Geleneksellik - Gerçeklik İlişkisi Bağlamında Bilginin Niteliği ve Folklorda Yalan Haber - I
Öz
Yalan haber, son yıllarda bir araştırma alanı olarak dünyanın farklı yerlerindeki araştırmacıların ilgisini çekmektedir. Şimdiye kadar genellikle iletişim alanındaki bilim insanlarının üzerine eğildiği yalan haber konusu, özellikle ABD Başkanı Donald Trump tarafından 2016 yılındaki bir basın toplantısında gündeme getirildikten sonra, ana akım medyanın etkisiyle dünyanın farklı bölgelerinde yankı bulmuş ve yalan haber hakkında yeni bir farkındalık oluşmuştur. Yeni bir çalışma alanı olarak halk bilimcilerin de dikkatini çeken yalan haber konusunda yapılan az sayıdaki çalışmada, yeni bir çalışma alanı olarak kabul edilen yalan haberle ilgili terminoloji ve araştırma yöntemi belirlenmeye çalışıldığı görülmektedir. Bu makalede, mevcut çalışmalardan farklı olarak yalan haberin ortaya çıkmasında ve yayılmasında etkili olan aktarım ortamları hususu odak noktası olarak belirlenmiştir. Ayrıca, bu aktarım ortamlarının, gerçeklik iddiasında olan metinlerde sunulan bilginin niteliği üzerindeki etkisi tahlil edilmeye çalışılmıştır. Bu bağlamda makalede, yalan haberin mahiyeti ve folklorla ilişkisi hakkındaki tartışmalara yer verilmiştir. Diğer taraftan, bilgi paylaşım ortamı ve bilginin üretim ve paylaşımını incelemede halk bilimcinin konumunun ne olması gerektiği hususunda değerlendirmelerde bulunulmuştur. Ayrıca; bu makale, halk bilimi alanında yeni bir çalışma alanı olarak önerilen yalan haber ile ilgili Türk bilim insanları tarafından kullanılabilecek ortak bir terminoloji oluşturma ve yeni alt çalışma konuları belirleme girişimi olarak da kabul edilebilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abrahams, R. D. (1976). The complex relations of simple forms. Folklore Genres, (ss. 193-214). (Ben- Amos, D. Ed.) Texas: University of Texas.
- Akşehirli, S. (2004). Temel anlambilim (semantik) kavramları üzerine bir inceleme. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Ege Üniversitesi, İzmir.
- Allcott, H. and Gentzkow, M. (2017). Social media and fake news in the 2016 election. Journal of Economic Perspectives, S. 31/2, ss. 211–236.
- Bakhtin, M. M. (1986). The problem of speech genres (V. W. Mc Gee, Trans.) Speech Genres and Other Late Essays. (C. Emerson and M. Holquist, Ed.). (pp. 60-102). Austin: University of Texas.
- Barut, E. ve Odacıoğlu, M. C. (2018). Anlambilim teorilerindeki temel ve yan anlam kavramları ve anlambilim-çeviribilim ilişkisi. Tarih Okulu, S.33, ss. 927-943.
- Dundes, A. (1998). Doku, metin ve konteks (M. Ekici, Çev.). Milli Folklor. S. 38, ss. 106-119.
- Dyrud, M. A. (2018). Eleştirel sorgulama ve internet: Şehir efsaneleri ödevi. İnternet Folkloru: Netlore ve netnografi. (M. Ö. Oğuz vd., Ed). Ankara: Geleneksel.
- Ellul, J. (2012). Sözün düşüşü. (H. Arslan, Çev.). İstanbul: Paradigma.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Türk Halk Bilimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
22 Kasım 2019
Gönderilme Tarihi
13 Şubat 2019
Kabul Tarihi
15 Ağustos 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 25 Sayı: 100