Fotoğrafın Gör Dediği: Aile Fotoğrafları Üzerine Bir Analiz Denemesi

Öz

Bu çalışmanın amacı, sosyal bilimler araştırmalarında fotoğrafların farklı şekillerde kullanımının sağladığı olanakları aile fotoğrafları bağlamında tartışmaya açmaktır. Sosyo-kültürel ürünler olarak fotoğraflar sosyal bilimler için zengin bir inceleme alanı sunmasına rağmen, Türkiye’de akademik çalışmalarda hala yeterince ilgi görmemektedir. Bu makale, fotoğrafların sadece bir teknik ya da araç olarak kullanımının ötesinde bilimsel bilgi üretiminin farklı süreçlerinde etkin bir rol oynayacağı varsayımından hareketle, araştırmacıyla görsel imgeler arasında gelişen çok katmanlı karşılaşma ilişkisini ve bunun taşıdığı potansiyelleri çeşitli özgün deneyimlere başvurarak ele almaktadır. Bu bağlamda, gündelik görsel kültür üretiminin en yaygın imgelerinden olan aile fotoğraflarının aileye ilişkin ne tür anlatılar kurduğu; ve buna bağlı olarak, modern aile ideolojisi ve aile hayatına yüklenen anlamları, özellikle de toplumsal cinsiyet ve kadınlık bağlamında, ne şekillerde ürettiği ve/ya bozduğu seçilmiş fotoğraf örnekleri üzerinden feminist bir yaklaşımla incelenerek tartışılmaktadır

Anahtar Kelimeler

• Aile fotoğrafları
• görsel imge
• aile ideolojisi
• toplumsal cinsiyet
• araştırma deneyimi

What Photographs Tell: An Analysis on Family Photographs

Öz

The aim of this study is to bring into discussion the opportunities provided by the use photographs in different ways in social sciences researches in the context of family photographs. Although photographs as socio-cultural products present a rich area of investigation for social sciences, it has not got enough attention in academic studies in Turkey. This article, assuming that photographs play an active role in different processes of scientific knowledge production beyond their use as merely technic or instrument, examines a multi-layered encounter relationship between researcher and visual images and the potentialities of such encounters. In this context, based on the selected photographs, it analyses and discusses from a feminist perspective what kinds of narratives on the family are produced by family photographs, as the most common images of everyday visual cultural production; and accordingly, in what ways the meanings ascribed to modern family ideology and family life, especially in terms of gender and womanhood, are produced and/or distorted through these images

Anahtar Kelimeler

• Family photographs
• visual image
• family ideology
• gender
• research experience

Kaynakça

1. Acar, Gülay. “Modern Aile Tarihinde Fotoğraf ve Anlatı İzinde: Ailedeki Ulus ve Evlatlıkları,” Yayımlanmamış Master Tezi (Ankara: Hacettepe Üniversitesi, 2017).
2. Appadurai, Arjun. The Social Life of Things: Commodities in Cultural Perspective (Cambridge University Press, 1988).
3. Barthes, Roland. Camera Lucida (İstanbul: Altıkırkbeş Yay., 2000).
4. Becker, Howard S. Toplumu Anlatmak (Ankara: Heretik Yayıncılık, 2016).
5. Bourdieu, Pierre et. al. Photography: A Middle-brow Art (Cambridge, Oxford: Polity Press, 1990).
6. Chambers, Deborah. Representing the Family (London: Sage, 2001)
7. Chambers, Deborah. “Family as Place: Family Photograph Albums and the Domestication of Public and Private Space,” Picturing Place: Photography and the Geographical Imagination ed. Joan M. Schwartz ve James Ryan (London & New York: I. B. Taurus, 2003).
8. Depeli, Gülsüm. “Görsellik ve Kültürel Bellek İlişkisi: Göçmenin evi,” Kültür ve İletişim–Culture&Communication13, no.2 (2010): 9-40.

9. Depeli, Gülsüm. “Looking at Family Photographs: Reading Camera Lucida with Merleau-Ponty,” İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Hakemli Dergisi| Istanbul University Faculty of Communication Journal 48 (2015)