Kerem and Aslı as An Eastern Narrative and Melodramatic Turkish Cinema
Öz
The Eastern narrative tradition represents an output of the world of Eastern
cultural mentality. Oral, open-form, interactive, replete with superficial contrasts
and tenuous constructed rational cause-and-effect relationships, Eastern works
are considered technically flawed, yet creative in content. These characteristics
of the Eastern narrative are similar to those of the cinematic melodrama genre.
Melodrama, one of the most performed genres of Turkish cinema, conveys
moral messages, superficially reiterates various patterns/clichés, appeals to
emotions and employs contrasts, and frequently includes elements such as
coincidence and surprise, with a narrative that is largely devoid of cause-andeffect
relationships. In this study, I tried to analyze the relationship between
Eastern narrative and Turkish melodrama through the story of Kerem and Aslı,
and the film (1971). The conclusion I reached is that the formal and contextual
elements of the Eastern narratives have commonalities Turkish melodramas.
I believe that this is because the mentality of the Eastern cultural circle feeds
from the same source or has similarities with the traditional mentality that
constructs melodrama. In the study, I suggest that this similarity should be
considered as an opportunity for creativity. In the study, I used the descriptive
method and genre film criticism.
Anahtar Kelimeler
Bir Doğu Anlatısı Olarak Kerem ile Aslı Hikâyesi ve Melodramatik Türk Sineması
Öz
Doğu anlatı geleneği, Doğu kültür dairesinin ve zihniyet dünyasının bir çıktısı
niteliğindedir. Sözlü, açık biçimli (açık uçlu), interaktif, yüzeysel karşıtlıklarla
dolu ve rasyonel neden-sonuç ilişkisinin zayıf bir şekilde kurgulandığı Doğu
anlatısı eserleri, teknik olarak çoğunlukla kusurlu fakat içerik olarak yaratıcı
kabul edilir. Doğu anlatısının bu özellikleri, kültürel ve tarihsel açıdan Doğu
anlatısı geleneğiyle organik bir bağa sahip olan melodram türüyle ve melodram
türünün Türk sinemasındaki karşılığıyla pek çok açıdan benzeşmektedir.
Yüzyılı aşan Türk sineması macerasının komedi türü ile birlikte en çok icra
edilen ve en yaygın türü konumunda bulunan melodram; ahlaki mesajlar
vermekte, yüzeysel bir şekilde çeşitli kalıpları ve klişeleri tekrar etmekte,
duygulara hitap ederek karşıtlıklar üretmekte ve rasyonel neden-sonuç
ilişkisinin zayıf olduğu bir öyküleme yapısı içerisinde tesadüf ve sürpriz gibi
çeşitli unsurlara sürekli olarak yer vermektedir. Bu çalışmada; Doğu anlatı
geleneğiyle melodram türünün Türk sinemasındaki izdüşümünün ilişkisini,
bir Doğu anlatı geleneği ürünü olan ve bu anlatı geleneğinin neredeyse tüm
özelliklerini ve unsurlarını taşıyan Kerem ile Aslı hikâyesi ve bu hikâyeden
uyarlanan 1971 yılı yapımlı Orhan Elmas’ın Kerem ile Aslı filmi üzerinden
çözümlemeye çalıştım. Çalışmada elde ettiğim sonuç; Doğu anlatı geleneğinin
biçimsel ve içeriksel unsurlarının, melodram türüyle ve bu türün Türk
sinemasında kullanılış biçimiyle ortaklıklar taşıdığıdır. Bunun nedeni olarak
gördüğüm ve ifade ettiğim düşünce ise Doğu anlatı geleneğini inşa eden Doğu
kültür dairesi zihniyetinin melodram türünü kurgulayan geleneksel zihniyet
dünyasıyla aynı kaynaktan beslendiği veya aynılık taşıdığıdır. Çalışmayı bu
ortaklığın ve benzerliğin yaratıcılık ve kültürel çeşitlilik açısından fırsat olarak
değerlendirilmesi önerisiyle sona erdirdim. Çalışmada desktriptif yöntemi ve
tür filmi eleştirisi yaklaşımını kullandım.
Anahtar Kelimeler
Research and publication ethics statement: This article constitutes an original research paper based
on original data. The author has adhered to ethical principles and guidelines throughout the research
process.
Contribution rates of authors to the article: The first author in this article contributed to the 100%
level of preparation of the study, data collection, and interpretation of the results and writing of the
article.
Ethics committee approval: The present study does not require any ethics committee approval.
Financial support: The study received no financial support from any institution or project.
Conflict of interest: The author declares no conflict of interest.
Bu çalışma, 2014-2015 ders yılında Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Film Tasarımı Bölümü yüksek lisans programı kapsamında Prof. Dr. Dilek Tunalı'dan almış olduğum Melodram Çalışmaları dersinde tuttuğum notlar ve yaptığım okumalar neticesinde gerçekleştirilmiştir. Hocama öğrettiklerinden ötürü çok teşekkür ederim.
Bu makaleyi küçüklüğümde anlatmış olduğu Kerem ile Aslı hikayeleriyle beni büyüleyen ve büyüten babaannem Bağdagül Doğan'ın (1930-2015) aziz hatırasına ithaf ederim.
