DOĞUMUNUN 100. YILI İÇİN SAMİM KOCAGÖZ’ÜN ROMANINDA YÖRÜKLER

Öz

Bu çalışmada, Samim Kocagöz’ün kişisel ve orijinal üslup döneminin romanlarından

Bir Karış Toprak, yapısalcı bir yaklaşımla metin merkezli olarak çözümlenmektedir. Bir

Karış Toprak, Tahtacı ve dağ Yörükleri adlarıyla da bilinen Türkmenlerin romanıdır.

Yörüklerin kendi istekleri ile yerleşik hayata geçmeleri, topraklanmaları konusu ele

alınır. Eserde, Yörüklerin özellikleri, gelenek ve görenekleri masal, destan havasında,

canlı, değişik bir anlatımla sergilenir. Göçebe kültür ve töreleri ile yerleşik düzen arasındaki

farklılık, hâkim bakış açısı ve yazar anlatıcı tekniği ile sergilenir. Eserde, insantabiat

ve insan- insan çatışması söz konusudur. Olay zamanı, 1894’lü yıllara denk düşer.

On bir aylık bir süreyi konu alan eserde, II. Abdülhamit dönemi, yani Cumhuriyet öncesi

anlatılır. Olay ile zaman arasında derin bir münasebet vardır. Göçebe kültür, atasözlerinden deyimlere, ikilemelerden halk söyleyişlerine uzanan destansı bir anlatım tarzı

ile yerleşik hayat ise durgunluk ve çaresizlik yüklü yalın bir dille verilir. Bu da dağlara

dönerken Söke ovasına “Yörük Tımarı” adını armağan eden Yörüklerin yerleşik hayata

geçişte yaşadığı bocalama ve durgunluğu hissettirmesi bakımından önemlidir.

Anahtar Kelimeler

• Bir Karış Toprak,Samim Kocagöz,Yörükler,Tahtacılar

Kaynakça

1. ANDAÇ, F. (1989). “Öyküden Romana Samim Kocagöz”, Varlık, 982: 16.
2. ÇIBLAK COŞKUN, N. (2013). Tahtacılar ve Tahtacı Ocaklarına Bağlı Oymakların Yerleşim Alanları”, Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Velî Araştırma Dergisi, 68: 33- 54.
3. KAKINÇ, T. D. (1971). Masalla Gerçek Arası, Milliyet, 28 Temmuz.
4. KAPLAN, R. (1988). Cumhuriyet Dönemi Türk Romanında Köy, Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
5. KOCAGÖZ, S. (1957). Romanda, Hikâyede Konuşma”, Yeni Ufuklar, 60 (5): 929.
6. KOCAGÖZ, S. (1964). Bir Karış Toprak, İstanbul: Ataç Kitabevi Yayınları.
7. KOCAGÖZ, S. (1970). Bir Çift Öküz, İstanbul: Ararat Yayınevi.
8. KOCAGÖZ, S. (1989). Bu da Geçti Yahu, İstanbul: Düşün Yayınevi.

9. KÖSEMİHAL, N. Ş. (1964). Samim Kocagöz’ün Yeni Romanı, Yeni İnsan, 12.
10. KURDAKUL, Ş. (1982). Samim Kocagöz ile Konuşma, Yazko- Edebiyat, 26: 123-124.
11. ÖNERTOY, O. (1984). Cumhuriyetin 60. Yılına Armağan. Cumhuriyet Dönemi Türk Roman ve Öyküsü, Ankara: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
12. TAŞ, S. (2013). Samim Kocagöz. Yazar- Eser- Üslûp, Ankara: Gazi Yayınları.
13. TAŞ, S. (1995). Samim Kocagöz’le Yaptığım İlk Görüşme, Eşik, 3 (21- 22): 43- 47.