Nefes: Vatan Sağolsun Breath: Long Live the Homeland As A War Tale and The Crisis of Hegemonic Masculinity

Öz

During the 2000s in the Turkish cinema, in addition to films telling narsistic male heros’ extremely violent acts towards social problems and films in which hegemonic masculinity is reproduced, films questioning the embedded relationship among nationalism, militarism and masculinity have also been shot. This study focuses on Nefes: Vatan Sağolsun, one of the above-mentioned films, which exposes the male characters’ conflicting inner processes and allows presentations that can be commented within the concept of masculinity crisis. By means of an analysis of Nefes offering controversial representations in terms of hegemonic masculinity codes, this study aims to question through which images the masculinity crisis is exhibited and whether this representational structure related to the crisis reproduces values, rules and privileges regarding hegemonic masculinity

Anahtar Kelimeler

• Hegemonic masculinity
• nationalism
• militarism
• masculinity crisis
• masochism

Bir Savaş Anlatısı Olarak Nefes: Vatan Sağolsun ve Hegemonik Erkekliğin Krizi1

Öz

2000’li yıllar Türkiye sinemasında narsistik erkek kahramanların toplumsal sorunlara yönelik aşırı şiddet içeren eylemlerine dayanan ve hegemonik erkekliğin yeniden üretildiği milliyetçi propaganda filmlerine2 ek olarak milliyetçilik, militarizm ve erkeklik arasındaki iç içe geçen ilişkinin sorgulanmasına yönelik filmler de çekilmiştir. Bu çalışmada bu filmlerden biri olan, erkek karakterlerin çatışmalı içsel süreçlerini sergileyen ve erkeklik krizi bağlamında yorumlanabilecek temsillere yer veren Nefes: Vatan Sağolsun filmine odaklanılmaktadır. Hegemonik erkeklik kodları bakımından tartışmalı temsiller sunan Nefes’in çözümlenmesi aracılığıyla, erkeklik krizinin ne tür imgeler aracılığıyla sunulduğu ve krize ilişkin bu temsil yapılanmasının hegemonik erkekliğe ilişkin değer, kural ve ayrıcalıkları yeniden üretip üretmediği sorgulanacaktır

Anahtar Kelimeler

• Hegemonik erkeklik
• milliyetçilik
• militarizm
• erkeklik krizi
• mazoşizm

Kaynakça

1. Aköz, Emre, “Unutmamalıyız ki Milliyetçilik Savaştır,” Nadire Mater’le söyleşi, Sabah e- Gazetesi, 25 Ekim 2009,http://www.sabah.com.tr/Ekler/Pazar/Guncel/2009/10/25/unutmamaliyiz_ki_milliyetcilik_savastir
2. Ashcraft, Karen Lee and Lisa A. Flores. “‘Slaves With White Collars’: Persistent Performances of Masculinity in Crisis,” Text and Performance Quarterly 23, no. 1 (2003): 1-29.
3. Bainbridge, Caroline and Candida Yates. “Cinematic Symptoms of Masculinity in Transition: Memory, History and Mythology in Contemporary Film,” Psychoanalysis, Culture and Society 10 (2005): 299- 318.
4. Beynon, John. Masculinities and Culture (Buckingham: Open University Press, 2002).
5. Butler, Judith. Kırılgan Hayat: Yasın ve Şiddetin Gücü, çev. Başak Ertür (İstanbul: Metis, 2005).
6. Butler, Judith. Cinsiyet Belası: Feminizm ve Kimliğin Altüst Edilmesi, çev. Başak Ertür (İstanbul: Metis, 2008).
7. Cockburn, Cynthia. Buradan Baktığımızda: Kadınların Militarizme Karşı Mücadelesi, çev. Füsun Özlen (İstanbul: Metis, 2009).
8. Cohan, Steven and İna Rae Hark. “Introduction,” Screening the Male: Exploring Masculinities in Hollywood Cinema ed. Steven Cohan and Ina Rae Hark (London: Routledge, 1993), 1- 8.

