Güzay’ın Bin Dilek Ağacı’nda Geleneğin İzleri
Öz
Edebiyat ile içinde doğduğu kültür arasında kuvvetli bir bağ vardır. Sanatı, edebiyatı
ve sanatçıyı içinde yaşadığı kültürden ayrı düşünmek hayli zordur. Bu nedenle edebî ürünler,
halkbilime ilişkin zengin bir malzeme içeren, toplumbilimlerin yararlanabileceği önemli
kaynaklardır. Edebiyatın üzerinde durulması gereken bir başka yönü de kimi zaman gelenekten
yararlanmasıdır. Bu çalışmanın hareket noktasını da edebî kültür ile halk kültürü arasındaki
bağ oluşturmaktadır. Işın Beril Tetik, Ayşegül Nergis, Demokan Atasoy, Koray Günyaşar,
Galip Dursun, Kayra “Keri” Küpçü isimli altı yazarın altı öyküsünden oluşan ve ilginç
bir kitap olan Anadolu Korku Öyküleri, son dönem Türk öykücülüğü içinde farklı tarzıyla
dikkati çekmektedir. Issız mekanlarda sıra dışı insanlar, olaylar veya durumların anlatıldığı
bu öykülerde korku ve gizem önemli öğelerdir. Ancak bir başka önemli öğe de halk inançlarıdır.
Anadolu insanının korkuları, inançları ve bunlara ilişkin pratikleri modern öykünün
imkanları içinde farklı bir bakışla ele alınır. Bu çalışmada halk inançları ile modern anlatıyı
birleştirerek, yeniden yorumlayan Galip Dursun’un Güzay’ın Bin Dilek Ağacı adlı öyküsü,
geleneksel öğeleri ele alış tarzı itibariyle irdelenecektir. Öyküde halk inançlarının ve pratiklerinin
gelenekle benzeyen ve ayrılan yönleri üzerinde durulacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Araz, R. (1995). Harput’ta Eski Türk İnançları ve Hekimliği. Ankara: Atatürk Kültür Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Yay.
- Ardzinba, V. (2010). Eskiçağ Anadolu Ayinleri ve Mitleri. Çev.: Orhan Uravelli (Redaksiyon: Dr. Derya yılmaz). Ankara: Kafkas Bilimsel Araştırma Merkezi ve Yayıncılık İşletmesi.
- Aytaç, P. (2011). Realist Halk Hikâyelerinden Tayyarzâde Hikâyesi ile Hançerli Hanım Hikâyesi Üzerine Bir Tahlil Denemesi. Ankara: Berikan Yayınevi.
- Burkert, W. (1999). İlkçağ Gizem Tapıları. Çev.: Bahadır Sina Şener. Ankara: İmge Kitabevi.
- Cemiloğlu, M. (2002). Bursa Dağ Köylerinde Türkmen Kültürü. Bursa: Uludağ Üniversitesi Yay.
- Çakan, İ. L. (2007). Hurâfeler ve Batıl İnanışlar. İstanbul: Rağbet Yayınları.
- Çelik, A. (2013). İslâm’ın Kabul ve Reddettiği Halk İnançları (2. Baskı). İstanbul: Beyan Yayınları.
- Duymaz, A. (2001). Kerem ile Aslı Hikâyesi Üzerinde Mukayeseli Bir Araştırma. Ankara: Kültür Bakanlığı.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sanat ve Edebiyat
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Tülin Arseven
*
Bu kişi benim
Yayımlanma Tarihi
15 Ocak 2016
Gönderilme Tarihi
2 Mart 2015
Kabul Tarihi
30 Mayıs 2015
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2016 Cilt: 22 Sayı: 85