Necati Öner’s Approach to Philosophy of Logic and Its Principles
Öz
This study contains Necati Oner’s views on logic philosophy and logic principles which is one
of the important problems of the philosophy of logic. According to Oner, there are problems of
the sciences that cannot be solved by staying in their own internal structures. The existence of
these problems that can not be solved opens the door to philosophy. A similar situation valid
to logic science. The logic that discuses the functioning of thought, due to being a science, it is
quite a necessity to have a philosophy as in other sciences. The existence of some problems that
logic science cannot solve within itself leads to philosophy, so the philosophy of logic because
possible. In this framework, the main problems that Oner draws attention to and tries to analyze
are related to the differences logic of as a science, from philosophy which are in terme of the
principles of logic, concepts, propositions and reasonings. He based logic as a branch of science
such as mathematics and physics, by thinking logic apart from philosophy due to its special and
narrow subject. Although the subject of logic is a methodology for philosophy and sciences, this
has a secondary importance. In addition to logic philosophy, the identity, non-contradiction, the
the law of excluded middle and reason sufficient principles are anpther subjeccts of logic philosophy.
In this context, Oner’s basic endeavor was that these principles were not only mental,
but also applicable to the phenomenon. The fact that some problems are encountered in the case
is due to the lack of accurate analysis of the principles. Accordingly, the principle of identity
should be understood in terms of factually and conceptually dual reality. The non-contradiction
must be considered under certain conditions. The law of excluded middle must be incomplete
in understanding the existence, but it must be interpreted correctly. Similarly, reason sufficient
should be accepted by taking into account its limitations. Despite all its deficiencies and limitations,
all reasoning of man is based on the principles of logic and it is not possible for people to
do science without these principles.
Anahtar Kelimeler
NECATİ ÖNER’İN MANTIK FELSEFESİ VE MANTIK İLKELERİNE YAKLAŞIMI
Öz
Bu çalışma, Necati Öner’in mantık felsefesine ve mantık felsefesinin önemli problemlerinden
biri olan mantık ilkelerine dair görüşlerini ihtiva etmektedir. Öner’in nazarında bilimlerin kendi
içyapılarında kalarak çözemediği problemleri söz konusudur. Çözülemeyen bu problemlerin
varlığı felsefeye kapı aralamaktadır. Benzer durum, mantık bilimi için de geçerlidir. Düşüncenin
işleyişini konu edinen mantık, bir bilim olması nedeniyle diğer bilimlerde olduğu gibi onun da
felsefesinin olması gayet tabidir. Mantık biliminin kendi içinde çözemediği bazı problemlerin
varlığı onu felsefeye yöneltmekte, böylelikle mantık felsefesi mümkün olmaktadır. Bu çerçevede
Öner’in dikkat çektiği ve çözümlemeye çalıştığı temel problemler, mantığın bir bilim olarak felsefeden
farklılığı, mantığın ilkeleri, kavramlar, önermeler ve akıl yürütmelere ilişkin olmuştur.
O, mantığı özel ve dar konusundan dolayı felsefeden ayrı düşünerek, matematik ve fizik gibi bir
bilim dalı olarak temellendirir. Mantığın konusu, ona felsefe ve bilimler için bir yöntem bilim
olma niteliği kazandırsa da bu ikinci dereceden bir öneme sahiptir. Mantık felsefesiyle birlikte
onun önemli problemlerinden biri olan mantığın özdeşlik, çelişmezlik, üçüncü şıkkın imkânsızlığı
ve yeter sebep ilkeleri bu çalışmanın bir diğer inceleme konusu olmuştur. Bu çerçevede
Öner’in temel çabası, bu ilkelerin salt zihinsel olmadığı, aynı zamanda olguya da uygulanabilirliğine
dönük olmuştur. Olguya uygulamada bazı sıkıntıların görülmesi, ilkelere dair doğru
çözümlemelerin yapılamamasından kaynaklanmaktadır. Buna göre özdeşlik ilkesi, olgusal ve
kavramsal olarak çifte gerçeklik temellinde anlaşılmalıdır. Çelişmezlik, belirli şartlar altında düşünülmelidir.
Üçüncü şıkkın imkânsızlığı varlığı anlamada eksik, ama doğru yorumlanmalıdır.
Aynı şekilde yeter sebep, sınırlılıkları hesaba katılarak kabul edilmelidir. Bütün eksiklik ve sınırlılıklarına
rağmen, insanın bütün akıl yürütmeleri mantığın ilkelerine bağlı gerçekleşmekte
ve bu ilkeler olmadan insanın bilim yapması mümkün olmamaktadır.
Anahtar Kelimeler
