Dânâ Ata Oğuznâmesi Hakkında Yapılan Çalışmalar
Öz
Dânâ Ata Oğuznâmesi, Oğuznâmecilik geleneğinde adı zikredilen bir
Oğuznâme’dir. Dânâ Ata Oğuznâmesi üzerine ilk çalışmayı A. N. Samoyloviç
yapmıştır. Eser hakkında Türkmenistan’da Ahmed Bekmıradov’un çalıştığı görülmektedir.
Bekmıradov’un ilim dünyasına tanıttığı Oğuznâme metni, Abdurrahman
Mulkomanov ile gözden geçirilerek sunulmuştur. Türkiye’deki ilim adamlarının
da Dânâ Ata Oğuznâmesi hakkında kısaca bilgi verdikleri tespit edilmiştir. Ayrıca
Dânâ Ata’(İhsan Şeyh) nın kimliği üzerine de yeterli bilgi mevcut değildir.
Bu sebepler, Dânâ Ata Oğuznâmesi üzerine çalışmaya sevk etmiştir. Dânâ Ata
Oğuznâmesi’nin tıpkıbasım metni St. Petersburg İlimler Akademisi Doğu Bilimleri
El Yazmaları Bölümü 1927-no 643’te, Samoyloviç’in bildirisinde yer almaktadır.
Mezkûr bildiri için St. Petersburg İlimler Akademisi El Yazmaları Bölümü’ne
gidilmiştir.
Çalışmamız “Dânâ Ata Oğuznâmesi ve Oğuznâmecilik Geleneği” adlı Doktora
Tezi üzerinedir. Elde edilen veriler doğrultusunda, A. N. Samoyloviç’e ait “Ebu’l
Gazi Bahadır Han. Türkmenlerin Soy Ağacı Listelerinden Biri” adlı bildiriye
Oğuznâmecilik Geleneği üzerine çalışan ilim adamlarının atıf yaptıkları tür. Dânâ Ata Oğuznâmesi’nin Hocalı Molla ile Oraz Muhammed Oğlu Molla Gurbangeldi
olmak üzere iki yazıcısının olduğu anlaşılmıştır. Samoyloviç, Oğuznâme
metninin Tumanskiy’e göre on altı bent sekiz heceli olduğunu belirtmiştir. Hece
vezniyle yazılan manzum Oğuznâme’nin yazıya aktarılması sözlü gelenekte de
icra edildiğini göstermektedir. Bu bağlamda Dânâ Ata ve Dânâ Ata Oğuznâmesi
hakkında yapılan çalışmaların gün ışığına çıkartılması amaçlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aça, M. (2011). Oğuznamecilik geleneği ve Andalıp Oğuznamesi. (Genişletilmiş ikinci baskı). Kömen, 16-219.
- Akgül, Y. (1999). Hoca Ahmet Yesevȋ’nin Hazar ötesi Türkmenlerine tesiri ve çerçevede bazı tespitler. bilig, (8/Kış), 48-61.
- Asker, R. (2015). 350 yıldır Şakıyan Bülbül. Kardeş Kalemler dergisi. (İnternet: www.kardeskalemler. com/haziran2011/350_yildir_sakiyan_bülbül.htm. (22.05 2015’te alınmıştır.)
- Bayat, F. (2006). Oğuz Destan Dünyası, Oğuznâmeleri tarihi, mitolojik kökenleri ve teşekkülü. İstanbul: Ötüken, 25-27.
- Бекмырадов, А. (1986), Дана Атанын Огузнама Поэмасы. Журнал советской литературы, 185-188.
- Бекмырадов, A. (1987). Андемир Хем Огузнамачылык Деби. Ашхабад: Илим, 6-127.
- Бекмырадов, А. (1992). Эдеби мирас эбеди мирас. Ашхабад: Туркменистан. Ричы,151.
- Bennigsen, A., Vimbush, S. E. (1985, 1986). Muslims of the Empire: a guide, London: Hurst, 92-104.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Türk Halk Bilimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
3 Mayıs 2019
Gönderilme Tarihi
8 Kasım 2018
Kabul Tarihi
11 Aralık 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 25 Sayı: 98