TÜRK KATILIM BANKALARIN FİNANSAL PERFORMANSI ÜZERİNDE ETKİLİ OLAN FAKTÖRLERİN PANEL VERİ ANALİZİ İLE İNCELENMESİ

Öz

Finansal sistemin etkin bir şekilde işlemesinde bankalar önemli bir rol oynamaktadır. Son yıllarda bankacılık sektöründe önemi giderek artan katılım bankaları, finansal aracılık sürecinde İslami esaslara göre müşterilerine bankacılık hizmetleri sunarak ülke içindeki yatırım ve tüketim faaliyetlerinin desteklenmesine ve bunun sonucunda da bankacılık sisteminin etkin bir biçimde çalışmasına önemli katkılar sağlamaktadır. Bu çalışmada finansal performansı etkileyen bankaya özgü finansal değişkenlerin araştırılması amaçlanmaktadır. Bu amaçla çalışmada 6 katılım bankasına ilişkin 2015-2021 dönemi verileri kullanılmıştır. Panel veri regresyon analizlerinden elde edilen sonuçlar banka büyüklüğü ile karlılık performansı arasında doğrusal olmayan ters U şeklinde bir ilişki olduğuna işaret etmektedir. Ayrıca, bulgular banka sermayesi, takibe düşen krediler, kullandırılan fonlardaki büyüme ile kullandırılan fonların toplanan fonlara oranı gibi banka düzeyindeki değişkenlerin banka finansal performansındaki değişimi açıklamada anlamlı değişkenler olduğunu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Türk Bankacılık Sektörü
• Katılım Bankaları
• Finansal Performan
• Bankaya Özgü Değişkenler
• Panel Data Analizi

INVESTIGATION OF FACTORS INFLUENCING THE FINANCIAL PERFORMANCE OF TURKISH PARTICIPATION BANKS WITH PANEL DATA ANALYSIS

Öz

Banks play an important role in the efficient functioning of the financial system. Participation banks, whose importance has been increasing in the banking sector in recent years, provide banking services to their customers in accordance with Islamic principles in the financial intermediation process, making significant contributions to the support of investment and consumption activities in the country and, as a result, to the effective functioning of the banking system. In this study, it is aimed to investigate the influence of bank-specific financial variables on financial performance. For this purpose, data for the period of 2015-2021 regarding 6 participation banks are employed in the study. The results obtained from the panel data regression analyzes indicate that there is a non-linear inverted U-shaped relationship between bank size and profitability performance. In addition, the findings reveal that bank-level variables such as bank capital, non-performing loans, the growth in the funds disbursed and the ratio of the funds disbursed to the funds collected are significant variables in explaining the change in the bank's financial performance.

Anahtar Kelimeler

• Turkish Banking Sector
• Participication Banks
• Financial Performance
• Bank-Specific Veriables
• Panel Data Analysis

Kaynakça

1. AGORAKİ, M. E. K., KOURETAS, G. P., ve TSAMİS, A. (2021). The determinants of performance in the Eurozone banking sector: Core versus periphery Eurozone economies. International Journal of Finance & Economics, 26(1), 416-429.
2. ALİ, M., ve PUAH, C. H. (2019). The internal determinants of bank profitability and stability: An insight from banking sector of Pakistan. Management Research Review. 42(1), 49-67
3. AYDIN Y. (2019). Türk bankacılık sektöründe karlılığı etkileyen faktörlerin panel veri analizi ile incelenmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Elektronik Dergisi, 10(1), 181-189.
4. BUCEVSKA, V., ve HADZİ Misheva, B. (2017). The determinants of profitability in the banking industry: Empirical research on selected Balkan countries. Eastern European Economics, 55(2), 146-167.
5. ÇELİK, S., ve KAYA, F. (2019). Banka Kârlılığına Etki Eden Mikro Değişkenler: Türk Bankacılık Sektörü Üzerine Bir Araştırma. BAİBÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19(3), 765-788.
6. DANG, D., ve VONG, J. (2020). Revisiting bank profitability, performance and stability in Asia Pacific (2012–2018) using the EAGLES framework, Int. J. Electronic Finance, 10(1/2), 116–130.
7. DAVYDENKO, A. (2011). Determinants of bank profitability in Ukraine. Undergraduate Economic Review, 7(1), 1-30.
8. GÜLER, S. (2019). Banka Kârlılık Oranlarının Panel Veri Analizi İle Değerlendirilmesi: Türkiye’de Faaliyet Gösteren Mevduat ve Katılım Bankalarının Karşılaştırılması. İzmir Democracy University Social Sciences Journal, 2(2), 173-190.

