İNSAN AKLININ EVRIMSEL GELIŞIMI ÜZERINE: ZIT GÖRÜŞLERIN KISA BIR ANALIZI VE FELSEFI BIR YORUM

Öz

Bu makalede insan aklının evrimsel gelişimine dair bazı teoriler incelenmiş ve eleştirilmiştir. Bazı noktada birbirleri ile çelişen bu teorilerin karşılaştırmalı bir okunması üzerinden bu teorilerin ortak olan eksik yanları ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Bu teorilerin felsefe için anlamı üzerine düşünülmüş ve bu teorilerde mevcut olan lineerlik önvarsayımı eleştirilmiştir. Ön plana çıkan biliş, kavrayış, anlayış, zekâ, özfarkındalık, bilinç gibi terimlerin yanı sıra duygu kavramının bu terimler ile ilişkisine vurguda bulunulmuştur. Görsel Uçurum deneyi üzerinden bu ilişki açık kılınmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• İnsan
• Akıl
• Evrim
• Gelişim
• Teori
• Felsefe

On the Evolutionary Progress of Human Mind: A Short Analysis of Opposite Views and a Philosophical Interpretation

Öz

In this article, some teories about evolutionary progress of human mind are examined and criticised. Through a comparative reading of these theories -which are sometimes contradictionary to each other- it has been tried to present the common missing parts of these theories. The meaning of these theories for philosophy has been thought and the pressupposition of linearity in these teories is criticised. The relation of the concept of emotion with the terms like cognition, apprehension, comprehension, intellect, self-awareness, consciousness -which stand forward within these theories- is emphasized. Through the visual cliff experiment, it has been attempted to clarify this relation.

Anahtar Kelimeler

• Human
• Mind
• Evolution
• Progress
• Theory
• Philosophy

Kaynakça

1. Eleanor J. Gibson, Richard D. Walk, “Visual Cliff”, Scientific American, Cilt: 202, Sayı: 4, (1960): 64-71.
2. • Frederick L. Coolidge, Thomas Wynn, The Rise of Homo sapiens: The Evolution of Modern Thinking, (West Sussex: Wiley-Blackwell, 2009).
3. • James F. Sorce, Robert N. Emde, Joseph Campos, Mary D. Klinnert, “Maternal Emotional Signaling: Its Effect on the Visual Cliff Behavior of 1-Year-Olds”, Developmental Psychology, Cilt: 21, Sayı: 1, (1985): 195-200.
4. • Jean Paul Charrier, Bilinçdışı ve İnsan, Çev. Hüsen Portakal, (İstanbul: Cem Yayınevi, 2010).
5. • John Fiske, Mitler ve Mitleri Yapanlar: Eski Masalların ve Batıl İnançların Karşılaştırmalı Mitoloji Tarafından İncelenmesi, Çev Şebnem Duran, (İzmir: İlya Yayınevi, 2012).
6. • John Sarnecki, Matthew Sponheimer, “Why Neanderthals Hate Poetry: A Critical Notice of Steven Mithen’s The Prehistory of Mind”, Philosophical Psychology, Cilt: 15, Sayı: 2, (2002): 173-184.
7. • Joseph Campbell, İlkel Mitoloji: Tanrının Maskeleri, Çev. Kudret Emiroğlu, (Ankara: İmge Kitabevi, 2006).
8. • Joseph J. Campos, Rosanne Kermoian, David Witherington, “An Epigenetic Perspective on Emotional Development”, Emotion: Interdisciplinary Perspectives, Ed. Robert D. Kavanaugh, Betty Zimmerberg, Steven Fein, (New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates, Inc. Publishers, 1996), 119-138.

9. • Karen E. Adolph, Kari S. Kretch, “Infants on the Edge: Beyond the Visual Cliff”, Developmental Psychology: Revisiting The Classic Studies, Ed. Alan M. Slater, Paul Quinn, (Londra: Sage Publications Ltd., 2012).
10. • Martin Heidegger, Die Grundbegriffe Der Metaphsik: Welt – Endlichkeit – Einsamkeit, Gesamtausgabe Band 29-30, (Frankfurt am Main: Vittorio Klostermann, 1983).
11. • Merlin Donald, A Mind So Rare: The Evolution of Human Consciousness, (New York: W.W. Norton & Company, 2002).
12. • Merlin Donald, Origins of the Modern Mind: three stages in the evolution of culture and cognition, (Londra: Harvard University Press, 1993).
13. • Nancy Rader, Mary Bausano, John E. Richards, “On the Nature of the Visual Cliff Avoidance Response in Human Infants”, Child Development, Sayı:51,(1980): 61-68.
14. • Percy E. Davidson, The Recapitulation Theory and Human Infancy, (New York: Columbia University Press).
15. • Peter J. Bowler, Evolution: The History of an Idea, (Londra, University of California Press, 2003).
16. • Robert W. Preuce, Archaelogical Semiotics, (West Sussex: Blackwell Publishing, 2010).
17. • Stephen Jay Gould, Ontogeny and Phylogeny, (Londra: The Belknap Press of Harvard University Press, 1977).
18. • Steven Mithen, The Prehistory of the Mind: The Cognitive Origins of Art, Religion and Science, (Londra: A Phoenix Paperback, 2003).