Kazakistan’da Kâşgarlı Mahmud ve Divânü Lügâti’t Türk ile İlgili Yapılan Çalışmalar

Bu çalışma, Divânü Lügâti’t Türk ve Kâşgarlı Mahmud üzerine Kazakistan’da ya- pılan çalışmalar hakkında açıklamalı bir kaynakça denemesidir. Makalede, kitap- lar, süreli yayınlar, tez çalışmalar taranmış, elde edilen bilgiler açıklamalı bibliyog- rafya şeklinde verilmiştir. Çalışmada, Divânü Lügâti’t Türk üzerine Kazakistan’da hangi konularda daha çok çalışmalar yapıldığı da tespit edilmiştir. Kazakistan’da Divânü Lûgati’t-Türk üzerine yapılan çalışmalarda Askar Kurmaşulı Egeubay’ın Türik Sözdiği ve Kanapiya Beketaev ile Ärsen İbatov’un yazdığı Tübi Bir Türki Tili, ( Divani Lüğat it - Türk) kitapları daha çok kaynak eser olarak kullanıldığı ça- lışma esnasında tespit edilmiştir. Aynı zamanda Divânü Lügâti’t Türk’ün Kazakça çalışmalarının yanında Türkçe, Azerice, Özbekçe, Uygurca, Rusça ilk çevirileri hakkında da bilgiler verilmiştir. Bir kültür hazinesi olan Divânü Lûgati’t-Türk, bir taraftan XI. yüzyılın söz gücünün etkisini ve çeşitliliğini ortaya koymakta, bir diğer taraftan da o dönemde halkın yaşamını yansıtan, söz varlığıyla maddî ve manevî kültürümüzü ortaya koyan, Türk kültürünün tarihe kaynaklık eden önemli bir eserdir. Bu dil ve kültür zenginliğini barındıran Türk halklarından birisi de Ka- zak toplumudur. Türk kültürünün temel kaynağı niteliğindeki bu eser Kazak bilim adamları tarafından da çeşitli konularda inceleme ve araştırma konusu olmuştur.