Araştırma Makalesi

Yedi Düvelden Yedi Başa Salur Kazan’ın Yedi Başlı Ejderhayı Öldürdüğü Boyda Mimetik Arzu

Cilt: 27 Sayı: 105 1 Şubat 2021
PDF İndir

Yedi Düvelden Yedi Başa Salur Kazan’ın Yedi Başlı Ejderhayı Öldürdüğü Boyda Mimetik Arzu

Öz

Bu çalışmada Salur Kazan’ın ejderhayı öldürmesinin yer aldığı anlatıya/destana, René Girard’ın mimetik arzu kavramı doğrultusunda yaklaşılmaktır. Girard’ın mimetik arzu kavramı Dede Korkut Kitabı’nın muhtevasını çözümlemek için kullanılmıştır. Girard’ın yapısalcı görünen kuramsal yaklaşımı sadece metne uygulanmakla kalmamış, söz konusu hikâyenin getirdiği örüntü kültürel ve tarihi nitel olgularla yorumlamaya çalışılmıştır. Metin çözümlemesine ek olarak yapılan tarihi ve kültürel referanslar ile edebiyat-kültür-tarih görüngesinden halkbilimsel bir yaklaşım denenmiştir. Aras ve Kars Kalesi’nin alınması ile başlayan anlatma bir av macerasıyla devam etmektedir. Beyleriyle sürek avına çıkan Salur Kazan bir süre sonra tek başına ava çıkmak ister. Tek başına çıktığı avda karanlık bastırana kadar av bulamaz. Ellerini açıp yurduna avsız dönmemek için Allah’a dua eder. Duası kabul olur ve karşısına bir ejderha çıkar. Ejderhayla olan mücadelesi ve mücadele sonundaki kutlamayla hikâye son bulur. Hikâye dua ile karşılaşacağı ejderhayı çağıran Salur Kazan’ın yolculuğu ve macerasının sadece bir destani yiğitleme olarak değerlendirilemeyeceğini göstermektedir. Mimetik çözümlemeden hareketle yaklaşılacak olursa ejderhada mimetikleşmiş olan güç, kudret, liderlik ve düşmana korku salmadır. Salur Kazan’ın mimetik bir arzuyla ejderhada temsil olanlara sahip olma arzusunu taşıdığı başka bir ifadeyle Salur Kazan temsilinde hikâyeyi anlatanların mimetik bir arzu sonucu ejderha ile karşılaşmak ve onu öldürmek istediği iddia edilmiştir. Salur Kazan’ı ejderhayla karşılaştıran sınanma arzusu ve onu öldürmeyi isteyen arzu, ejderha özelinde bir taklitle var olmaktadır. Aslında arzu ejderha olmaktır, ejderhayla ejderhanın sahip olduğu güç, kudret ve hükümranlığa kavuşmaktır. Savaşma üzerinden kurulan bu taklit ilişkisinin uyaranı ve/veya düşmanı ejderha gibi görünür. Ancak iddia edilmiştir ki ejderha Salur Kazan’da veya onun temsilinde söz konusu anlatıyı inşa edenlerin ve aktaranların doğal uyaranı olduğudur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Arıkoğlu, E. (2019). Dede Korkut Kitabı’nın üçüncü yazmasının bulunuşu. Milli Folklor, 31(123), 23-30.
  2. Aristoteles. (2018). Poetika - şiir sanatı üzerine. A.Çokona & Ö. Aygün (Çev.) İstanbul: İş Bankası Kültür.
  3. Azemoun, Y. (2019). Dede Korkut’un yeni nüshası ve iki yeni boy üzerine. Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi, 4(1), 132-142. https://doi.org/10.32321/cutad.566940.
  4. Azmun, Y. (2019). Dede Korkut’un üçüncü elyazması soylamalar ve iki yeni boy ile Türkmen Sahra nüshası metin-çeviri-sözlük-tıpkıbasım. İstanbul: Kutlu.
  5. Barthold, V. V. (1928). Turkestan: Down to the Mongol invasion. H.A.R.Gibb (Trans.) London: Oxford University.
  6. Çoruhlu, Y. (2002). Türk mitolojisinin ana hatları. İstanbul: Kabalcı.
  7. Ebülgazi Bahadır Han (1974). Şecere-i terakime Türklerin soy kütüğü (Tercüman 1001 Temel Eser 33) (Hazırlayan M. Ergin). İstanbul: Tercüman.
  8. Ekici, M. (2019). 13. Dede Korkut destanı: “Salur Kazan’ın yedi başlı ejderhayı öldürmesi” boyunu beyan eder hanım hey! Milli Folklor, 31(122), 5-13.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Türk Halk Bilimi, Sanat ve Edebiyat

