)

Edebiyat/Literature
Prof.Dr. Abdullah Uçman (Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi -emekli-29 MayısÜniversitesi-abdullahucman@29mayis.edu.tr
Prof. Dr. Ramazan Korkmaz (Ardahan Üniversitesi-emekli-Kafkasya Üniversiteler Birliği -KÜNİB-r_korkmaz@hotmail.com)
Prof.Dr. Emel Kefeli (Marmara Üniversitesi-emekli-İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi-ayseemelkefeli @gmail.com)
Prof.Dr. Zekiye Antakyalıoğlu ( İstanbul Kültür Üniversitesi-zekabe@hotmail.com)
Doç.Dr. Koray Üstün (Hacettepe Üniversitesi-korayustun@hacettepe.edu.tr)

Antropoloji/Anthropology
Prof.Dr. Hanife Aliefendioğlu (Doğu Akdeniz Üniversitesi-hanife.aliefendioglu@emu.edu.tr)
Prof. Dr. Şebnem Pala Güzel (Başkent Üniversitesi-sebnempa@baskent.edu.tr)
Prof.Dr. Derya Atamtürk Duyar (İstanbul Üniversitesi-datamturk@istanbul.edu.tr)
Prof.Dr. Meryem Bulut (Ankara Üniversitesi-meryem.bulut@gmail.com)

Dil-Dilbilim/Language-Linguistics
Prof.Dr. Nurettin Demir (Hacettepe Üniversitesi-demir@hacettepe.edu.tr)
Prof. Dr. Aysu Erden (Maltepe Üniversitesi-aysuerden777@gmail.com)
Prof.Dr. Sema Aslan Demir (Hacettepe Üniversitesi-semaaslan@hacettepe.edu.tr)