9. HAKİMİ, A., RACHDİ, H., MOKNİ, R. B. S., ve HSSİNİ, H. (2018). Do board characteristics affect bank performance? Evidence from the Bahrain Islamic banks. Journal of Islamic Accounting and Business Research, 9(2), 251-272.
10. HARALAYYA, D., ve AİTHAL, P. S. (2021). Performance affecting factors of indian banking sector: an empirical analysis. George Washington International Law Review, 7(1), 607-621.
11. IŞIK, Ö., (2017). Internal determinants of profitability of state, private and foreign owned commercial banks operating in Turkey. Journal of Economics, Finance and Accounting, 4(3), 342-353.
12. IŞIK, Ö., KOŞAROĞLU, Ş. M., ve DEMİRCİ, A. (2018). The impact of size and growth decisions on Turkish banks’ profitability. International Journal of Economics and Financial Issues, 8(1), 21-29.
13. IŞIK, Ö., YALMAN, İ. N., ve KOŞAROĞLU, Ş. M. (2017). Türkiye’de mevduat bankalarının kârlılığını etkileyen faktörler. İşletme Araştırmaları Dergisi, 9(1), 362-380.
14. KEVSER, M. (2021). Banka Türlerinin Karşılaştırmalı Finansal Performans Analizi: Türkiye İçin Ampirik Bir Araştırma. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 23(1), 61-80.
15. KRUMİNA, D., LEJNİECE, I., ve SKVARCİANY, V. (2020). Determinants of bank profitability: Case of Latvia. Economics and culture, 17(2), 30-37.
16. PARLAKKAYA, R., ve DEMİRCİ, M. N. (2017). Türkiye’de Faaliyet Gösteren Katılım Bankalarında Kurumsal Yönetim Ve Performans İlişkisi. Electronic Turkish Studies, 12(35), 147-162.
17. PASİOURAS, F., ve KOSMİDOU, K. (2007). Factors influencing the profitability of domestic and foreign commercial banks in the European Union. Research in International Business and Finance, 21(2), 222-237.
18. PERVAN, M., PELİVAN, I., ve ARNERİĆ, J. (2015). Profit persistence and determinants of bank profitability in Croatia. Economic researchEkonomska istraživanja, 28(1), 284-298.
19. RAHMAN, N. A. A., ve NORDİN, N. (2022). Domestic versus Foreign Islamic Banks: Do they have the same Profitability Determinants. Saudi J Econ Fin, 6(4), 126-135.
20. REHMAN, A. U., ASLAM, E., ve IQBAL, A. (2022). Intellectual capital efficiency and bank performance: evidence from islamic banks. Borsa Istanbul Review, 22(1), 113-121.
21. SARIDOĞAN, H. Ö. (2020). Katılım Bankalarının Performansını Etkileyen Faktörler: Küresel Kriz Bağlamında Bir Dinamik Panel Veri Analizi. Bartın Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11(21), 148-167.
22. TRUJİLLO‐PONCE, A. (2013). What determines the profitability of banks? Evidence from Spain. Accounting & Finance, 53(2), 561-586.
23. TUNALİ, H. N., ve PEKÇOŞKUN, K. (2019). Geleneksel Bankalar ve Katılım Bankaları İçin Panel Veri Analizi: Türkiye Örneği. Third Sector Social Economic Review, 54(4), 1583-1601. Türkiye Emlak Katılım Faaliyet Raporu (TEKFR) (2019). https://www.emlakkatilim.com.tr/assets/uploads/sozlesme-form/sozlesme/faaliyet-raporu.pdf [Erişim tarihi: 12/06/2022]
24. Vakıf Katılım Faaliyet Raporu (VKFR) (2016). https://www.vakifkatilim.com.tr/documents/general-pdf/faaliyetraporu2015.pdf [Erişim tarihi: 12/06/2022]
25. YAHAYA, A., MAHAT, F., YAHYA, M. H., ve MATEMİLOLA, B. T. (2022). Liquidity risk and bank financial performance: an application of system GMM approach. Journal of Financial Regulation and Compliance, 30(3), 312-334.
26. YILMAZ, C., ve ÖZGÜR, E. (2021). Katılım Bankalarında Kârlılığa Etki Eden Faktörlerin Tespiti İçin Panel Veri Analizi Uygulaması. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (92), 1-20.
27. Ziraat Katılım Faaliyet Raporu (ZKFR) (2015). https://www.ziraatkatilim.com.tr/sites/default/files/inline-files/ZiraatKatilimFaaliyetRaporu2015.pdf [Erişim tarihi: 12/06/2022]