“Anayurt Oteli” ve “Dünya Ağrısı”nda Otel (S)İmgesi

Roman, bir edebî tür olarak modern zamanlardaki popülaritesini birey ve toplum gerçek-

liğini ayrıntılı bir biçimde, tüm boyutlarıyla ele alması ve anlatmasına borçludur. Bireyin 

ve toplumun her halinin yansıtıldığı romanlarda kurgunun vazgeçilmez temel unsurlarından 

biri “mekân”dır. Mekân, anlatılarda sadece bir sahne unsuru olarak karşımıza çıkmaz. Türlü 

işlevleriyle, simgesel değerleriyle tematik gücü üzerinde taşıyan anlatı kahramanlarından biri olabilir. Okur ve araştırmacılar, insanın ve toplumun tarihteki yolculuğunu ve bundan sonraki 

seyrini eserlerdeki mekânlardan takip edebilir.

Bu bağlamda toplum-zaman-mekân düzeneğinde önemli simgesel mekânlardan biri 

“otel”dir. “Otel”in romanımıza girişi, modern zamanların kentleşme olgusunun bir sonucu-

dur. Oteller yalnızlık, evsizlik, yurtsuzluk, geçicilik, köksüzlük, kimliksizlik gibi (s)imge-

sel çağrışımlarıyla eserlerde işlenir. Modern sonrası zamanların mekân tipolojisinde “yok 

mekân”lar listesinde yer alan oteller, bahsi geçen değerlerin simgesi olmasının yanında tüke-

tim ve hazzın da sembolik mekânları olur.

Bu çalışmada, bahsi geçen bilgilerden hareketle Yusuf Atılgan’ın “Anayurt Oteli” (1973) 

ile Ayfer Tunç’un “Dünya Ağrısı” (2014) adlı eserleri, “otel” (s)imgesi etrafında tahlil ve kar-

şılaştırma yöntemiyle incelenmiştir. Eserlerdeki oteller, “roman kahramanı”, yurtsuzluğun 

yurdu”, “engelleyici eyleyen” ve “mecburi sığınak” başlıkları altında (s)imgesel değerleriyle 

çözümlenmeye çalışılmıştır. Sonuç olarak her iki eserde de “otel” sadece bir sahne unsuru 

olarak yer almaz. Çeşitli işlevleriyle kurgunun önemli bir parçası haline gelir.