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

1 Şubat 2021

Gönderilme Tarihi

17 Ağustos 2020

Kabul Tarihi

21 Kasım 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 27 Sayı: 105

Kaynak Göster

APA
İlhan, M. E. (2021). Yedi Düvelden Yedi Başa Salur Kazan’ın Yedi Başlı Ejderhayı Öldürdüğü Boyda Mimetik Arzu. Folklor/Edebiyat, 27(105), 15-27. https://doi.org/10.22559/folklor.1405
AMA
1.İlhan ME. Yedi Düvelden Yedi Başa Salur Kazan’ın Yedi Başlı Ejderhayı Öldürdüğü Boyda Mimetik Arzu. folk/ed. 2021;27(105):15-27. doi:10.22559/folklor.1405
Chicago
İlhan, M. Emir. 2021. “Yedi Düvelden Yedi Başa Salur Kazan’ın Yedi Başlı Ejderhayı Öldürdüğü Boyda Mimetik Arzu”. Folklor/Edebiyat 27 (105): 15-27. https://doi.org/10.22559/folklor.1405.
EndNote
İlhan ME (01 Şubat 2021) Yedi Düvelden Yedi Başa Salur Kazan’ın Yedi Başlı Ejderhayı Öldürdüğü Boyda Mimetik Arzu. Folklor/Edebiyat 27 105 15–27.
IEEE
[1]M. E. İlhan, “Yedi Düvelden Yedi Başa Salur Kazan’ın Yedi Başlı Ejderhayı Öldürdüğü Boyda Mimetik Arzu”, folk/ed, c. 27, sy 105, ss. 15–27, Şub. 2021, doi: 10.22559/folklor.1405.
ISNAD
İlhan, M. Emir. “Yedi Düvelden Yedi Başa Salur Kazan’ın Yedi Başlı Ejderhayı Öldürdüğü Boyda Mimetik Arzu”. Folklor/Edebiyat 27/105 (01 Şubat 2021): 15-27. https://doi.org/10.22559/folklor.1405.
JAMA
1.İlhan ME. Yedi Düvelden Yedi Başa Salur Kazan’ın Yedi Başlı Ejderhayı Öldürdüğü Boyda Mimetik Arzu. folk/ed. 2021;27:15–27.
MLA
İlhan, M. Emir. “Yedi Düvelden Yedi Başa Salur Kazan’ın Yedi Başlı Ejderhayı Öldürdüğü Boyda Mimetik Arzu”. Folklor/Edebiyat, c. 27, sy 105, Şubat 2021, ss. 15-27, doi:10.22559/folklor.1405.
Vancouver
1.M. Emir İlhan. Yedi Düvelden Yedi Başa Salur Kazan’ın Yedi Başlı Ejderhayı Öldürdüğü Boyda Mimetik Arzu. folk/ed. 01 Şubat 2021;27(105):15-27. doi:10.22559/folklor.1405

Derginin yayım dili Türkçe ve İngilizce’dir, ayrıca Türkçe de olsa tüm basılan makalelerin başlık, öz ve anahtar sözcükleri İngilizce olarak da makalede bulunur. Hakemlerden onay almış Türkçe makaleler için 750-1000 sözcükten oluşan genişletilmiş özet (extended summary) gereklidir. Elektronik çeviriler kabul edilmez.
Dergi TR-Dizin, Web of Science (ESCI), DOAJ ile diğer pek çok dizin tarafından taranmaktadır. Scimagoe quartile değeri: Q3 'dür:

TR DIZIN 2020 Etik Kriterleri kapsamında, dergimize 2020 yılından itibaren etik kurul izni gerektiren çalışmalar için makalenin yöntem bölümünde ilgili Etik Kurul Onayı ile ilgili bilgilere (kurul-tarih-sayı) yer verilmesi gerekecektir. Bu nedenle dergimize makale gönderecek olan yazarlarımızın ilgili kriteri göz önünde bulundurarak makalelerini düzenlemeleri önemle rica olunur.

Alan Editörleri/ Field Editörs
Halkbilimi/Folklore
Prof.Dr. Hande Birkalan-Gedik (JohannWolfgang-Goethe İniversitet-birkalan-gedik@m.uni-frankfurt.de)
Prof.Dr. Ali Yakıcı (Gazi Üniversitesi-yakici@gazi.edu.tr)
Prof.Dr. Aynur Koçak (Yıldız Teknik Üniversitesi-nurkocak@yildiz.edu.tr)
Prof.Dr. Işıl Altun (Regensburg Üniversitesi/Kocaeli Üniversitesi-İsil.Altun@zsk.uni-regensburg.de)
Doç.Dr. Ahmet Keskin (Samsun Üniversitesi-ahmet.keskin@samsun.edu.tr)

Edebiyat/Literature
Prof.Dr. Abdullah Uçman (Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi -emekli-29 MayısÜniversitesi-abdullahucman@29mayis.edu.tr
Prof. Dr. Ramazan Korkmaz (Ardahan Üniversitesi-emekli-Kafkasya Üniversiteler Birliği -KÜNİB-r_korkmaz@hotmail.com)
Prof.Dr. Emel Kefeli (Marmara Üniversitesi-emekli-İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi-ayseemelkefeli @gmail.com)
Prof.Dr. Zekiye Antakyalıoğlu ( İstanbul Kültür Üniversitesi-zekabe@hotmail.com)
Doç.Dr. Koray Üstün (Hacettepe Üniversitesi-korayustun@hacettepe.edu.tr)

Antropoloji/Anthropology
Prof.Dr. Hanife Aliefendioğlu (Doğu Akdeniz Üniversitesi-hanife.aliefendioglu@emu.edu.tr)
Prof. Dr. Şebnem Pala Güzel (Başkent Üniversitesi-sebnempa@baskent.edu.tr)
Prof.Dr. Derya Atamtürk Duyar (İstanbul Üniversitesi-datamturk@istanbul.edu.tr)
Prof.Dr. Meryem Bulut (Ankara Üniversitesi-meryem.bulut@gmail.com)

Dil-Dilbilim/Language-Linguistics
Prof.Dr. Nurettin Demir (Hacettepe Üniversitesi-demir@hacettepe.edu.tr)
Prof. Dr. Aysu Erden (Maltepe Üniversitesi-aysuerden777@gmail.com)
Prof.Dr. Sema Aslan Demir (Hacettepe Üniversitesi-semaaslan@hacettepe.edu.tr)