GELENEKSEL DOĞUMA HAZIRLIK UYGULAMALARININ GÜNÜMÜZ KENT TOPLUMUNA EVRİMİNE BİR ÖRNEK: “BEBEK KUTLAMA PARTİSİ”
Öz
İnsanın önemli geçiş dönemlerinden ilki olan doğum, yaşamın sürekliliği, soyun devamı ve
evliliğin pekiştiricisi olmak işlevleriyle mutluluk veren bir süreç olarak kabul edilmekte olup,
bu süreçte icra edilen kutlama ve törenler, içinde bulunulan kültürün beklenti ve değerlerine
bağlı bir şekilde ortaya çıkıp gelişmekte, değişmekte ve güncellenmektedir. Türkiye’de
geleneksel toplum hayatında, doğumdan önce anne adayının ve bebeğin temel ihtiyaçlarına
yönelik hazırlıkların yapılması, yaygın bir uygulamadır. Buna karşılık bugün kent toplumunda
“baby shower” adıyla anılan, gittikçe yayılan, hatta ciddi bir sektör hâline dönüşen “bebeğe
hazırlık partisi” ya da “bebek kutlama partisi” olarak adlandırılabilecek kutlamalar söz
konusudur. Yurt dışında özellikle Amerika’da, anne adayının yakın arkadaşlarından biri ya da
birkaçı tarafından organize edilen bu partilerin temel amacı, annenin kendisi ve bebeği için
belirlediği ihtiyaçlarının arkadaşları tarafından temin edilmesidir. Ağırlıklı olarak kadınlar
arasında düzenlenen bu kutlamalar, anne adayına moral desteği vermek, eğlenmek, dertleşip
rahatlamak, dayanışma, yardımlaşma ve mensubiyet duygularını geliştirmek açısından da
önemli işlevlere sahiptir. Türk toplumunda kısa sürede benimsenip yaygınlaşmasının nedeni,
kanaatimizce, geleneksel toplum hayatında doğuma hazırlık sürecinde, anne adayına verilen
maddi ve manevi destek ile kısmi benzerliğidir.
Makalede, bebek kutlama partileri içerikleri, düzenlenme şekilleri, yerleri ve zamanları,
katılımcıları ve düzenleyicileri açılarından ele alınarak bireysel ve toplumsal işlevleri
üzerinde tespit ve yorumlar yapılmıştır. Bu kutlamaların, geleneksel toplum hayatında hamile kadına maddi ve manevi bakımdan destek olan kadın akraba ve yakınların söz
konusu işlevini, mahalle aralarından çıkararak şehir ve hatta ülke sınırları dışına taşıdığı
görülmüştür. Yapısal ve işlevsel özellikleri bağlamında, yurt dışındaki “baby shower”
partileriyle bire bir örtüşmekten ziyade, geleneksel altın günleriyle büyük benzerlik arz ettiği
görülmüştür. Bebek kutlama partileri üzerinde inceleme ve değerlendirmeler yapılırken sözlü
kaynaklardan ve çeşitli internet sitelerinden elde edilen veriler esas alınmıştır. Bu çalışma ile
kent hayatının, geleneksel doğuma yönelik hazırlıkları ve uygulamaları ne şekilde etkilediği
sorusuna da cevap aranmıştır. Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde, anne ve
bebeğin ihtiyaçlarının temin edildiği çevre ve şartların değişmekte olduğu ancak işlevin
bağlam üzerinden devam etmekte olduğu sonucuna varılmıştır
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Sözlü Kaynaklar
- KK-1: Durdu Büyükokutan, Dalaman/Muğla 1956, Yüksekokul mezunu, Emekli Hemşire. (01.12.2016).
- KK-2: Fadime Özsayın, Erbaa/Tokat 1966, İlkokul mezunu, Ev Hanımı. (03.12.2016).
- KK-3: Adile Yılmaz, Dalaman/Muğla 1977, İlkokul mezunu, Kuaför. (05.12.2016).
- KK-4: Aynur Turak, Doğubayazıt/Ağrı 1997, Üniversite öğrencisi. (06.12.2016).
- KK-5: Habibe Türk, Edremit/Balıkesir 1989, Ön lisans mezunu. (12.12.2016).
- KK-6: Sümeyra Alim, Konak/İzmir 1997, Üniversite öğrencisi. (07.12.2016).
- KK-7: Merve Can, Bakırköy/İstanbul 1996, Üniversite öğrencisi. (06.12.2016).
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Antropoloji, Sanat ve Edebiyat
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Aslı Büyükokutan Töret
*
Bu kişi benim
Yayımlanma Tarihi
15 Mayıs 2017
Gönderilme Tarihi
18 Kasım 2016
Kabul Tarihi
3 Ocak 2017
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2017 Cilt: 23 Sayı: 90