ANTİK KAYNAKLARDA MİDAS

Öz

Anadolu’nun merkezinde üç yüz yıl ayakta kalan Frigya Devleti, hem bir devlet olarak hem de tarihte isimleri unutulmayan hükümdarlarıyla her zaman araştırmalara konu olmuştur. Günümüze kadar ulaşan yazılı antik kaynakların incelenmesi, çoğunlukta rivayetler şeklinde anlatılan Frigya medeniyeti ile ilgili bu bilgilere yeni bir bakış açısı getirebilir. Milattan önceki ve sonraki dönemde birçok düşünür, bilim adamı, yazar Frigya Devleti’ni ve hükümdarlarını araştırma konusu etmiş, bu esrarengiz yaşamın sırlarını açıklamaya çalışmışlardır. Bu makalede, Frigya Devleti’nin kralı Midas üzerine yazılan ve Türkçeye henüz çevrilmemiş birçok kaynak bir araya getirilmiştir. Bu kaynaklar Hesiodos, Herodot, Ovidius, Plutarkhos, Marcus Junianus Justinus gibi birçok Antik Yunan ve Roma tarihçilerin, filozofların eserleridir. Bu eserlerin tanınması gerektiğini düşünerek orijinal dili olan Latincelerini, kimi zaman ise Yunancadan İngilizceye ve Rusçaya yapılan çevirileri üzerinden yola çıkarak bahsettik. Efsanevi kral hakkında antik düşünürlerin yanı sıra çağdaş bilim adamlarının farklı yorumları da ortaya konulmuştur. Kimi zaman örtüşen fikirler, arkeolojik kazılar ve bilimsel çalışmalar sayesinde yeni boyutlar kazanarak tartışmalara yol açmaktadır. Yaptığımız bu çalışma bize antik kaynaklarda Midas’a (Anadolu medeniyetlerine) dair birçok belge olduğunu göstermiştir. Antik kaynaklarda yer alan bu veriler doğrultusunda sadece Midas’a dair bilgilerimiz artmakla kalmaz, bu kaynaklarda o dönemde Anadolu topraklarının tarihine ilişkin daha birçok gün yüzüne çıkmamış bilgi ve veri olduğunu da görürüz. Bu çalışmayla Frigya uygarlığı hakkında araştırmalar yapacak olan akademisyenlerin göz ardı edemeyecekleri kaynakları ortaya çıkararak daha nitelikli, kapsamlı araştırmaların yapılmasını sağlayacağımızı umut ediyoruz.

Anahtar Kelimeler

• Frigya Devleti, Midas, Antik Kaynaklar.

MIDAS IN ANTIC SOURCES

Öz

The Phyrgian Kingdom situated in central Anatolia has always attracted the attention of researchers both as a powerful kingdom and in terms of her kings whose names have always been remembered throughout the history. The research on the ancient sources can give way to the possibility of bringing a new point of view to this civilization, which has come to our present day through legends and myths. During the pre-historic period and also during the Christian era, various philosophers, scientists and writers have studied the Phyrgian Kingdom and the ruling kings and have tried to explore this mysterious civilization. This article aims to study various written sources on the great Phyrgian king Midas, which have not yet been translated into Turkish. These sources are mainly the works of many ancient Greek and Roman philosophers, poets and historians such as Hesiodos, Herodotus, Ovidius, Plutharkos, and Marcus J, Justinus. We believe that it is important for these works to be made known to the modern reader. Thus, we have studied these sources using their English and Russian translations from Ancient Grek and Latin. We have observed that the ancient philosophers’ ideas on the legendary Phyrgian king Midas, as well as those of the modern researchers. These views sometimes overlap with one another, but sometimes do not. Nowadays, through scientific research and archelogical excavations, the dispute on the king Midas has been gaining new perspectives. This study has shown that the ancient sources are rich in terms of the documents related with Midas (Anatolian Civilizations). With the help of this data in the ancient sources it would be possible to better comprehend the different civilizations which have become sovereign states in Anatolia throughout history. We hope that this study will be a good reference for academicians and researchers who want to carry on their studies on the Phrygian Kingdom.

Anahtar Kelimeler

• Phrygian Kingdom, Midas, Antic Sources.

