Şiga Naoya’nın “Manazuru” Öyküsü ile Halikarnas Balıkçısı’nın “Deniz Oğlu” Öyküsünün Karşılaştırmalı Yapısal ve Tematik Değerlendirmesi

Öz

Bu çalışmada Japon yazar Şiga Naoya’nın “Manazuru” adlı öyküsü ile Halikarnas Balıkçısı’nın “Deniz Oğlu” adlı öyküsü karşılaştırılmıştır. Yer, zaman ve karakter açısından birbirine benzer sorunsallara sahip olan bu iki öyküde deniz kavramı ele alınmış, anlatısal ve sembolik öğelerine ayrıştırılarak incelenmiş, öyküler arasındaki ortak ve farklı noktalar tespit edilmiş, daha sonra da her iki yazardaki deniz temasına yaklaşım biçimine bir yorum getirilmiştir. Her iki öykünün kahramanı da gelecekte denizci olmayı düşleyen çocuklardır. Ancak Halikarnas Balıkçısı, öykünün anlatım dokusu içinde kahramanını ve denizi, yaşanan zamandan, mekândan ve toplumsal çevreden kopuk birer mitolojik fenomen olarak irdelemiştir. Şiga Naoya’da ise aynı yaştaki başkahraman çocuksu, insani tutkuları olan, çevresiyle devamlı etkileşim içinde bulunan bir karakterdir. O ve onun etrafındaki insanlar için deniz, fırtınasıyla, dalga sesleriyle, müziksel çağrışımlarıyla anıların ve düşlerin kapısını aralayan bir dünya olduğu kadar insanların geçimini sağladığı bir ekmek kapısıdır. Bu karşılaştırmanın da ortaya koyduğu gibi, Japon yazar Şiga Naoya’nın betimlediği deniz, Halikarnas Balıkçısı’nın betimlediği denize göre daha gerçekçidir.

Anahtar Kelimeler

• Deniz, Denizci Şapkası, Kaval

Estimation of Siga Naoya’s “Manazuru” tale and Halikarnas Balıkçısı’s “Son of Sea” tale as Structural and Thematic

Öz

This study compares the perception of ‘the sea’ as a topic in the short story of Shiga Naoya’s “Manazuru” –my own translation from Japanese– with the Halikarnas Balıkçısı’s short story called “Deniz Oğlu” (The Son of the Sea). The narrative and symbolic elements related to the sea are first scrutinized and analyzed in detail in both stories and certain similarities and differences are established. Eventually, according to the data derived from the texts, the implicit and explicit perceptions of the two authors on the topic of the sea are recovered and several conclusions are drawn. Both heroes in the stories are dreaming of becoming a seaman one day. However, Halikarnas Balıkçısı, in his narrative, presents his protagonist and the sea as mythological phenomena detached from time, space, and social conventions. By contrast, Shiga Naoya depicts his main character, who is the same age as the other protagonist, as a childish, shy, but a downright human being constantly in touch with his environment. For Shiga’s protagonist, the sea is not only a beautiful setting but it is also a place where one earns one’s livelihood. As seen in this comparative study Shiga Naoya’s perception of the sea is more realistic than that of Halikarnas Balıkçısı.

Anahtar Kelimeler

• The Sea, Sailor’s Hat, Flute

Kaynakça

1. Aristoteles. Poetika; Remzi Kitap Evi, İstanbul, 1976.
2. Gölpınarlı, Abdulbaki. Mesnevî Tercemesi ve Şerhi; İnkılâp Yayınevi, İstanbul, 1990.
3. Halikarnas Balıkçısı. Merhaba Akdeniz; Yeditepe, İstanbul, 1962.
4. Hilav, Selâhattin. Lacan Üzerine, Yazko Felsefe, 1982, 1, s.138-148. İstanbul,1982.
5. Nakamura, Mitsuo. Şiga Naoaya Ron; Chikuma Shobo, Tokyo, 1966.
6. Nihon Bungaku Zenshu cilt. 24. “Shiga Naoya, Manazuru, s. 379-382”; Shueisha, 1972, Tokyo.
7. Okay, Cüneyd, Mavi Sürgüne Doğru: Halikarnas Balıkçısı’nın Bilinmeyen Yılları (1921- 1928), T.C. Kültür Bakanlığı, Ankara, 2001.
8. Reynolds, Clark G. Command of the Sea: The History and Strategy of Maritime Empires. Morrow. 1974.

9. Schimmel,Annemarie. İslamın Mistik Boyutları (Mystical dimensions of Islam); Çev. Ergun Kocabıyık, Kabalcı Yayınevi, 2001.
10. Not: Bu yazının kısa bir özeti 15. Kıbatek Edebiyat Sempozyumu Bildirileri (2008) Kitabında yer almaktadır.