21. Yüzyılda Dijital Folklor ve Eğitim: Edebiyatın Sosyal Medya Anlatılarıyla Dönüşümü

Yıl 2026, Cilt: 32 Sayı: 126 , 439 - 458 , 01.05.2026

Feysel Taşçıer

https://doi.org/10.22559/folklor.5066

https://izlik.org/JA95PX43KT

Öz

Bu makale, dijital folklorun 21. yüzyılda eğitim ve edebiyat üzerindeki etkilerini kapsamlı bir biçimde ele almaktadır. Dijitalleşme süreci, geleneksel folklor anlatı larının dönüşümüne zemin hazırlamış; sosyal medya, memler, bloglar, dijital hikâye anlatımı ve mikro-anlatılar gibi dijital platformlar aracılığıyla hem kültürel akta rım pratiklerini hem de edebi ifade biçimlerini radikal biçimde değiştirmiştir. Bu bağlamda çalışma, dijital folklorun yalnızca kültürel bir fenomen olarak değil, aynı zamanda çağdaş eğitimde güçlü bir pedagojik araç olarak da işlev gördüğünü savun maktadır. Analitik çerçevede Michel Foucault’nun bilgi-iktidar ilişkileri kuramı, Pa ulo Freire’nin eleştirel pedagoji yaklaşımı ve Jean Baudrillard’ın simülasyon teorisi temel alınarak çok katmanlı bir çözümleme gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, dijital folklorun hem bireysel kimlik inşası hem de kolektif hafıza süreçleri üzerindeki etkisi detaylı biçimde analiz edilmiştir. Ayrıca bu süreçte dijital ağların hız, erişilebilirlik ve etkileşim kapasitesi üzerinden anlam üretimini yeniden yapılandırdığı; kullanıcıların yalnızca tüketici değil, aynı zamanda içerik üreticisi hâline geldiği vurgulanmaktadır. Elde edilen bulgular, dijital folklorun medya okuryazarlığı, eleştirel düşünme, kültü rel farkındalık ve yaratıcı ifade becerilerini geliştirmek için eğitimde dönüştürücü bir potansiyele sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Bu durum, dijital kültürün eğlence ya da iletişim alanı olmaktan çıkarak eleştirel düşünmeyi destekleyen dinamik bir öğrenme ortamına dönüştüğünü göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

dijital folklor , edebiyat , sosyal medya , eğitim , kültürel dönü şüm , eleştirel pedagoji

Etik Beyan

Araştırma ve yayın etiği beyanı: Bu makale tamamıyla özgün bir araştırma olarak yazılmıştır. Araş tırma herhangi bir sempozyum, kongre vb. sunulmamış ya da başka bir dergiye değerlendirilmek üzere gönderilmemiştir. Yazarların katkı düzeyleri: Makale tek yazarlıdır. Etik komite onayı: Çalışmada etik kurul iznine gerek yoktur. Finansal destek: Çalışmada finansal destek alınmamıştır. Çıkar çatışması: Çalışmada potansiyel çıkar çatışması bulunmamaktadır.

Digital Folklore and Education in the 21st Century: The Transformation of Literary Narratives through Social Media

https://izlik.org/JA95PX43KT

Öz

This article comprehensively examines the impact of digital folklore on education and literature in the 21st century. The process of digitalization has laid the groundwork for the transformation of traditional folklore narratives; through digital platforms such as social media, memes, blogs, digital storytelling, and micro-narratives, it has radically altered both cultural transmission practices and literary expression forms. In this context, the study argues that digital folklore functions not only as a cultural phenomenon but also as a powerful pedagogical tool in contemporary education. The analytical framework is based on Michel Foucault’s theory of knowledge-power relations, Paulo Freire’s approach to critical pedagogy, and Jean Baudrillard’s theory of simulation, providing a multi-layered analysis. The study thoroughly analyzes the influence of digital folklore on both individual identity construction and collective memory processes. The findings reveal that digital folklore holds transformative potential in education by enhancing media literacy, critical thinking, cultural awareness, and creative expression skills. This demonstrates how digital culture has evolved beyond being merely a space for entertainment or communication to become a dynamic learning environment that actively supports critical thinking.

Anahtar Kelimeler

digital folklore , literature , social media , education , cultural transformation , critical pedagogy

Kaynakça

• Appadurai, A. (1996). Modernity at large: Cultural dimensions of globalization. University of Minnesota Press.
• Assmann, J. (2011). Cultural memory and early civilization: Writing, remembrance, and political imagination. Cambridge University Press.
• Barthes, R. (1977). The death of the author. In S. Heath (Trans.), Image, music, text (pp. 142–148) Hill and Wang.
• Baudrillard, J. (1994). Simulacra and simulation (S. F. Glaser, Trans.). University of Michigan Press.
• Belshaw, D. (2012). The essential elements of digital literacies. Self-published.
• Blank, T. J. (2009). Folklore and the internet: Vernacular expression in a digital world. Utah State University Press.
• Dundes, A. (2007). The meaning of folklore: The analytical essays of Alan Dundes (S. J. Bronner, Ed.) Utah State University Press.
• Foucault, M. (1980). Power/knowledge: Selected interviews and other writings, 1972–1977 (C. Gordon, Ed.) Pantheon Books.
• Freire, P. (1970). Pedagogy of the oppressed (M. B. Ramos, Trans.) Continuum.
• Jenkins, H. (2006). Convergence culture: Where old and new media collide. New York University Press.
• Lyotard, J.-F. (1984). The postmodern condition: A report on knowledge. University of Minnesota Press.
• McLuhan, M. (1964). Understanding media: The extensions of man. McGraw-Hill.
• Pariser, E. (2011). The filter bubble: What the internet is hiding from you. Penguin Press.
• Postman, N. (1992). Technopoly: The surrender of culture to technology. Vintage Books.
• Shifman, L. (2014). Memes in digital culture. MIT Press.
• Zuboff, S. (2019). The age of surveillance capitalism: The fight for a human future at the new frontier of power. Public Affairs.