Teorik Makale

“Denotation” ve “Reference” Ayrımı

Sayı: 81 15 Temmuz 2025
PDF İndir
EN TR

“Denotation” ve “Reference” Ayrımı

Öz

Bu makalede, dil felsefesi alanında merkezi bir öneme sahip olan “denotation” ve “reference” kavramları arasındaki ayrım ele alınmakta ve bu ayrımın felsefi kökenleri tartışılmaktadır. Türkçeye her iki terimin “gönderim” olarak çevrilmesi, söz konusu terimler aralarındaki semantik farklılığın göz ardı edilmesine yol açmaktadır. Makalede, öncelikle Bertrand Russell’ın erken dönem gönderim teorisi üzerinden niceleyicilerin gönderim problemi açıklanacak ardından Russell’ın özel ad ve belirli betimleme ayrımına yer verilecektir. Bir sonraki bölümde gönderimi bulunmayan ifadeler içeren cümlelerin doğruluk-değeri problemi; Frege, Russell ve Strawson’un görüşleri üzerinden tartışmaya açılacaktır. Ardından, Keith Donnellan’ın belirli betimlemelerin niteliksel ve gönderimsel kullanımlarını ayırdığı yaklaşım merkeze alınacak ve bu ayrımın “denotation” ve “reference” kavramları arasındaki farkı daha da belirgin kıldığı gösterilecektir. Sonuç olarak, makale Türkçede yaygın biçimde her iki kavram için de “gönderim” terimi kullanılmasının, İngilizcedeki ayrımı yansıtmadığını; bu nedenle “reference” için “gönderim”, “denotation” için ise “gösterim” terimlerinin kullanılmasının daha doğru olacağı tezini savunmaktadır. Böylece makale, söz konusu iki terim arasındaki ayrımın Türkçe terminolojiye de taşınmasının gerekliliğini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Almong, J. (2016). Reference without denotation. İçinde A. Bianchi, M. Morato, & G. Spolaore (Ed.), The Importance of Being Called Ernesto (ss. 37-66). Padova: Padova University Press.
  2. Bezuidenhout A. & Reimer M. (2004). Giriş: Presupposition and truth-value gap. İçinde Bezuidenhout A. ve Reimer M. (ed.), Descriptions and beyond (ss. 307-314), Oxford University Press.
  3. Bostock, D. (2009). Russell’s early theory of denoting. History and Philosophy of Logic, 30, 49-67.
  4. Donnellan, S. K. (1966). Reference and definite description. The Philosophical Review, 75(3), 281–304.
  5. Frege, G. (1997). On Sinn and Bedeutung (M. Black, Çev.). İçinde M. Beaney (Der.), The Frege Reader (ss. 151-171). Blackwell. (Orijinal eserin yayın tarihi: 1892)
  6. Mendelsohn, R. L. (2005). The philosophy of Gottlob Frege. Cambridge University Press.
  7. Monk, R. (1996). Bertrand Russell: The spirit of solitude. Cape.
  8. Pears, D., & Kenny, A. (1997). Mill to Wittgenstein. İçinde A. Kenny (Ed.), The Oxford illustrated history of Western philosophy (ss. 239-274). Oxford University Press.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sistematik Felsefe (Diğer)

Bölüm

Teorik Makale

Erken Görünüm Tarihi

16 Temmuz 2025

Yayımlanma Tarihi

15 Temmuz 2025

Gönderilme Tarihi

29 Nisan 2025

Kabul Tarihi

30 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 81

Kaynak Göster

APA
Dumanoğlu Cosgrave, D. T. (2025). “Denotation” ve “Reference” Ayrımı. Felsefe Dünyası, 81, 32-53. https://doi.org/10.58634/felsefedunyasi.1687201
AMA
1.Dumanoğlu Cosgrave DT. “Denotation” ve “Reference” Ayrımı. FD. 2025;(81):32-53. doi:10.58634/felsefedunyasi.1687201
Chicago
Dumanoğlu Cosgrave, Demet Tuğçe. 2025. ““Denotation” ve ‘Reference’ Ayrımı”. Felsefe Dünyası, sy 81: 32-53. https://doi.org/10.58634/felsefedunyasi.1687201.
EndNote
Dumanoğlu Cosgrave DT (01 Temmuz 2025) “Denotation” ve “Reference” Ayrımı. Felsefe Dünyası 81 32–53.
IEEE
[1]D. T. Dumanoğlu Cosgrave, ““Denotation” ve ‘Reference’ Ayrımı”, FD, sy 81, ss. 32–53, Tem. 2025, doi: 10.58634/felsefedunyasi.1687201.
ISNAD
Dumanoğlu Cosgrave, Demet Tuğçe. ““Denotation” ve ‘Reference’ Ayrımı”. Felsefe Dünyası. 81 (01 Temmuz 2025): 32-53. https://doi.org/10.58634/felsefedunyasi.1687201.
JAMA
1.Dumanoğlu Cosgrave DT. “Denotation” ve “Reference” Ayrımı. FD. 2025;:32–53.
MLA
Dumanoğlu Cosgrave, Demet Tuğçe. ““Denotation” ve ‘Reference’ Ayrımı”. Felsefe Dünyası, sy 81, Temmuz 2025, ss. 32-53, doi:10.58634/felsefedunyasi.1687201.
Vancouver
1.Demet Tuğçe Dumanoğlu Cosgrave. “Denotation” ve “Reference” Ayrımı. FD. 01 Temmuz 2025;(81):32-53. doi:10.58634/felsefedunyasi.1687201