HES Direnişlerinde Kadınların Deneyimleri: Fındıklı Örneği

Öz

Kadınların direniş hikâyeleri, onların özel ve kamusal alanda yer alan rolleri gibi çoğu kez, görmezden gelinmekte, yok sayılmakta, unutulmaktadır. Bu çalışma, yerel eksenli çevreci bir toplumsal hareket olan, Fındıklı HES Muhalefeti içerisindeki kadınların direniş deneyimlerini açığa çıkarma amacıyla yapılmıştır. Çalışmada, HES’lerin yapılmasının görüşülen katılımcıların hayatlarına nasıl etkide bulunduğu, kadınların HES’ler ve kendi gelecekleri hakkında neler düşündükleri, HES’leri protesto ederek alanlara inmiş, gösterilere katılmış katılımcıların hayatlarında ve dünyayı algılama biçimlerinde bir değişmenin olup olmadığını saptamak, değişim varsa, bu değişimin katılımcı kadınların toplumsal cinsiyet ilişkilerinde nasıl bir dönüşüme yol açtığını ortaya koymak hedeflenmiştir. Araştırma, Rize’nin Fındıklı ilçesinde yaşayan 17 kadınla derinlemesine görüşmeler yapılarak gerçekleştirilmiştir

Anahtar Kelimeler

• HES
• yeni toplumsal hareketler
• kadın
• deneyim
• direniş

Women's Experience in the Resistance Against the HEPS Constructions: The Case of Fındıklı

Öz

Women's Experience in the Resistance Against the HEPS Constructions: The Case of Fındıklı The resistance stories of women as well as their roles in the private and the public space are generally ignored, neglected and forgotten. This study has been carried out to expose a local environmentalist activity, namely the opposition movement of the women in Fındıklı concerning the HEPS Hydroelectric Power Station constructions. In the study, we have inquired into the effects the HEPS constructions on the lives of the participants of this study. We have investigated the future prospects of the women who took part in the open-air protests and the assumed changes in their worldview and conceptions as well as the transformation those changes caused in the gender relations within their social environment. The study was carried out through interviews with 17 women living in Fındıklı district of Rize, Turkey

Anahtar Kelimeler

• HEPS
• new social movements
• women
• resistance

Kaynakça

1. Akgün, İlhan. Su Krizinin Gölgesinde (Bilim ve Ütopya, Ekim 2012).
2. Aksungur, Muharrem; Ak, Orhan ve Özdemir, Atilla Nehir Tipi Hidroelektrik Santrallerinin Sucul Ekosisteme Etkisi: Trabzon Örneği Journal of Fisheries Sciences, 5 no. 1 (2005): 79-92.
3. Akşit, Elif, Ekin. Policy of Decay and Spatial Resistance, Social&Cultural Geograhpy, 11, No. 4 (2010): 343-357
4. Atılgan, Ahmet. Su Raporu (Ankara: Hizmet-İş Sendikası 2009).
5. Aysu, Abdullah. HES ve Tarım, Kırsal Kalkınma Girişimi Yedinci Toplantısı, HES Projelerinin Kırsal Kalkınmaya Etkisi, 14-16 Ekim 2011, Uzundere Erzurum.
6. Barlow, Maude. Mavi Sözleşme Küresel Su Krizi ve Su Hakkı Mücadelesi, (Çev.) Barış Cezar, (Ankara: Çevre Mühendisleri Odası ve İstanbul Yordam Kitap, 2008).
7. Berktay, Fatmagül. “Liberalizm Tek Bir Pozisyona İndirgenmesi Olanaksız Bir İdeoloji” 19. Yüzyıldan 20. Yüzyıla Modern Siyasal İdeolojiler (Der.) H. Birsen Örs, (İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi, 2009), 47-106.
8. Çavuşoğlu, Çağdaş, “HES’e de ÇED’e de İzin Yok. Dereler Direnmeye Devam Ediyor”, Evrensel e- Gazetesi, 24 Eylül, 2011, http://www.evrehttp://www.findikli.bel.tr/Ilcemiz/Sosyal-ve-Ekonomik-Durumu-619.htmlnsel.net/news.php?id=14256.