9. Connell, R. W. “Masculinities and Men’s Health,” Gender in Interaction: Perspectives on Femininity and Masculinity in Etnography and Discourse ed. Bettina Baron and Helga Kotthoff (Amsterdam and Philadelphia: John Benjamins, 2001), 139- 152.
10. Connell, R. W. “On Hegemonic Masculinity and Violence: Response to Jefferson and Hall,” Theoretical Criminology 6, no. 1 (2002): 89- 99.
11. Cook, Pam and Mieke Bernink. The Cinema Book (London: BFI, 2005).
12. Çelenk, Sevilay. “Yasak Yas, Kesik Nefes,” Birikim 249 (2010): 90- 97.
13. Easthope, Anthony. What a Man’s Gotta Do: The Masculine Myth in Popular Culture (Boston: Unwin Hyman, 1990).
14. Edwards, Tim. Cultures of Masculinity (London: Routledge, 2006).
15. Enloe, Cynthia. Muzlar, Plajlar ve Askeri Üsler: Feminist Bakış Açısından Uluslararası Siyaset, çev. Berna Kurt ve Ece Aydın (İstanbul: Çitlenbik, 2003).
16. Higate, Paul and John Hopton. “War, Militarism, and Masculinities,” Handbook of Studies on Men & Masculinities ed. M. S. Kimmel, J. Hearn and R.W. Connell (Thousand Oaks, London & New Delhi: Sage, 2005), 432- 447.
17. Horrocks,Roger. Masculinity in Crisis: Myths, Fantasies and Realities (London: Macmillan, 1994).
18. Kimmel, Michael S. vd. (ed.). “Introduction,” Handbook of Studies on Men and Masculinities ( Thousand Oaks, London & New Delhi: Sage, 2005), 1- 12.
19. Kirkham, Pat and Janet Thumim. “Me Jane,” Me Jane: Masculinity, Movies and Women ed. Pat Kirkham and Janet Thumim (New York: St. Martin’s Press, 1995), 11- 35.
20. MacInnes, John. The End of Masculinity: The Confusion of Sexual Genesis and Sexual Difference in Modern Society (Buckingham: Open University Press, 1998).
21. Minsky, Rosalind. Psychoanalysis and Gender (London: Routledge, 1996).
22. Mutluer, Nil. “Türkiye’de Cinsiyet Hallerinin Sınırları: ‘Namussallaştırma,’” Cinsiyet Halleri ed. Nil Mutluer (İstanbul: Varlık, 2008), 14- 30.
23. Onur, Hilal ve Berrin Koyuncu. “ ‘Hegemonik’ Erkekliğin Görünmeyen Yüzü: Sosyalizasyon Sürecinde Erkeklik Oluşumları ve Krizleri Üzerine Düşünceler,” Toplum ve Bilim 101 (2004): 31- 49.
24. Özgüven, Fatih. “Kesilen ‘Nefes,’” Radikal e-Gazetesi, 22 Ekim 2009,http://www.radikal.com.tr/Radikal.aspx?aType=RadikalYazar&Date=22.10.2009&ArticleID=960468&CategoryID=113
25. Reik, Theodor. Aşk ve Şehvet Üzerine: Romantik ve Cinsel Duyguların Psikanalizi, çev. Ali Kılıçlıoğlu (İstanbul: Say, 2006).
26. Rowe, Kathleen. “Melodrama and Men in Post-Classical Romantic Comedy,” Me Jane: Masculinity, Movies and Women ed. Pat Kirkham and Janet Thumim (London: Lawrence & Wishart, 1995), 184-193.
27. Ryan, Michael ve Douglas Kellner. Politik Kamera: Çağdaş Hollywood Sinemasının İdeolojsi ve Politikası, çev. Elif Özsayar (İstanbul: Ayrıntı, 2010).
28. Saigol, Rubina. “Militarizasyon, Ulus ve Toplumsal Cinsiyet: Şiddetli Çatışma Alanları Olarak Kadın Bedenleri,” Vatan Millet Kadınlar ed. Ayşe Gül Altınay (İstanbul: İletişim, 2004), 227- 259.
29. Savran, David. “The Sadomasochist in the Closet: White Masculinity and the Culture of Victimization,” Differences: A Journal of Feminist Cultural Studies 8, no. 2 (1996): 127- 152.
30. Silverman, Kaja. Male Subjectivity at the Margins (New York & London: Routledge, 1992).
31. Smith, Paul. “Eastwood Bound,” Constructing Masculinity ed. Maurice Berger, Brian Wallis and Simon Watson (New York & London: Routledge, 1995), 77- 97.
32. Yates, Candida. Masculine Jealousy and Contemporary Cinema (New York: Palgrave Macmillan, 2007).
33. Yıldırım,Nermin. “Kimin ‘nefes’i.” Radikal 2, 1 Kasım 2009, http://www.radikal.com.tr/Radikal.aspx?aType=RadikalEklerDetayV3&ArticleID=962213&CategoryID=42.
34. Yuval-Davis, Nira. Cinsiyet ve Millet, çev. Ayşin Bektaş (İstanbul: İletişim, 2003).
35. Yücel, Fırat vd. Yuvarlak Masa Tartışması: “Nefes Vatan Sağolsun,” Altyazı 90 (2009): 82- 90.