Kaynakça

1. Aelianus, Claudius / Элиан. (1963). “Varia Historia”. Пёстрые рассказы. Перевод с древнегреческого, статья, примечания и указатель С.В.Поляковой. Москва—Ленинград: Издательство Академии Наук СССР. (Перевод выполнен по изданию: Claudii aeliani varia historia ed. r. hercher, lipsiae MdCCClvı.)
2. Akurgal, Ekrem. (2000). Anadolu Uygarlıkları. net Turistik yayınları, 7.baskı, istanbul.
3. Athenaeus / Афиней. (2003). Пир мудрецов: В 15 кн. (Серия «Литературные памятники»). Книги ı—vııı. Пер. Н.Т.Голинкевича. Комм. М.Г.Витковской, А.А.Григорьевой, Е.С.Иванюк, О.Л.Левинской, Б.М.Никольского, И.В.Рыбаковой. Отв. ред. М.Л.Гаспаров. М, Наука.
4. Cicero. De Divinatione. (Kehanet Üzerine). http://www.thelatinlibrary.com,
5. Gigin/Гигин. (2000). Мифы. Алетейя, СПб.
6. Graves, R. / Грейвс, Р. (1992). Мифы Древней Греции / Р. Грейвс; Пер. с англ. К. П. Лукьяненко; Под ред. и с послесл. А. А.Тахо-Годи. М., Прогресс.
7. Herodot. (1973). Herodot Tarihi. Türkçesi: Müntekim ÖkMen. yunanca aslıyla karşılaştıran ve sunan: azra erhaT. remzi kitabevi, istanbul.
8. Herodot./Геродот. (2004). История. (Пер. и прим. Г. А. Стратановского.) M., ОЛМА- ПРЕСС.

9. Justinus, Marcus Junianus. Historiarum Philippicarum T. Pompeii Trogi Libri XLIV In Epitomen Redacti. http://www.thelatinlibrary.com,
10. Ksenophon/Ксенофонт. (1976). Anabasis. Анабасис. (Пер.С.Ошерова). В кн. Историки Греции. Сост. и пред. Т. А.Миллер, примеч. М.Л.Гаспарова и Т.А.Миллер. (Серия «Библиотека античной литературы. Греция»). М, Худож. лит., С. 227-390.
11. Lycophron. alexandra. (2011). Перевод с древнегреческого и комментарий И. Е. Сурикова. Вступительная статья А. В. Мосолкина.«Вестник древней истории». 2011 г. № 1 (ст. 1—446) и № 2 (ст. 447—1474).
12. Ovidius Naso, Publius. (1961). Metamorphoses. Chr. n.ed. e. Rösch, München.
13. Ptolemaeus Chennus. Bilgililer için Yeni Tarih. 7 ciltte. 3. Cilt. (photius, bibliotheca or Myriobiblon, www.tertullian.org,).
14. Pausanias (gezgin) / Павсаний. (1994). Periegesis tes Hellados. Описание Эллады. Ладомир, M.
15. Plato. (1925). plato in Twelve volumes, vol. 9 translated by harold n. Fowler. Cambridge, Ma, harvard university press; london, William heinemann ltd. http://www.perseus.tufts.edu/ hopper/
16. Plutark. (1936). Sezar. Çev. haydar rıfat. istanbul. dün ve yarın Tercüme külliyatı yayınevi.
17. Plutarch. (1996). Lives of the Noble Grecians and Romans. Translated by John dryden. edited by a. h. Clough. The university of adelaide. October,.
18. Plutarkhos / Плутарх. (1994). Сравнительные жизнеописания. В 2 т. T.2. Изд. подг. С.С.Аверинцев, М.Л.Гаспаров, С.П.Маркиш. Отв. ред. С.С.Аверинцев. (Серия «Литературные памятники»). М., Наука.
19. Polyaenus /Полиэн. (2002). Стратегемы. Пер. И.В.Косинцевой (кн. v и vıı), А.Б.Егорова (кн. vı и vııı). Под общ. ред. А. К. Нефёдкина. СПб., Евразия.
20. Tüfekçi Sivas, Taciser. (2008). Frigler Midas’ın Ülkesinde, national geographic, Ocak, s.59- 79.
21. Белкин,М.В.; Плахотская,О./Belkin,M.V.;Plahotskaya,O.(1998).Античные писатели. СПб., Изд-во «Лань».
22. Эллинские поэты / Ellinskiye poetı. (1999). М. Ладомир, С. 232—236.