Evlilik Geleneklerinde Özel Ritüel: Kahramanmaraş Gelin Hamamı
Öz
Hamam; yıkanma, temizlenme ve şifa bulma amacının ötesinde farklı ritüellerin uygulandığı yerdir ve geçmişte olduğu gibi bugün de toplumsal kültürümüzde hamamın büyük bir yeri bulunmaktadır. Çok eski tarihe dayanan hamam geleneği, her toplumun örf ve adetlerine özgü oluşmuştur. Türk kültüründe de hamam geleneği, çok farklı amaçlar için şekillenmiştir ve bu gelenekler içinde en özeli ve dikkat çekeni gelinler için yapılan gelin hamamıdır.
Gelin hamamı, düğün öncesinde gelinin ve damadın kadın hısım akrabaları arasında yapılan bir ritüeldir ve renkli eğlenceler içerir. Gelin hamamında odak noktası gelindir ve tüm hazırlıklar geline göre hazırlanmaktadır. Ülkemizde gelin hamamının önemsendiği ve uygulandığı illerden biri de Kahramanmaraş’tır. Kahramanmaraş ili, su bakımından oldukça zengin olduğu için pek çok hamam inşa edilmiş ve bu hamamlarda evlilik geleneğinde özel bir yer tutan gelin hamamları yapılmıştır. Çalışmada Kahramanmaraş ilinde geçmişte ve günümüzde uygulanan gelin hamam kültürü hakkında bilgi verilmiş ve gelinler için hazırlanan hamam bohçasında yer alan ürünler incelenmiştir. Bu amaçla kişiler ile görüşülmüş ve kişisel koleksiyonlarda bulunan ürünler fotoğraflarla belgelenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Adanır, F. (2014). Kahramanmaraş’ın Geleneksel Mimarisi, Akdeniz’in Altın Kenti Kahramanmaraş, Kahramanmaraş Valiliği, İl ve Kültür Turizm Müdürlüğü Yayınları, ss. 227-255.
- Ceranoğlu, M. ve Özsan, M. (2020). Kahramanmaraş Gelin Hamamı Fotoğraf Koleksiyonu, Kahramanmaraş.
- Çavuş, N. (2009). Ankara İli Beypazarı İlçesi Geleneksel Hamam Kültüründe Kullanılan İşlemeli Ürünler. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi/Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
- Güler, F. (2010). İzmir Etnografya Müzesinde ve Efes Müzesi Selçuk’ta Bulunan Hamam Takımlarının İncelenmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Selçuk Üniversitesi/ Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
- Gürşahbaz, N. (2012). Türklerde hamam kültürü ve hamamda kullanılan dokumadan mamul kadın eşyaları. Uluslararası Türkiye-Belçika İlişkileri ve Türk Kültür-Sanatı Sempozyumu, 03-07 Haziran 2012, Belçika.
- Gündoğdu, H. (2001). Mimari, hamamlar. TDV İslâm Ansiklopedisi, cilt. 24, ss. 197-201.
- Karpuz, H. (1991). Hamam. Türk Aile Ansiklopedisi, cilt 3. Ankara: Başbakanlık Aile Araştırmaları Kurumu Başkanlığı.
- Kaya, A. (2020). Kahramanmaraş Gelin Hamam Eşyaları Fotoğraf Koleksiyonu, Kahramanmaraş. Koşay, H. Z. (1944). Türkiye Türk Düğünleri Üzerine Mukayeseli Malzeme. Ankara: Maarif.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Türk Halk Bilimi
Bölüm
Konferans Bildirisi
Yayımlanma Tarihi
1 Ağustos 2020
Gönderilme Tarihi
14 Mart 2020
Kabul Tarihi
18 Haziran 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 26 Sayı: 103
APA
Ceranoğlu, M., & Özsan, M. (2020). Evlilik Geleneklerinde Özel Ritüel: Kahramanmaraş Gelin Hamamı. Folklor/Edebiyat, 26(103), 707-732. https://doi.org/10.22559/folklor.1208
AMA
1.Ceranoğlu M, Özsan M. Evlilik Geleneklerinde Özel Ritüel: Kahramanmaraş Gelin Hamamı. folk/ed. 2020;26(103):707-732. doi:10.22559/folklor.1208
Chicago
Ceranoğlu, Mine, ve Meltem Özsan. 2020. “Evlilik Geleneklerinde Özel Ritüel: Kahramanmaraş Gelin Hamamı”. Folklor/Edebiyat 26 (103): 707-32. https://doi.org/10.22559/folklor.1208.
EndNote
Ceranoğlu M, Özsan M (01 Ağustos 2020) Evlilik Geleneklerinde Özel Ritüel: Kahramanmaraş Gelin Hamamı. Folklor/Edebiyat 26 103 707–732.
IEEE
[1]M. Ceranoğlu ve M. Özsan, “Evlilik Geleneklerinde Özel Ritüel: Kahramanmaraş Gelin Hamamı”, folk/ed, c. 26, sy 103, ss. 707–732, Ağu. 2020, doi: 10.22559/folklor.1208.
ISNAD
Ceranoğlu, Mine - Özsan, Meltem. “Evlilik Geleneklerinde Özel Ritüel: Kahramanmaraş Gelin Hamamı”. Folklor/Edebiyat 26/103 (01 Ağustos 2020): 707-732. https://doi.org/10.22559/folklor.1208.
JAMA
1.Ceranoğlu M, Özsan M. Evlilik Geleneklerinde Özel Ritüel: Kahramanmaraş Gelin Hamamı. folk/ed. 2020;26:707–732.
MLA
Ceranoğlu, Mine, ve Meltem Özsan. “Evlilik Geleneklerinde Özel Ritüel: Kahramanmaraş Gelin Hamamı”. Folklor/Edebiyat, c. 26, sy 103, Ağustos 2020, ss. 707-32, doi:10.22559/folklor.1208.
Vancouver
1.Mine Ceranoğlu, Meltem Özsan. Evlilik Geleneklerinde Özel Ritüel: Kahramanmaraş Gelin Hamamı. folk/ed. 01 Ağustos 2020;26(103):707-32. doi:10.22559/folklor.1208