Dünya Mitlerinde Yılan

Medine Sivri; Canan Akbaba

doi:10.22559/folklor.363

Dünya Mitlerinde Yılan

Öz

Bu makalede yılan, Türk, Sümer, Mısır ve Hint mitlerinde karşılaştırmalı olarak

arketipsel inceleme yöntemi ile ele alınacaktır. Çalışmada mitlerin başlangıcı olan

ve en eskileri arasında sayılan Sümer mitleri, Hint mitleri, Mısır mitleri ve kendi

kültürümüzü de ifade etmek adına Türk mitleri yer almıştır. Ele alınan mitlerde

yılanın düalist yapısı iyi-kötü, eril-dişil, aydınlık-karanlık gibi zıtlıkları sembolize

edilerek gösterilmeye çalışılmıştır. Farklı toplumların benzer mitlerinde yer alan

yılanın arketipsel bağlamda ilk örneklerine değinilecek ve bu ortak mitlerin

birbirleriyle olan bağlantısı üzerinde durulacaktır. Mitler, geçmişten günümüze

kadar kültür aktarımı yapan ve ait olduğu toplum hakkında bilgi veren önemli

aracılardır. Yılanın benzerlik taşıdığı bu mitler karşılaştırmalı olarak incelenecektir.

Karşılaştırmalı inceleme sayesinde mitlerin toplumların bilinçaltlarında nasıl

benzer şekilde gün yüzüne çıktıkları gösterilmeye çalışılacaktır. Yılan, incelenen

mitlerde ortaya konan veriler doğrultusunda yaratıcı, iyileştirici ve şeytan olarak

üç başlık altında sınıflandırılmıştır. Yılanın çeşitli sınıflandırılmaları Jung’un

ortaya atmış olduğu anne, büyük bilge, hilebaz ve yeniden doğuş arketipleriyle

açıklanmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

yılan,mit,arketip

Kaynakça

Ateş, M. (2012). Mitolojiler ve semboller “Ana tanrıça ve doğurganlık”. İstanbul: Milenyum.
Bayat, F. (2012a). Türk mitolojik sistemi (ontolojik ve epistemolojik bağlamda Türk mitolojisi). II. Cilt, 2. Baskı, İstanbul: Ötüken.
Bayat, F. (2012b). Türk kültüründe kadın şaman. 2. Baskı, İstanbul: Ötüken.
Beydili, C. (2005). Türk mitolojisi ansiklopedik sözlük. Çev: E. Ercan, Ankara: Yurt Kitap.
Campell, J. (2010). Mitolojinin gücü. Çeviren: Z. Yaman, İstanbul: MediaCat.
Campbell, J. (2015). Batı mitolojisi. Çev: K. Emiroğlu, İstanbul: Islık.
Çoruhlu, Y. (2013). Türk mitolojisinin ana hatları. 2. Baskı, İstanbul: Kabalcı.
Eliade, Mircea. (2012). Dinsel inançlar ve düşünceler tarihi. Çev: A. Berktay, 3. Baskı, İstanbul: Kabalcı.

Eliade, M. (2014). Dinler tarihine giriş. Cilt 1, Çev: L. A. Özcan, 2. Baskı, İstanbul: Kabalcı.
Gardin, N, Robert O. Jean G. ve Olivier K. (2014). Semboller sözlüğü. Çev: B. Akşit, İstanbul: Bilge Kültür Sanat.
Gwendolyn, L. (2002). A dictionary of ancient near eastern mythology. New York: Taylor and Francis.
Hart, G. (2012). Mısır mitleri. Çev: Mehmet Sait Türk, 2. Baskı, Ankara: Phoenix.
Hooke, S. H. (2015). Ortadoğu mitolojisi. Çev: A. Şenel, 5. Baskı, Ankara: İmge.
Jung, C. G. (2013). Dört arketip. Çev: Z. A. Yılmazer, 4. Baskı, İstanbul: Metis.
Kaya, K. (2003). Hint mitolojisi sözlüğü. 2. Baskı, Ankara: İmge.
Müller, W. M. (1918). Egyptian mythology, the mythology of all race. vol. XII: Egyptian, Indo- Chinese. Ed. Gray, L. H. –G. F. Moore. Marshall Jones Company, Boston, 1-245.
Naskali, E. G (ed). (2014). Yılan kitabı. İstanbul: Kitabevi.
Ögel, B. (2014). Türk mitolojisi. 6. Baskı, Ankara: Türk Tarih Kurumu.
Öztürk, Ö. (2009). Folklor ve mitoloji sözlüğü. Ankara: Phoenix.
Renouf, P. P. (2015). Mısır’ın ölüler kitabı. Çev: E. Altunay, İstanbul: Onbir.
Roux, J. (2005). Orta Asya’da kutsal bitkiler ve hayvanlar. Çev: A. Kazancıgil ve L. Arslan, İstanbul: Kabalcı.
Sözeri, T. (2000). Kültürlerde Şahmeran. İstanbul: İm Yayın Tasarım.
Tez, Z. (2008). Mitolojinin kültürel tarihi. İstanbul: Doruk.
Yöndemli, F. (2004). Tarih öncesinden günümüze yılan. Ankara: Piramit.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sanat ve Edebiyat

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Medine Sivri ^*

Canan Akbaba Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

6 Kasım 2018

Gönderilme Tarihi

14 Haziran 2017

Kabul Tarihi

5 Ağustos 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 24 Sayı: 96

DOI

https://doi.org/10.22559/folklor.363

IZ

https://izlik.org/JA22HE88BL

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Sivri, M., & Akbaba, C. (2018). Dünya Mitlerinde Yılan. Folklor/Edebiyat, 24(96), 53-64. https://doi.org/10.22559/folklor.363

AMA

1.Sivri M, Akbaba C. Dünya Mitlerinde Yılan. folk/ed. 2018;24(96):53-64. doi:10.22559/folklor.363

Chicago

Sivri, Medine, ve Canan Akbaba. 2018. “Dünya Mitlerinde Yılan”. Folklor/Edebiyat 24 (96): 53-64. https://doi.org/10.22559/folklor.363.

EndNote

Sivri M, Akbaba C (01 Kasım 2018) Dünya Mitlerinde Yılan. Folklor/Edebiyat 24 96 53–64.

IEEE

[1]M. Sivri ve C. Akbaba, “Dünya Mitlerinde Yılan”, folk/ed, c. 24, sy 96, ss. 53–64, Kas. 2018, doi: 10.22559/folklor.363.

ISNAD

Sivri, Medine - Akbaba, Canan. “Dünya Mitlerinde Yılan”. Folklor/Edebiyat 24/96 (01 Kasım 2018): 53-64. https://doi.org/10.22559/folklor.363.

JAMA

1.Sivri M, Akbaba C. Dünya Mitlerinde Yılan. folk/ed. 2018;24:53–64.

MLA

Sivri, Medine, ve Canan Akbaba. “Dünya Mitlerinde Yılan”. Folklor/Edebiyat, c. 24, sy 96, Kasım 2018, ss. 53-64, doi:10.22559/folklor.363.

Vancouver

1.Medine Sivri, Canan Akbaba. Dünya Mitlerinde Yılan. folk/ed. 01 Kasım 2018;24(96):53-64. doi:10.22559/folklor.363