Iris Murdoch’un Eserlerinde Modern Yabancılaşma Olgusu
Öz
Sosyal ve kültürel bağlamını 19. yüzyıldan alan modernizm, dönem olarak
yirminci yüzyılın ilk yarısında oluşan sanatsal, edebi ve felsefi akımları tanımlamak
için kullanılan bir etikettir. Modernizm şekilsel açıdan ‘yeniyi’, ‘yenilenmeyi’
amaçlayan olumlu bir anlam çağrıştırır ancak, sosyal yansımalarına
bakıldığında, modern toplum bireylerinin medeniyetin oluşturduğu ilkelere
güvenmediği, dini değerlerden uzaklaştığı, sonuç olarak, yalnızlaştığı ve kendine
ve yaşadığı topluma yabancılaştığı gözlenir. Yirminci yüzyılın İngiliz felsefeci
ve yazarlarından Iris Murdoch, modern insanın iletişimsizlik, yalnızlık
ve yabancılaşma sorunlarını eserlerinde kaleme alan bir yazardır. Murdoch,
eserlerinde yabancılaşmanın sevgisiz, içtensiz, yapay ve kırılgan ilişkilerden
kaynaklandığını savunur. Bireylerarası sağlıklı ve uzun süreli ilişkilerin sevmek
ve başkalarını içtenlikle dikkate almakla yaşanabileceğini belirtir; hayal,
rastlantı, olasılık ve aşkınlığın sevginin oluşmasında etkili ve yardımcı kavramlar
olduğunu vurgular. Yazar, bu yardımcı kavramların içtenlikle aktifleştirilmesinin,
çağdaş insanın yabancılaşmasının önüne geçebileceğine dikkat çeker. Murdoch, modern toplum bireylerinin ben merkezli iletişimlerle, bir tür
‘modern yabancılaşma ’sorunu yaşadığını ortaya koyar. Bireyler arası ilişkilerde
sanatın önemi, sevginin rolü ve kapsadığı kavramların fonksiyonlarını
Under The Net (1954) (Ağ Altında), The Nice And The Good (1968) (Sevimliler
ve İyiler), A Fairly Honorable Defeat (1970) (Oldukça Onurlu Bir Yenilgi)
ve The Black Prince (1973) (Kara Prens) adlı eserlerinde dile getirmektedir.
Bu makalede Iris Murdoch’ın yukarıda adı geçen eserlerinde modern insanın
kendine ve topluma yabancılaşmasına çözüm olarak sunduğu ahlaki değerler
incelenip irdelenmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Antonaccio, M. (2012) A philosophy to live by engaging Iris Murdoch. New York: Oxford University.
- Antonaccio, M. (2000) Picturing the human; the moral thought of Iris Murdoch. New York: Oxford University Press.
- Baldanza, F. (1974) Iris Murdoch. New York: Twayne. European Journal of English Studies Vol. 7, No 2, pp 151-163 Swets&Zeitlinger.
- Bier, W. C. (Ed). (1972) Alienation, plight of modern man. New York, NY: Fordham University.
- Bradbury, M. (1973) Iris Murdoch and under the net. London: Oxford University.
- Conradi, P. J. (1989) Iris Murdoch; the saint and the artist. (2nd ed.). Hong Kong: Mac- Millan.
- Ford, B. (Ed). (1982) The new pelican guide to English literature. London: Pelican Penguin Books.
- Forsberg, N. (2013) Language lost and found on Iris Murdoch and the limits of philosophical discourse. New York &London: Bloomsbury Academic.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sanat ve Edebiyat
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Memet Metin Barlık
*
Bu kişi benim
Yayımlanma Tarihi
1 Ağustos 2018
Gönderilme Tarihi
3 Ekim 2017
Kabul Tarihi
3 Ocak 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 24 Sayı: 95