Sözlü Türk Kültürünün Yaşaması ve Aktarımında Hataylı Ozanların Rolü
Öz
Ünlü Türk romancısı Cengiz Dağcı, bir yazısında “anayurt dediğin dildir aslında…”
biçiminde bir ifadede bulunur. Ünlü yazarın belirttiği gibi coğrafyaların vatan
haline dönüşmesinde dilin etkisinin önemli olduğu görülmektedir. Dilin canlı
olarak yaşadığı/ yaşatıldığı kurumlardan bir de halk ozanlığı/ âşıklık geleneğidir.
Yüzlerce yıl bulunduğu coğrafyada yaşayan insanların dili, gönlü ve yükselen sesi
olan ozanlar Türkçeyle doğumdan ölüme kadarki süre içinde bulunduğu insanının
yaşadıklarını şiirleştirmiş, böylece tarihe tanıklık ederken sözlü kültürle birlikte
eserlerini oluşturduğu Türkçenin de yaşamasına ve gelecek kuşaklara aktarılmasına
büyük ölçüde yardımcı olmuştur. Bu bakımdan bu bildiriyle Hataylı ozanların
yaşadıkları dönemde bulundukları bölgeye tanıklık edecek eserler oluştururken
bunlarla Türk kültürel kimliğinin yaşatılması ve geleceğe aktarılmasında
oynadıkları rolün fark edilmesi amaçlanmaktadır.
Bu çalışmayla, Hatay’da Türk kültür varlığının yaşaması ve Hatay’ın ebedi bir Türk
vatanı olarak devamında etkili olan ve gün ışına çıkmamış sözlü kültür ürünleri ela
alınıp işlenecektir. Bunlar içinde başta Kırıkhan ilçesi ve özellikle Ceylanlı Köyü
ozanları olmak üzere Sefil Molla, Sefil Hasan, Sefil Ahmet gibi kimileri Halep’te ikamet etmiş oradan Hatay’a gelmiş olan âşıkların yazmalarda yer alan şiirlerinin
Hatay’da bir kültür hazinesinin oluşumundaki rolü ve tesiri tartışılacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Arat, R.R. (1986). Eski Türk şiiri. Ankara: Türk Tarih Kurumu.
- Atsız, N. (1992). Türk edebiyatı tarihi. İstanbul: Baysan.
- Bahadır, S. (2016). Ceylanlı köyü türküleri. Ankara: Sonçağ.
- Başgöz, İ. (1977). Karacaoğlan. İstanbul: Cem.
- Başgöz, İ. (1968). İzahlı Türk halk edebiyatı antolojisi. İstanbul: Ararat.
- Ekmekçi, M. (2006). Yaşayan Çukurovalı âşıklar ve geleneğe tabi halk şairleri antolojisi. Adana: Adana Kültür Turizm Müdürlüğü.
- Elçin, Ş. (1988). Akdeniz’de ve Cezayir’de Türk halk şairleri. (ss. 280). Ankara: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü.
- Ergin, M. (2009). Dede Korkut Kitabı-I. Ankara: Türk Dil Kurumu.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Türk Halk Bilimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Ali Yakıcı
Bu kişi benim
0000-0001-9461-7324
Türkiye
Berrin Sarıtunç
Bu kişi benim
0000-0001-8662-6562
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
22 Kasım 2019
Gönderilme Tarihi
6 Aralık 2018
Kabul Tarihi
1 Eylül 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 25 Sayı: 100