DESCARTES’IN FELSEFESİNDE ZİHİN İLE BEDEN ARASINDAKİ İRTİBAT
Öz
Biri maddî, diğeriyse gayrimaddî, kökten farklı iki tür cevherin mevcudiyetini kabul eden Descartes, doğada bu iki cevherin birbiriyle irtibat kurduğu yegâne canlının insan olduğunu savunur. Zira ona göre hayvanlar, doğadaki mekanik aksesuarlardan öteye gidemez ve Descartes açısından “hayvanın bilinci”nden söz etmek hiç mi hiç kabil değildir. Descartes maddî dünyayı mekanistik fiziğiyle, hayvanların ve insanın bedenini de mekanistik fizyolojisiyle büyük ölçüde başarıyla açıklarken, iki tür cevherin insanda nasıl ilişkiye geçtiğini açıklama sorunuyla karşı karşıya kalır. Yani, saf gayrimaddî zihin veya ruh nasıl olup da fiziksel cevherden müteşekkil beden üzerinde etki uyandırabilmektedir? Descartes bu soruyu, bahis konusu ilişkinin kurulduğu biyolojik “merkezî karargâh” olarak kozalaksı bezi öne sürerek cevaplamayı dener. Ne var ki, “ruh hangi kuvvet aktarımı yoluyla kozalaksı bezi harekete geçirir?” sorusunun, onun yaklaşımı dâhilinde net bir cevabı yoktur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- DENNETT Daniel C., (2017) Bilinç Açıklanıyor, çev: Sibel Kibar, İstanbul: Alfa Yayınları.
- DESCARTES René, (1824) Les principes de la philosophie, in Œuvres de Descartes, tome: III, (éd. par Victor Cousin), Paris: chez F. G. Levrault, dijital erişim adresi: https://books.google.com.tr/books?id=DgmZICJ4zkAC
- ________________, (1834) Œuvres Philosophiques de Descartes, tome: II, (éd. par Adolphe Garnier), Paris: Hachette, dijital erişim adresi: https://books.google.com.tr/books?id=98I9AAAAIAAJ
- ________________, (1839) Œuvres Philosophiques de Descartes, Paris: Auguste Desrez, dijital erişim adresi: https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uc1.c2802669&view=1up&seq=222
- ________________, (1995) Les Passions de l’âme, Paris: Bookking International.
- ________________, (2002) Discours de la Méthode, dijital erişim adresi: http://classiques.uqac.ca/classiques/Descartes/discours_methode/Discours_methode.pdf
- ________________, (2010a) Méditations Métaphysiques, dijital erişim adresi: http://www.ac-grenoble.fr/PhiloSophie/old2/file/descartes (aynı eserin Latince orijinali: Meditationes de prima philosophia), dijital erişim adresi: http://www.gutenberg.org/files/23306/23306-h/23306-h.htm
- ________________, (2010b) Correspondance avec Elisabeth, dijital erişim adresi: http://www.ac-grenoble.fr/PhiloSophie/old2/file/descartes_elisabeth.pdf GOUHIER Henri, (1999) La Pensée Métaphysique de Descartes, Paris: J. Vrin
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Felsefe
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
15 Temmuz 2020
Gönderilme Tarihi
1 Nisan 2020
Kabul Tarihi
1 Temmuz 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Sayı: 71
APA
Altınörs, S. (2020). DESCARTES’IN FELSEFESİNDE ZİHİN İLE BEDEN ARASINDAKİ İRTİBAT. Felsefe Dünyası, 71, 79-90. https://izlik.org/JA83UU39RH
AMA
1.Altınörs S. DESCARTES’IN FELSEFESİNDE ZİHİN İLE BEDEN ARASINDAKİ İRTİBAT. FD. 2020;(71):79-90. https://izlik.org/JA83UU39RH
Chicago
Altınörs, S.atakan. 2020. “DESCARTES’IN FELSEFESİNDE ZİHİN İLE BEDEN ARASINDAKİ İRTİBAT”. Felsefe Dünyası, sy 71: 79-90. https://izlik.org/JA83UU39RH.
EndNote
Altınörs S (01 Temmuz 2020) DESCARTES’IN FELSEFESİNDE ZİHİN İLE BEDEN ARASINDAKİ İRTİBAT. Felsefe Dünyası 71 79–90.
IEEE
[1]S. Altınörs, “DESCARTES’IN FELSEFESİNDE ZİHİN İLE BEDEN ARASINDAKİ İRTİBAT”, FD, sy 71, ss. 79–90, Tem. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA83UU39RH
ISNAD
Altınörs, S.atakan. “DESCARTES’IN FELSEFESİNDE ZİHİN İLE BEDEN ARASINDAKİ İRTİBAT”. Felsefe Dünyası. 71 (01 Temmuz 2020): 79-90. https://izlik.org/JA83UU39RH.
JAMA
1.Altınörs S. DESCARTES’IN FELSEFESİNDE ZİHİN İLE BEDEN ARASINDAKİ İRTİBAT. FD. 2020;:79–90.
MLA
Altınörs, S.atakan. “DESCARTES’IN FELSEFESİNDE ZİHİN İLE BEDEN ARASINDAKİ İRTİBAT”. Felsefe Dünyası, sy 71, Temmuz 2020, ss. 79-90, https://izlik.org/JA83UU39RH.
Vancouver
1.S.atakan Altınörs. DESCARTES’IN FELSEFESİNDE ZİHİN İLE BEDEN ARASINDAKİ İRTİBAT. FD [Internet]. 01 Temmuz 2020;(71):79-90. Erişim adresi: https://izlik.org/JA83UU39RH