TÜRK MİTOLOJİSİNDE ESKATOLOJİ MİTLERİ
Öz
İnsanlar için, anlattıkları kutsal olan ya da kutsal kabul edilen mitler insanların ihtiyaçları
sonucunda ortaya çıkmaktadırlar. Evrenin, dünyanın ve insanoğlunun nasıl yaratıldığı kadar,
bunların sonunun nasıl olacağı da mitlerin önemli bir konusunu oluşturmaktadır. Mitolojinin
bir türü olan eskatoloji de kuşkusuz kutsal olanla iç içedir, bu sebeple dünyanın yaratılışı ile
ilgili mitler gibi dünyanın sonu ile ilgili mitler de insanlar için kutsaldır. Bu durumun da en
yaygın anlatmaları eskatoloji mitleridir. Dünyanın yenilenmesi ile ilgili uyarılar kendisini
en belirgin biçimde Tufan mitlerinde göstermektedir bu sebeple eskatoloji mitleri ile tufan
mitleri arasındaki ilişki net bir şekilde kendisini hissettirmektedir. Geleneksel toplumlar
kutsal olanın rehberliği altında kendilerine bir dünya kurmaktadırlar. Kurdukları bu dünya
kutsal olanın koyduğu kurallar üzerine varlığını devam ettirmekte, bu dünya üzerinde yaşayan
insanlar da inanış, düşünüş ve uygulamalarıyla kuralları geliştirip olgunlaştırarak yaşamları
içerisine öncelikle sözlü ortamda daha sonraki dönemlerde ise yazılı olarak sokmaktadırlar.
Toplumlara, bozdukları bu kuralların cezası da yaratıcı tarafından ahlaki ve toplumsal alanda
yani dünyada verilecektir. Bu makalede Türklerin dünyanın sonuyla ilgili tasavvurlarını
mitolojilerine nasıl yansıttıkları, eskatoloji mitlerinin konusu, Türk eskatoloji mitlerinin
mitoloji içerisindeki yeri ve Türk
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abdullah, Kemal (1997), Gizli Dede Korkut (çev. Ali Duymaz), İstanbul.
- Aça, Mehmet (1999), Tufan’ın Kuşları ve Kozı Körpeş-Bayan Sulu Destanındaki Bazı Kuşlar,Milli Folklor, 6 (42),s 53-57.
- Batuk, Cengiz (2003), Tarihin Sonunu Beklemek, İstanbul.
- Bayat, Fuzuli (2007a), Mitolojiye Giriş, İstanbul: Ötüken Neşriyat.
- Bayat, Fuzuli (2007b), Türk Mitolojik Sistemi Ontolojik ve Epistemolojik Bağlamda Türk Mitolojisi, İstanbul.
- Bayat, Fuzuli (2003), Korkut Ata Mitolojiden Gerçekliğe Dede Korkut, Ankara. Budda, Hilmi Ömer (2003), Kurban ve Tufan Üzerine Makaleler (haz. B.Z. Çoban), İstanbul. Bull, Malcolm (2005), Kıyamet Teorileri ve Dünyanın Sonları (ed. Malcolm Bull; çev. İbrahim Şener), İstanbul.
- Bultmann, Rudolf (2006), Tarih ve Eskatoloji Sonsuzluğun Mevcudiyeti (çev. Emir Kuşcu), İstanbul . Bultmann, Rudolf (2013), Rudolf Bultmann: Mitoloji ve Hermenötik Sorunu (çev. C.Batuk; E. Kuşcu), Ankara. Campbell, Joseph (2003), Yaratıcı Mitoloji Tanrının Maskeleri (çev. Kudret Emiroğlu), Ankara. Can, Şefik (t.y.), Klasik Yunan Mitolojisi (4. Basım), İstanbul: İnkılâp Kitabevi.
- Çağatay, Saadet (1977), “Altay Türklerinde Kıyamet Anlayışı”, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, cilt 7, s.1-12, Ankara.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sanat ve Edebiyat
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Onur Alp Kayabaşı
*
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
1 Mayıs 2016
Gönderilme Tarihi
3 Ekim 2016
Kabul Tarihi
3 Aralık 2016
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2016 Cilt: 22 Sayı: 86