9. Des Jardins, Joseph R. Çevre Etiği ve Çevre Felsefesine Giriş, (Çev.) Ruşen Keleş, (Ankara: İmge Yayınevi, 2006).
10. Fındıklı’da ÇED Toplantısı Yaptırılmadı, Evrensel e-Gazetesi, 24 Eylül 2011, http://www.evrensel.net/news.php? id=14256.
11. Fındıklı “Sosyal ve Ekonomik Durumu” http://www.findikli.bel.tr/Ilcemiz/Sosyal-ve-Ekonomik-Durumu-619.html. Hamsici, Mahmut. Dereler ve İsyanlar, 2. Basım, (Ankara: NotaBene, 2011).
12. Harding, Sandra. “Bir Akademik Disiplin Olarak Kadın Çalışmaları”, Farklı Feminizmler Açısından Kadın Araştırmalarında Yöntem, (Çev.) Zelal Ayman, Serpil Çakır, Necla Akgökçe (Ed.), (İstanbul: Sel, 1995).
13. Harris, Leila M. “Water Rich Resource Poor: Intersections of Gender, Poverty, and Vulnerability in Newly Irrigated Areas of Southeastern Turkey” Idea 36 no. 12 (2008): 2643-2662.
14. Harris, Leila M. “Gender and Emergent Water Governance:Comparative Overview of Neoliberalized Natures and Gender Dimensios of Privatization”, Devolution and Marketization, Gender, Place and Culture, 16 no.4 (2009): 387-409.
15. Harris, Leila M. “Neo(liberal) Citizens of Europe:Politics, Scales and Visibilities of Environmental Citizenship in Contemporary Turkey”, Citizenship Studies, 15 no. 6-7 (2011): 837-859.
16. Hattaoğlu, Dilek. “Çalışan Kadın Ya Da Ev Hanımı: Çalışmanın Yaşantılanması ve Güçlenme”, Kadın Yaşantıları, Ayşegül Yaraman, (Ed), (İstanbul: Bağlam, 2003).
17. İlyasoğlu, Aynur. “Kadınların Yaşam Tarihi Anlatılarına Kadın Çalışmaları Alanından Bir Bakış” Yerli Bir Feminizme Doğru, Aynur İlyasoğlu, Necla Akgökçe, (Ed), (İstanbul:Sel Yayıncılık, 2001).
18. İnsel, Ahmet. Neo-liberalizm, Hegemonyanın Yeni Dili, (İstanbul: Birikim 2004), İstanbulluoğlu, Hakan ve Kır, Tayfun “Türkiye’nin Su Politikaları” TAF Preventine Medicine Bulletin, 10 no. 3 (2011): 327-338.
19. Kurmuş, Orhan. Türkiye’de Neoliberalizm Mülkiye Cilt: XXXIV Sayı:268 (2010): 9-42.
20. Mies, Marie. “Feminist Araştırmalar İçin Bir Metodolojiye Doğru”, Farklı Feminizmler Açısından Kadın Araştırmalarında Yöntem, (Çev.) Ayşe Durakbaşa, Aynur İlyasoğlu, (Ed.) Serpil Çakır, Necla Akgökçe (İstanbul:Sel, 1995).
21. Rize İli, Fındıklı İlçesi, İlçemiz Hakkında Tanıtıcı Bilgiler http://www.lazibore.com /findiklitanitim.asp.
22. Robert, Jean. Suyun Ekonomi Politiği, (Çev.) Metin Duran ve Mustafa Erdem Sakınç, (Ankara: Ütopya 2003)
23. Ronayne Maggie. Öldürmeye Değil Yaşatmaya Yatırım: Savaşa ve Barajlara Karşı Kadın Muhalefeti, (Çev.) Özlem Aslan, (2006) http://www.feminisite.net/news.php?act=details&nid=152.
24. Salihoğlu, Serhat. Küresel Su Siyaseti Nedir? Su Yönetimi Küresel Politika ve Uygulamalara Eleştiri, (Ed.) Tayfun Çınar ve Hülya K. Özdinç. (Ankara: Memleket 2006), 3-42.
25. Shiva, Vandana. Su Savaşları, (Çev.) Ali Kerem, (İstanbul: Aram, 2003).
26. Şendeniz, Özlem. Toplumsal Hareketler Repertuarının Dönüşümü: Fındıklı HES Muhalefeti Örneği, (2012) Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Yönetimi Bölümü.
27. Taşkın, Taylan. Su Yönetiminde Neoliberal Reform Girişimleri, Su Yönetimi Küresel Politika ve Uygulamalara Eleştiri, (Ed.) Tayfun Çınar ve Hülya K. Özdinç, (Ankara: Memleket, 2006), 253-286.
28. Üstün, Beyza. Ölüm Yakın Tüm İnsanlığın Ayağa Kalkması Gerekiyor (2012) http://www.ido.org.tr/lib_yayin/182.pdf.
29. Vardar, Nilay, “Bir Avuç Cesur İnsan’dan Mücadeleye Devam,” Bianet, 21 Şubat 2011, http://bianet.org/bia net/toplum/128041-bir- avuc-cesur-insandan-mucadeleye-devam
30. Yılmaz, Cevdet; Uzun, Ali, Zeybek, Halil İ. ve Kaya Mutlu “Nehir Tipi Hidroelektrik Santrallerinin Coğrafi Ortam Üzerine Etkilerine Bir Örnek: Ayancık HES” e-Journal of New World Sciences Academy, 7 no. 3 (2012): 50-67.
31. Zwarteveen, Margreet Z. Identifying Gender Aspects of New Irrigation Management Policies, Agriculture and Human Values 15 (1998):301-312