Kamel Daoud’un Meursault, Contre-Enquête Adlı Yapıtında Efendi-Köle Diyalektiği
Öz
İnsanlık tarihi, insanların, toplumların ya da ülkelerin kendi aralarındaki güç
savaşlarına dayanır. Kendilerini karşılarındakine kabul ettirmek amacıyla girdikleri
her bir savaşın sonunda da yaşamını kaybetmeyi göze alacak derecede yürekli olan
kişi efendi konumuna geçerken, korkuları nedeniyle başlangıçtaki amacından
vazgeçen özne köle olur. Başka bir deyişle, güçlerin eşit olmadığı bir ilişkinin
sonunda insan ya efendi ya da köle olarak yer alır. Efendi köle üzerinde egemen
bir güç olarak yaşarken, köle de efendinin buyruğu altında yaşamını devam ettirir.
Doğada bulunan nesneleri efendisi için dönüştürüp onun tüketimine sunan köle
başlangıçta bağımlı bir bilinç gibi görülür. Ancak çalıştıkça gücünün ayrımına varan,
doğayı dönüştürdükçe de kendi üstünlüğünü anlayan köle zaman içinde büyük bir
evrim geçirir. Böylelikle özgürlüğün kapısını kendi elleriyle aralayıp efendi olma
yolunda ilerler. Bu çalışmada amaç, Albert Camus’nün Yabancı ve Kamel Daoud’un
Meursault, contre-enquête adlı yapıtlarının Georg Wilhelm Friedrich Hegel’in
efendi-köle diyalektiği bağlamında yorumlanmasıdır. İlk romanda köle olarak yer
alan öznenin ikinci romanda efendi konumuna evrilmesi ise araştırmanın sonucunu oluşturur. Söz konusu romanlar metinlerarasılık açısından birçok çalışmaya konu
olmalarına karşın, diyalektik bağlamda incelenmediklerinden, bu çalışmanın
kendisinden sonra yapılacak olan araştırmalara ışık tutması öngörülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Bumin, T. (2010). Hegel bilinç problemi, köle-efendi diyalektiği, praksis felsefesi. İstanbul: Yapı Kredi.
- Camus, A. (2006). Yabancı. (çev: V. Günyol), İstanbul: Can.
- Daoud, K. (2014). Meursault contre-enquête. France: Actes Sud.
- Girard, R. (2007). Romantik yalan ve romansal hakikat. (çev: A. E. İldem), İstanbul: Metis.
- Hegel, G.W.F. (2011). Tinin görüngübilimi. (çev: A. Yardımlı), İstanbul: İdea.
- Karadaş, N. (2018). Kırbaçsız efendiler zincirsiz köleler: Türk sinemasında iktidar bağlamında efendiköle diyalektiği. Karadeniz Teknik Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, Sayı 15.
- Kartal Güngör, T. (2017). Kamel Daoud’un Meursault karşı soruşturma adlı romanında yeniden yazma ve söyleşimcilik. International Journal of Languages’ Education and Teaching, Sayı 3.
- Kojeve, A. (2001). Hegel felsefesine giriş. (çev: S. Hilav), İstanbul: Yapı Kredi.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sanat ve Edebiyat
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
1 Ağustos 2019
Gönderilme Tarihi
16 Kasım 2018
Kabul Tarihi
18 Mart 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 25 Sayı: 99